Fatma Mübeccel Namık Behnesavi, henüz on beş yaşındayken Cumhuriyet gazetesi tarafından 1930 yılında düzenlenen görkemli organizasyonda Türkiye'nin ikinci güzellik kraliçesi seçilerek adını tarihe yazdırmıştır. Genç yaşta elde ettiği bu unvanla ülkeyi uluslararası alanda temsil eden Behnesavi, aynı zamanda Türkiye'nin müzik tarihindeki ilk pop kaydında yer alması sebebiyle erken Cumhuriyet döneminin unutulmaz simaları arasında yer alır. 1915 yılında dünyaya gelen ve ömrünü sanat, cemiyet ve aile hayatıyla şekillendiren bu tarihi kişilik, 10 Mart 1975 tarihinde hayata gözlerini yummuştur.
Sanat ve Edebiyat Dünyasının Seçtiği Kraliçe
Cumhuriyet gazetesinin öncülüğünde gerçekleştirilen 1930 yılındaki güzellik yarışması, dönemin entelektüel camiasının da yakından takip ettiği son derece prestijli bir etkinlikti. Yarşmada boy gösteren kırk sekiz genç kadın arasından birinciyi belirlemek üzere kurulan altmış kişilik jüri heyetinde, ülkenin en kıymetli aydınları bulunuyordu. Edebiyat ve bilim dünyasının önde gelen isimlerinden oluşan jüride şu şahsiyetler yer alıyordu:
- Abdülhak Hamit Tarhan
- Halid Ziya Uşaklıgil
- Hüseyin Rahmi Gürpınar
- Köprülüzade Mehmet Fuat
- Şükûfe Nihal Başar
Genç Mübeccel Namık, bu seçkin heyetin oylarıyla büyük bir çoğunluk elde ederek güzellik tacının yeni sahibi oldu. Bu önemli gelişmeyi dönemin popüler yayını Servet-i Fünûn (Uyanış) sayfalarında kraliçenin fotoğrafına yer vererek duyurdu. Günlük gazeteler ise haberi neredeyse oy birliğiyle seçildiğini vurgulayarak aktardı.
Pistlerden Gazete Sütunlarına Uzanan Rekabet
Yarşmanın en dikkat çeken yönlerinden biri de, bir önceki yılın kraliçesi olan Feriha Tevfik'in de podyumda yer almasıydı. 1929 yılında birinci seçilen ancak uluslararası organizasyona katılım işlemlerinin gecikmesi nedeniyle dünyada Türkiye'yi temsil edemeyen Feriha Tevfik, şansını yeniden denemek istemişti. Ancak ikincilikte kalan eski kraliçe bu sonucu kabullenmekte zorlandı. Basına verdiği demeçlerde Mübeccel Namık'ı fazla kilolu olmakla itham etti. Boyu 1,72 metre, ağırlığı ise 70 kilogram olan genç kraliçe ise bu eleştirilere sessiz kalmadı. Kendisini savunan Mübeccel Namık, zayıflıktan ziyade toplu bir fiziği tercih ettiğini esprili bir dille ifade ederek rakibine yanıt verdi. Nitekim o yılların estetik algısı da onun temsil ettiği dolgun hatları destekler nitelikteydi.
Paris Yolculuğu, Sirkeci Garı ve Müzik Tarihindeki İlki
Tacını giydikten sonra Fransa'nın başkenti Paris'e giderek Türkiye adına dünya güzellik yarışmasına katılan Mübeccel Namık, burada herhangi bir derece elde edemedi. Buna rağmen, 21 Şubat 1930 tarihinde trenle ülkeye geri döndüğünde Sirkeci Garı'nda kendisini coşkuyla bekleyen büyük bir halk kitlesi tarafından karşılandı. Onun adını ölüm-süzleştiren bir diğer önemli olay ise 1931 yılında gerçekleşen müzik kaydıdır. Columbia Records firmasının organizasyonuyla hazırlanan bu özel plakta, Türkiye'nin ilk popüler müzik kaydı gerçekleştirildi. Feriha Tevfik ile düet olarak lanse edilen çalışmada, eski kraliçenin stüdyoya getirilmesindeki güçlükler öne sürülmüştü. Bu sebeple, aslında Mübeccel Namık'ın kız kardeşi Müzehher Keçeci mikrofon başına geçmişti. Plağın ön yüzünde "Türkiye Güzeli Mübeccel'im Ben" şarkısı yer alırken, arka yüzünde ise "Soruldu Hep Fikirler" adlı eser bulunuyordu.
Özel Hayatı ve Vefatı
Mübeccel Namık, 1931 yılında Abdülkadir Behnesavi ile hayatını birleştirerek aile kurdu. Bu evlilikten Ahmet Behnesavi ismini verdikleri bir erkek çocukları dünyaya geldi. Ayrıca Yeter (Çam) adında manevi bir kız evlat edindiler. Müzik dünyasında da tanınan oğlu Ahmet Behnesavi de sonraki yıllarda sahneye çıkarak bir dönem şarkıcılık yaptı. Hayatının geri kalanını gözlerden uzak bir şekilde sürdüren Türkiye'nin ikinci güzellik kraliçesi, 10 Mart 1975'te vefat etti. Cenazesi İstanbul'daki Feriköy Mezarlığı'na defnedilmiştir.