Türk medyasının ve siyasetinin kendine has isimlerinden biri olan Markar Esayan, 4 Şubat 1969 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini açtı. Hristiyan bir Ermeni baba ile Müslüman bir Çerkes annenin evladı olarak dünyaya gelen Esayan, çok kültürlü kimliğini yazılarına ve siyasi çizgisine yansıttı. Çok sesli bir aile ortamında büyüdü. Eğitim hayatını İstanbul'da tamamlayan yazar, Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi mezuniyetinin ardından İstanbul Bilgi Üniversitesi'nin Kültürel İncelemeler bölümünde yüksek lisans derecesi alarak akademik birikimini güçlendirdi. Uzun yıllar boyunca hem ulusal basında köşe yazarlığı yaptı hem de Adalet ve Kalkınma Partisi bünyesinde milletvekili olarak görev aldı. Mide kanseri tedavisi görürken 16 Ekim 2020'de İstanbul'da vefat eden Esayan, arkasında zengin bir entelektüel miras bıraktı.
Gazetecilik Yılları ve Medya Dünyasındaki İzleri
Esayan, fikir dünyasını kamuoyuyla paylaşmak adına genç yaşlardan itibaren basın dünyasında aktif roller üstlendi. Yazın hayatına 1997 yılından itibaren Agos gazetesinde adım atan yazar, sonraki süreçte adından sıkça söz ettirdi. 2001 yılına gelindiğinde ise bu gazetede "Dar Kapı" başlığı altında haftalık köşe yazılarını düzenli olarak kaleme almaya başladı. Bu köşe büyük ilgi topladı. Gazetecilik yeteneğinin ona yeni kapılar açmasıyla birlikte, Taraf gazetesinin kuruluş sürecinde koordinatörlük görevini üstlenerek mutfakta aktif şekilde yer aldı. Aynı yayın organında hem köşe yazarlığı yaptı hem de bir dönem geçici olarak genel yayın yönetmenliği koltuğuna oturdu. Bu görevinde başarıyla hizmet etti. Kariyeri boyunca sergiledıği başarılı gazetecilik faaliyeti, çeşitli kurumlar tarafından prestijli ödüllerle taçlandırıldı. Televizyon dünyasında da yer alan yazar, TVNET kanalında Hilal Kaplan ile hazırladıkları "Gayriresmî" isimli tartışma programı ile 2011 Yılı Medya Etik Ödülü'nü kazandı. Küreselleşme ve bölgesel ilişkiler üzerine de kafa yoran Esayan, İstanbul Kültür Üniversitesi Küresel Siyasal Eğilimler Merkezi (GPOT) tarafından düzenlenen prestijli bir ödüle layık görüldü. Türkiye ile Ermenistan arasındaki ilişkilerin gelişimine sunduğu katkılardan dolayı "2013 Yılı Türkiye-Ermenistan Gazetecilik Ödülü" kendisine takdim edildi. Fikirlerini savunurken son derece özgün bir dil inşa eden yazarın kendi köklerinden beslenen analizleri okuyucunun ilgisini çekti. Taraf ve Sabah gazetelerinde yazdığı bazı makalelerde, 1915 yılında meydana gelen trajik olayları "soykırım" ifadesiyle tanımlayarak tartışmalara katıldı. Kendine özgü fikirlerini her ortamda cesur bir üslupla dile getirmeyi tercih etti.
- Agos gazetesinde başlayan köşe yazarlığı serüveni
- Taraf gazetesinde koordinatörlük ve yazarlık dönemi
- Kısa sürelerle Akşam, Star ve serbestiyet.com mecraları
- 2013-2016 yılları arasında Yeni Şafak gazetesi bünyesindeki yazıları
- Son olarak 2016'dan vefatına dek Akşam gazetesindeki köşesi
Siyasete Girişi ve TBMM Çalışmaları
Gazetecilik ve sivil toplum faaliyetleriyle rüştünü ispat eden Esayan, toplumsal dönüşüme parlamento çatısı altında katkı sunmayı hedefledi. Aktif siyaset hayatına Adalet ve Kalkınma Partisi çatısı altında adım atarak yeni bir döneme girdi. İstanbul'dan aday gösterilerek TBMM bünyesinde XXV, XXVI ve XXVII. Dönem İstanbul Milletvekili olarak seçildi. Meclis koridorlarında görev aldığı süre boyunca son derece yoğun bir çalışma temposu sergiledi. Komisyon faaliyetlerine öncülük etti. Ülkenin uluslararası alandaki entegrasyon süreçlerine katkı sağlamak amacıyla 2018 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi Avrupa Birliği Uyum Komisyonu Başkanvekili pozisyonunda görev aldı. Ayrıca sivil toplum kuruluşlarında aktif olarak çalıştı. Farklı sivil platformlarda görev alarak ülkedeki toplumsal uzlaşı ve barış süreçlerine katkı sundu. Meclis çatısı altında gerçekleştirdiği çalışmalarla, hem kendi partisinin hem de muhalefet çevrelerinin dikkatini çeken yapıcı bir siyasetçi profili çizdi.
Erken Yaştaki Vefatı ve Geride Bıraktığı Miras
Yaşamının son döneminde ciddi bir sağlık mücadelesi veren Esayan'a, 2019 yılında mide kanseri teşhisi konuldu. Hastalığının getirdiği tüm zorluklara ve ağır şartlara rağmen üretkenliğini ve dirayetini kaybetmedi. Ancak 16 Ekim 2020 sabahı durumu aniden ağırlaştı. Gayrettepe Florence Nightingale Hastanesi'nde acilen yoğun bakıma alınarak derhal solunum cihazına bağlandı. Aynı günün akşamında, saat 17.50 sularında hayata gözlerini yumdu. Acı haberi, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın sosyal medya üzerinden duyurdu. Vefatı, kültür ve siyaset dünyasında derin bir üzüntüye yol açtı. Merhum yazar için 22 Ekim 2020 tarihinde resmi ve dini nitelikte bir veda töreni organize edildi. Kumkapı Aziz Meryem Ana Patriklik Kilisesi'nde gerçekleştirilen dini ve resmi törenlerin ardından naaşı Şişli Ermeni Mezarlığı'nda toprağa verildi. Cenaze merasiminde kapsamlı bir konuşma gerçekleştiren Türkiye Ermenileri Patriği Sahak Maşalyan, devletin en üst düzey temsilcilerinin törende bulunmasını tarihi bir gelişme şeklinde değerlendirdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve beraberindeki devlet erkanının acı günü paylaşmak adına törene katılmalarına teşekkür eden Maşalyan, bu durumun Türkiye Ermenileri tarihinde bir ilk olduğunu belirtti. Maşalyan konuşmasında Kafkasya'daki Karabağ Savaşı bağlamında da barış mesajları vererek, komşu halklar arasındaki kadim dostluğun asıl temel olduğunu belirtti. Esayan, geride çok sesliliğe adanmış bir ömür bıraktı.