Lale Oraloğlu Kimdir?

Emine Lale Oraloğlu, 15 Ağustos 1924'te İzmir'de doğmuş, 15 Ocak 2007'de İstanbul'da hayatını kaybetmiş Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, film yönetmeni ve sporcudur. 1950'li yıllardan itibaren tiyatro ve sinema oyuncusu olarak tanındı, 1960'ta Oraloğlu Tiyatrosu'nu kurdu ve 43 yıl yönetti.

Ailesi ve eğitimi

Babası Tatar doğumlu bilim adamı ve yazar Lebib Karan'dır (1887-1964). Ailesi, o bebekken İstanbul'a taşındı. Yedi yaşında piyano çalmaya başladı. Dame de Sion, Şişli Terakki, Sainte-Pulchérie Fransız Lisesi, Nişantaşı Ortaokulu, Beşiktaş Atatürk Anadolu Lisesi ve Alman Lisesi'nde eğitim gördü, Alman Lisesi'nden mezun oldu. Lise yıllarında sporla ilgilendi; yarışmalarda 400 metre yüzmede şampiyonluk ve Türkiye gülle atma ikinciliği elde etti. 1942'den itibaren on yıl İstanbul Belediye Konservatuvarı'nın piyano ve şan bölümlerinde eğitim aldı, Muhiddin Sadak'ın korosunda yedi yıl çalıştı. Bir yıl hukuk öğrenimi gördükten sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Filolojisi Bölümü'nden mezun oldu; Fransızcayı Fransız okullarında, Almancayı Alman Lisesi'nde, İngilizceyi üniversitede, İtalyancayı şan eğitimi için gittiği İtalya'da öğrendi.

Spor ve gazetecilik

Galatasaray Kız Kürek Takımı'na girerek dört yıl kürek kaptanlığı ve kürek idareciliği yaptı; 1951-1957 arasındaki şampiyonalarda takımıyla çeşitli dereceler aldı. 1951-1960 arasında İstanbul Ekspres, Akşam ve Yeni Sabah gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı, 1957'de gazeteci olarak Cannes ve Venedik film festivallerine katıldı. 1950'lerde Galatasaray Spor Dergisi'ni yayımladı; 1976'da Kızım adlı romanı yayımlandı.

Tiyatro ve sinema

Üniversiteden sonra iki yıl bankada çalıştı, bir yandan konservatuvarın şan bölümüne devam etti. Operaya hazırlanmak için gittiği tiyatro kurslarında Muhsin Ertuğrul'un dikkatini çekti ve 1951'de Küçük Sahne'de Yarış adlı piyeste rol alarak profesyonel oyunculuğa başladı. Aynı yıl Yavuz Sultan Selim Ağlıyor filmiyle sinemaya girdi; ardından Yıldırım Beyazıt ve Timurlenk (1952) ve Kanlı Para (1953) gibi filmlerde oynadı. Türk Film Dostları Derneği'nin 1. Türk Festivali'nde En İyi Kadın Oyuncu ödülüne değer görülen üç oyuncudan biri oldu; aynı festivalde 1954'te Leylaklar Altında, 1955'te Sevdiğim Sendin filmleriyle En Başarılı Artist Ödülü'nü kazandı. 1953'te Yıldız Mecmuası okurlarının anketinde Yılın En Beğenilen Karakter Artisti seçildi. 1951-1960 arasında 35 filmde başrol oynadı.

1954'te kendi adını taşıyan bir film stüdyosu kurdu; senaryosunu yazdığı ve başrolünü üstlendiği Sevdiğim Sendin stüdyonun ilk filmi oldu. Edmund Morris'in Tahta Çanaklar oyununu Halit Refiğ ile birlikte Kırık Çanaklar adıyla sinemaya uyarladı ve 1961 yapımı filmdeki Sebahat rolüyle Türk Filmleri Yarışması'nda En İyi Kadın Oyuncu Ödülü'ne değer görüldü; film 11. Berlin Film Festivali'nde yarışmaya seçildi. Kızı Alev Oraloğlu ile 1963 yapımı Kötü Tohum'da birlikte rol aldı. Sinemaya sekiz yıl ara verdikten sonra yönetmenliğini ve başrolünü üstlendiği Darağacına Giden Kız ile döndü ve 1971-1972 arasında dört film yönetti. Yedi senaryo yazdı, beş film yönetti ve Alev Film adlı yapım şirketiyle üç filmin yapımcılığını yaptı.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Lale Oraloğlu maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.