Avrupa neoklasik sanat hareketinin Britanya'daki en etkili temsilcilerinden biri olan John Flaxman, 6 Temmuz 1755 tarihinde İngiltere'nin York kentinde dünyaya gelmiştir. Kendisi, heykel sanatında sadeliğin ve derin duygusal dinginliğin sembolü olarak kabul edilen, döneminin en saygın heykeltıraş, tasarımcı ve ressam figürlerinden biridir. Fiziksel açıdan oldukça narin bir yapıya sahip olan sanatçı, çocukluğunu evinde yalnız bir şekilde geçirirken babasının atölyesindeki alçı kalıplarla haşır neşir olmuş, antik mitolojiyi inceleyerek kendi yeteneğini şekillendirmiştir. 18. yüzyılın sonu ile 19. yüzyılın başında İngiltere'deki anıtsal heykeltıraşlığın gelişimine yön veren sanatçı, çizgideki saflığı ve benzersiz tasarımlarıyla uluslararası düzeyde büyük bir şöhrete kavuşmuştur.
Çocukluk Yılları ve Sanata Adım Atışı
Ailesi, Flaxman henüz altı aylıkken Londra'ya döndü. Çocukluğunun büyük bölümünü bu hareketli şehirde geçiren John Flaxman, ilk eğitimini de burada almıştır. Sağlık sorunları nedeniyle yaşıtları gibi okula gitmekte zorlanan küçük çocuk, babası John Flaxman Sr.'ın ürettiği alçı kalıpları inceleyerek vaktini değerlendirmiştir. Evde geçirdiği bu uzun süreler boyunca antik edebiyat eserlerini okumuş, klasik mitolojiden beslenen çizimler yapmıştır. Henüz sekiz yaşındayken annesini kaybetmesiyle sarsılan genç yetenek, babasının 1763 yılında Elisabeth Gordon ile yaptığı ikinci evlilikle yeni bir aile düzenine alışmıştır. Resmî bir okul eğitimi almamış olsa da, babasının entelektüel arkadaş çevresi sayesinde kendisini geliştirme fırsatı bulmuştur.
Sanatçı George Romney ile dönemin aydın din adamlarından Anthony Stephen Mathew ve eşinin desteğiyle entelektüel çevrelerle tanışan genç yetenek, burada ömür boyu dost kalacağı William Blake ve Thomas Stothard ile bir araya gelmiştir. On iki yaşında Sanat Topluluğu'ndan madalya kazandı. On beş yaşına geldiğinde ise ilk kez Royal Academy bünyesinde bir sergi açmayı başarmış ve ardından aynı kurumun okullarında resmi eğitimine başlamıştır. Ancak 1772 yılındaki altın madalya yarışmasını George Engleheart isimli rakibine kaybetmiştir. Bu kayıp, karakterinin olgunlaşmasını sağladı.
Wedgwood Tasarımları ve Roma Dönemi
Kariyerinin en verimli ortaklıklarından birini 1775 yılında başlatan heykeltıraş, seramik üreticisi Josiah Wedgwood ve ortağı Thomas Bentley için tasarımlar yapmaya başlamıştır. Bu iş birliği kapsamında jasperware ve basaltware seramik serileri için balmumundan antik tarza uygun zarif kabartmalar üretmiştir. Sir William Hamilton koleksiyonunda yer alan Antik Yunan vazolarñndan esinlenen bu dekoratif çalışmalar, kısa sürede büyük bir hayranlık uyandırmıştır. Bu dönemde ortaya koyduğu bazı tasarımlar şu şekildedir:
- Homeros'un Yüceltilmesi
- Hesperidlerin Bahçesinde Herkül
- Dans Eden Saatler
Sanatçı, 1782 yılında Nancy lakaplı Anne Denman ile evlendi. Wardour Street'te bir ev kuran çift, yaz aylarını şair William Hayley'nin daveti üzerine Sussex'te geçirmiştir. Aile bağlarını hep güçlü tutan usta isim, eşi Nancy'nin kız kardeşi olan Maria Denman'ı da heykeltıraş olarak yetiştirmiştir.
Büyük hedeflerle 1787 yılında eşiyle birlikte Roma yolculuğuna çıkan sanatçı, Wedgwood'un maddi desteği sayesinde İtalya'ya gitmiştir. Burada yedi yıl boyunca kaldı. Klasik antikiteyi, Orta Çağ heykellerini ve Rönesans ustalarını yakından inceleme şansı bulan heykeltıraş, aynı zamanda Wedgwood için çalışan modelcileri denetlemiştir. Roma yıllarında hazırladığı, ünlü İtalyan gravürcü Tommaso Piroli tarafından basılan illüstrasyonları, sanatçıya tüm Avrupa genelinde muazzam bir ün kazandırmıştır. Özellikle Dante Alighieri'nin kaleme aldığı ünlü eseri İlahi Komedya için çizdiği yüzü aşkın illüstrasyon, gelecek kuşaklar üzerinde sarsılmaz bir tesir yaratmıştır. İtalya'da bulunduğu dönemde Frederick Hervey için ünlü Athamas'ın Öfkesi isimli mermer heykel grubunu yontmuştur.
Olgunluk Yılları ve Önemli Eserleri
İngiltere'ye 1794 senesinde döndüğünde Ovidius'un Metamorfozlar eserinden esinlendiği Cephalus ve Aurora heykel grubunu tamamlayan sanatçı, 1797'de akademinin yardımcı üyeliğine seçilmiştir. Takip eden 1800 yılında ise Royal Academy asil üyeliğine layık görülmüş ve 1810 yılında buranın ilk Heykel Profesörü sıfatıyla ders vermeye başlamıştır. Dersleri teorik olarak oldukça ağır ve yoğun bulunsa da, sanat tarihine getirdiği entelektüel bakış açısıyla genç nesillere rehberlik etmiştir. Sanatçının hazırladığı mezar anıtları ve kilise kabartmaları, İngiltere genelindeki pek çok kiliseyi süslemiştir. Özellikle Londra'daki ünlü Westminster Abbey ve St Paul Katedrali için tasarladığı anıtlar, kariyerinin en nadide parçaları arasında gösterilmektedir.
Ömrünün son yıllarında Buckingham Sarayı için görkemli dekoratif çizimler hazırlayan sanatçı, 1820 yılında hayat arkadaşı Nancy'yi kaybetmiştir. Eşinin vefatñndan sonra da atölyesinde çalışmalarını kararlılıkla sürdüren büyük usta, 7 Aralık 1826 tarihinde, yetmiş bir yaşında hayata gözlerini yummuştur. Cenazesi sevgili eşinin yanına, Londra'ya defnedilmiştir. Flaxman'ın geride bıraktığı meşhur yapıtlarından biri olan Venüs ve Cupid heykeli, dairesel bir taban üzerinde diz çökmüş çıplak bir kadın ile elindeki madeni paraya erişmek isteyen küçük bir erkek çocuğunu tasvir etmektedir. Bu özel yapıt pişmiş toprağı andıran bir boyama tekniğiyle hazırlanmıştır. Günümüde paha biçilemez nitelikteki eserleri; British Museum, Victoria and Albert Museum ve University College London gibi dünyanın en saygın koleksiyonlarında sergilenmektedir.