Alphonse de Lamartine, 21 Ekim 1790'da Macon'da doğmuş, Fransız edebiyatının romantizm akımına yön vermiş dev bir şair ve ülkesinde bakanlık mertebesine kadar yükselmiş etkili bir siyasetçidir. Soylu bir aileden gelen yazar, diplomatik başarılarının yanı sıra Osmanlı Devleti'ne duyduğu sevgiyle de gerçek bir Türk dostu olarak bilinir.
Aristokratik Kökler ve Edebi Uyanış
Macon bölgesinde dünyaya gelen ve köklü bir Katolik aristokrat ailede büyüyen Alphonse Marie Louise Prat de Lamartine, ilk eğitimini Balley'deki Cizvit kolejinde tamamladı. Genç yaştan itibaren felsefeyle yakından ilgilendi. Aynı zamanda siyasi gelişmelerin de hep odağındaydı. Bourbon Hanedanı'nın tahta çıkışıyla Kral XIII. Louis'nin muhafız alayında bir yıl görev yaptıktan sonra edebiyat ve felsefeye yöneldi. Transandantalizm felsefesiyle tanışması, Hıristiyanlık içindeki çelişkilerden uzaklaşmasını ve kalp temizliğini esas alan yepyeni bir dünya görüşü geliştirmesini sağladı.
Diplomasiden Akademi Üyeliğine ve Doğu Seyahati
Diplomatik kariyerine 1820 senesinde başlayan Lamartine, ilk görev yeri olan Napoli Fransız elçiliğinde katip olarak çalıştı. Bu İtalya yılları, onun edebi üretkenliğini zirveye taşıdı; burada yayımladığı "Şairce Düşünceler" eseri, edebiyat dünyasında büyük yankı uyandırdı ve onu romantizmin öncüleri arasına yerleştirdi. "Sokrat'ın Ölümü" ve "Şairce ve Dini Ahenkler" gibi önemli yapıtlarıyla ününü pekiştiren şair, 1829 yılında saygın Fransız Akademisi'ne üye seçilerek rüştünü ispat etti. Siyasi hayallerinin peşinden gitmek adına diplomatik görevlerinden istifa eden Lamartine, girdiği seçimleri kaybedince büyük bir Doğu seyahatine çıkmaya karar verdi. Eşi Maria-Ann Birch ve kızı Julia ile birlikte Akdeniz'e açılan şair, Malta ve Atina üzerinden Osmanlı topraklarına ulaştı. Lübnan ve Suriye'yi kapsayan gezi sırasında Beyrut'ta büyük bir acı yaşayan aile, kızları Julia'yı orada toprağa verdi. Bu tarifsiz acıyla sarsılan Lamartine, 1833 yılında milletvekili seçildiğini öğrenince seyahatini Anadolu üzerinden sonlandırıp Fransa'ya dönmek üzere yola koyuldu.
Osmanlı Topraklarında Bir Türk Dostu ve Siyasi Çöküş
İstanbul ziyareti sırasında Sultan Abdülmecit tarafından son derece sıcak karşılanan Lamartine'e, dönemin önde gelen devlet adamları Namık Paşa ile Halil Rıfat Paşa eşlik etti. Tarabya'daki Fransız yazlığında konaklayan ve Beyoğlu'nda kaldığı dönemde çatılardan büyüleyici İstanbul manzarasını seyreden şair, Türk kültürüne ve insanına hayran kaldı. Seyahat anılarını yayımladıktan sonra aktif siyasette rol almaya devam etti ve 1848 devrimi sonrası kurulan geçici hükümette Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. Bu kısa ama etkili dönemde köleliğin kaldırılması ve idam cezasının son bulması gibi radikal kararlara öncülük etti. Ancak III. Napolyon'un imparatorluğunu ilan etmesiyle siyaset sahnesinden tamamen çekilmek zorunda kaldı. Siyasi yaşamının sona ermesiyle birlikte büyük maddi sıkıntılar yaşayan ünlü yazar, huzuru yeniden Osmanlı topraklarında aradı. Amacı İzmir yakınlarında bir çiftlik kurmaktı. Bu doğrultuda padişaha özel bir mektup yazdı. Sadrazam Mustafa Reşid Paşa aracılığıyla kendisine Burgaz Ovası'nda 38 bin dönümlük devasa bir arazi kiralandı fakat şair gerekli sermayeyi bulamadığı için bu hayalini gerçekleştiremedi. Osmanlı Devleti'nin kendisine gösterdiği bu eşsiz misafirperverlik ve cömertliğe teşekkür etmek amacıyla kaleme aldığı sekiz ciltlik devasa "Osmanlı Tarihi" eseri, onun Türk milletine duyduğu minnetin ebedi bir anıtı oldu. Hayatının son yıllarını büyük bir yoksulluk içinde geçiren Lamartine, eşinin vefatının ardından derin bir yalnızlığa gömüldü ve 28 Şubat 1869'da Paris'te hayata gözlerini yumdu.
Başlıca Eserleri
Lamartine, yaşamı boyunca edebiyat dünyasına pek çok önemli yapıt kazandırmıştır. Şairin en çok öne çıkan ve bilinen bazı kitapları şunlardır:
- Confidences (Sırdaşlıklar)
- Nouvelles Meditations Poetiques (Yeni Şairce Düşünceler)
- La Mort De Socrate (Sokrat'ın Ölümü)
- Les Harmonies Poetiques Et Religieuses (Şairce ve Dini Ahenkler)
- L'histoire Des Girondins (Jirondenler Tarihi)