James Watt, 19 Ocak 1736 tarihinde İskoçya'nın Greenock liman kentinde, varlıklı bir gemi işletmecisinin ve kültürlü bir annenin oğlu olarak dünyaya geldi. Oğlak burcu özelliklerini taşıyan bu yetenekli genç, henüz 19 yaşındayken ölçüm aletleri imalatını öğrenmek amacıyla Londra'nın yolunu tuttu. Buradaki eğitiminin ardından kendi iş yerini açmak istese de gerekli izinleri olmadığı gerekçesiyle girişimi üzücü şekilde engellendi ve dükkanı kapatıldı. Ancak yaşanan bu olumsuzluk üzerine üniversite genç mucide kapılarını açtı. Cihaz yapımı için laboratuvarlarda istihdam edilen genç adamın üstün kabiliyetini fark eden profesörler, onun gelişimi için büyük çaba harcadılar.
Buhar Teknolojisinde İhtilal ve Sanayi Devrimi
Üniversitede çalışırken Thomas Newcomen tarafından 1705'te geliştirilen buhar yoğunlaştırıcı silindiri inceleme fırsatı bulan Watt, bu yetersiz düzenek üzerinde derinlemesine araştırmalar yapmaya koyuldu. Uzun süren uğraşların ardından 1765 yılında bu mekanizmayı endüstride aktif biçimde kullanılabilecek bir forma dönüştürmeyi başardı. Ancak tam başarı henüz sağlanamamıştı. Yine de bu önemli adım, onun hayal ettiği tam kapsamlı ve kusursuz çalışan buhar makinesi için yeterli değildi. Azimle sürdürdüğü çalışmalardan sonra, 1776 senesinde ticari amaçla satılabilecek kadar gelişmiş buhar makineleri nihayet sahneye çıktı. Maden ocaklarındaki biriken suları pompalamak için büyük talep gören bu makineler, endüstrinin çehresini değiştirmeye başladı.
Mucit, takip eden altı yıllık dönemde sistem tasarımını daha da mükemmelleştirecek çeşitli iyileştirmeler gerçekleştirdi. Bu sürecin en önemli meyvesi ise 1781 yılında dikey hareketi dairesel harekete çeviren yenilikçi buharlı makineyi icat etmesi oldu. Gücü etkin bir biçimde yönlendirebilmek amacıyla makineye bir kontrol valfi ile hassas buhar basınç göstergesi ekledi. Böylece insanlık tarihinin en büyük dönüşümü kabul edilen Sanayi Devrimi, bu gelişmiş makinenin itici gücüyle resmen başlamış oldu.
Ortaklık, Ticari Zirve ve Emeklilik Dönemi
Takvimler 1794 yılını gösterdiğinde yetenekli mucit, başarılı ve girişimci bir iş insanı olan Matthew Boulton ile güçlerini birleştirerek sadece buhar makineleri üretmeye odaklanan Boulton ve Watts şirketini kurup büyük bir ticari atılım başlattı. Bu verimli iş birliği her iki ortağı da zenginleştirdi. Şirket o kadar büyük bir üretim kapasitesine ulaştı ki, 1824 yılına gelindiğinde toplamda 1164 adet buhar makinesi üreterek dünya piyasasına sunmuştu. Watt, 1800 senesinde emekliye ayrılma kararı aldı.
Emeklilik döneminde de üretkenliğinden hiçbir şey kaybetmeyen mucit, zihnini meşgul edecek yepyeni projelere yöneldi. Emeklilik yıllarında tasarladığı çeşitli yenilikçi aletlerden öne çıkanlar şunlardır:
- Teleskop ile mesafe ölçüm yöntemleri
- Pratik mektup kopyalama cihazı
- Yağ lambalarında yapılan iyileştirmeler
- Endüstriyel buhar merdanesi
- Özgün heykel kopyalama aparatı
Buhar teknolojisindeki yeniliklerinin yanı sıra Watt, yüksek basınçlı buhar sistemlerinin altyapısını hazırlamış, termodinamik prensiplerinin pek çoğunu keşfetmiş ve böylelikle modern makine mühehendisliğinin doğuşuna öncülük ederek bilim dünyasına muazzam katkılar sağlamıştır. Günümüzün modern buhar türbinlerinde kullanılan devir kontrol mekanizmaları da onun bulduğu regülasyon ilkelerine göre çalışmaktadır. Fiziksel gücü tanımlamak için günümüzde sıkça başvurduğumuz beygir gücü ve kendi soyadından gelen watt terimlerini literatüre kazandıran da bizzat kendisidir.
Özel Yaşamı, Yolculukları ve Vedası
Özel hayatında ilk evliliğini 1767 senesinde kuzeni Margaret Miller ile yapan James Watt, bu birliktelikten altı çocuk sahibi oldu. Hayat arkadaşının vefatının ardından gerçekleştirdiği ikinci evliliği süresince eşiyle birlikte Almanya, İskoçya ve Fransa'yı kapsayan geniş çaplı Avrupa seyahatlerine çıkan Watt, bu süreçte farklı kültürleri yakından tanıma şansı da yakaladı. Hayatının son dönemlerinde Galler bölgesinde göz alıcı bir malikâne satın alarak burayı özenle restore ettirdi. Bilim ve teknoloji tarihini derinden sarsan bu deha, 19 Ağustos 1819 günü Heathfield'teki evinde 83 yaşındayken hayata gözlerini yumdu.