Spor dünyasının gelmiş geçmiş en büyük isimlerinden biri olan efsanevi boksör Muhammed Ali, 17 Ocak 1942 tarihinde ABD'nin Kentucky eyaletine bağlı Louisville şehrinde dünyaya gözlerini açtı. Cassius Marcellus Clay Jr. doğum adıyla hayata başlayan bu sıradışı yetenek, ringlerde kazandığı büyük zaferler ve toplumsal mücadeleleriyle küresel düzeyde tanınan bir simge haline geldi. Kendine has dövüş stiliyle rakiplerinin korkulu rüyası olurken, Vietnam Savaşı'na karşı sergilediği kararlı duruşla da dünya tarihinin en çok konuşulan sporcuları arasına girdi.
Ringlerin Efsanesinin Çocukluğu ve Boksa İlk Adım
Temizlik işlerine giden fedakar annesi Odessa ve tabelacılık yapan babasının gözetiminde büyüyen Cassius, oldukça hareketli ve gözü kara bir çocukluk geçirdi. Henüz altı aylık bir bebekken attığı güçlü bir yumrukla annesinin dişini kırarak adeta gelecekteki mesleğinin sinyallerini vermişti. Yaramaz ama korkusuz yapısıyla kendinden büyük çocuklara meydan okumaktan hiç çekinmiyordu. Babasının kendisine aldığı yeni bisikletinin iki çcmd çocuk tarafından çalınması üzerine büyük bir hırsla karakola başvurdu. Karakolda şikayetini dinleyen boksör ve siyahi polis memuru Joe, ona boks yapmayı öğrenmesini tavsiye etti. Böylece bisikletini çalanların ondan korkacağını dile getirdi. Küçük Cassius'un atletik yapısını ve uzun kollarını fark eden bu memur, onu kendi boks salonuna yönlendirerek tarihin akışını değiştiren adımı attı.
Genç Cassius, boks sporuna o kadar büyük bir tutkuyla bağlandı ki antrenmanlara koşarak gidiyor, belediye otobüsleriyle yarışlar yapıyordu. Henüz 12 yaşındayken, kendisinden çok daha deneyimli rakiplerinden bile darbe almayacak kadar üstün bir hıza ulaştı. Gardını yüzü yerine göbek hizasında tuttuğu, sürekli dans ederek ayak oyunlarıyla rakibini yanılttığı kendine özgü bir dövüş tarzı geliştirdi. Aynı zamanda maçlar esnasında sürekli konuşarak rakiplerinin psikolojisini bozmasıyla da tanınıyordu. Kısa sürede adını duyurduğu amatör ligde yaptığı 167 mücadelenin tam 161'ini kazanarak kırılması güç bir rekora imza attı. 18 yaşında katıldığı 1960 Roma Olimpiyatları'nda hafif ağır sıklette altın madalya kazanarak profesyonel dünyaya görkemli bir geçiş yaptı. Ringlerden elde ettiği ilk kazancıyla kendine pembe bir Cadillac alarak anne ve babasını gururla şehirde tur bindirdi.
Dünya Şampiyonluğu, İnanç Değişimi ve Zorlu Sürgün Yılları
Henüz 22 yaşındayken, 1964 yılında zorlu rakibi Sonny Liston'u devirerek Dünya Ağır Siklet Boks Şampiyonu unvanına ulaştı. Bu görkemli zaferin hemen ardından İslam dinini kabul ettiğini duyurdu ve adını Muhammed Ali olarak değiştirdi. Ancak bu dini yöneliş, dönemin Amerikan yönetimi ve spor camiasının tepkilerini de beraberinde getirdi. Normal şartlarda orduya çağrılmaması gereken askeri grupta olmasına rağmen, acil kaydıyla Vietnam Savaşı'na gönderilmek istendi. İnancı gereği savaşa gitmeyi kesin bir dille reddeden şampiyon, Vietnam halkının kendisini hiçbir zaman aşağılamadığını dile getirdi. Bu onurlu duruşunun bedeli olarak lisansına ve şampiyonluk unvanlarına el konuldu, vatan haini ilan edilerek ringlerden menedildi. Hatta uydurma bir trafik cezası bahane edilerek cezaevine gönderildi.
Bokstan zorla uzaklaştırıldığı bu sıkıntılı dönemde Muhammed Ali, üniversiteleri gezerek konferanslar verdi. Bu panellerde boks sporunun yanı sıra İslamiyet hakkında da önemli anlatılarda bulundu. Onun ringlerden uzak kaldığı süreçte eski gücünü tamamen kaybedeceğini ve silinip gideceğini düşünen otoriteler, 1967 yılında lisansını nihayet kendisine iade etme kararı aldılar.
Ringlere Muhteşem Dönüş ve Efsanevi Miras
Muhammed Ali, 1970 senesinde Jerry Quarry karşısında kazandığı zaferle muhteşem bir geri dönüş gerçekleştirdi. Bir sonraki sene ezeli rakibi Joe Frazier ile yaptığı zorlu karşılaşmada üstün dövüşmesine rağmen hakem kararıyla mağlup sayıldı. Daha sonra Ken Norton ile çıktığı maçta çenesi kırılınca karşılaşmayı yarıda bırakmak zorunda kaldı ve kamuoyunda kariyerinin bittiği yorumları yapıldı. Ancak o, sarsılmaz azmiyle 1974 yılında Frazier'dan ezici bir rövanş alarak herkesi şaşkına çevirdi. Aynı yıl Zaire'de çıktığı efsanevi maçta George Foreman'ı nakavt ederek dünya şampiyonluğu tacını yeniden taktı. 1977 yılında Leon Spinks karşısında unvanını kaybetse de bir sonraki sene rakibini yenerek kemerini tekrar geri aldı.
Kariyeri boyunca üç kez dünya şampiyonu olan ve bu unvanını rakiplerine karşı tam 19 kez başarıyla savunan efsane sporcu, 36 yaşına gelene dek tüm rakiplerinin tek hedefi olmayı başardı. Çıktığı 61 profesyonel müsabakanın 37'si nakavtla olmak üzere 56'sını kazanırken, tüm kariyerinde sadece 5 kez yenilgi yüzü gördü. Rakiplerinin zihninde yer eden 'Kelebek gibi uçarım, arı gibi sokarım' sözüyle hızını ve gücünü özetleyen Ali, 1981 yılında profesyonel boks yaşantısına son verdiğini açıkladı.
Emeklilik günlerini hayır işlerine adayan efsanevi boksör, 1996 Atlanta Olimpiyatları'nda olimpiyat meşalesini yakarak tüm dünyayı bir kez daha büyüledi. Parkinson hastalığına yakalandıktan sonra Michigan'daki çiftliğinde gözlerden uzak, sakin bir hayat sürmeyi tercih etti. Usta yönetmen Michael Mann, boksörün bu hareketli ve mücadele dolu yaşamını 'Ali' adlı sinema filmiyle beyaz perdeye taşıdı. 1970'li yıllarda onun maçlarını izlemek için sabaha karşı saatlerini kuran milyonlarca insan için o, ringlerin ve insanlığın ölümsüz bir kahramanı oldu.
Efsanevi boksörün yaşamının boyunca gerçekleştirdiği evlilikler ve sahip olduğu çocukların dökümü şu şekildedir:
- Sonji Roi ile 14 Ağustos 1964 tarihinde yaptığı ilk evliliği, 10 Ocak 1966 tarihinde boşanma ile neticelendi.
- Belinda Boyd ile 17 Ağustos 1967 yılında hayatını birleştirdi. Bu evlilikten Rashit, Jamilla, Maryum ve Miya adında dört çocuk sahibi oldu; çift 1977 yılında boşandı.
- Veronica Porche ile 19 Haziran 1977 tarihinde evlendi. Bu birliktelikten Hana Ali ve Laila Ali adında iki çocuğu dünyaya geldi. Evlilik Temmuz 1986'da sona erdi.
- Yolonda Williams ile 19 Kasım 1986 tarihinde dünya evine girdi. Bu beraberliğinden Muhammed adında bir çocukları oldu.
Uzun yıllar boyunca Parkinson hastalığıyla mücadele eden ve son dönemde solunum yolları rahatsızlığı yaşayan ünlü boksör, 3 Haziran 2016 tarihinde Arizona eyaletinin Phoenix bölgesindeki bir hastanede 74 yaşında hayata gözlerini yumdu.