İzzet Özgenç Kimdir?
Trabzon'un Araklı ilçesinde 1 Şubat 1960 tarihinde dünyaya gelen İzzet Özgenç, Türk hukuk sisteminin şekillenmesinde önemli roller üstlenmiş, ceza hukuku alanında uzmanlaşmış akademisyen ve hukukçudur. Eğitim hayatını tamamladıktan sonra akademik kariyerine İstanbul Üniversitesi bünyesinde adım atan Özgenç, Türkiye'de ceza hukukunun modernleşme sürecine özellikle 2005 yılında yürürlüğe giren yeni Türk Ceza Kanunu (TCK) hazırlık aşamalarında liderlik ederek yön vermiştir. Kendisi hukuk alanında oldukça saygın bir isimdir. Günümüzde Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi kürsüsünde profesör unvanıyla ceza hukuku dersleri vermeyi sürdürmektedir.
Akademik Yaşamı ve Türk Ceza Kanunu Reformu
Başarılı bir öğrencilik döneminin ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olan İzzet Özgenç, aynı kurumda akademik kariyerine başlamıştır. Hukuk dünyasının duayen isimlerinden Ord. Prof. Dr. Sulhi Dönmezer'in asistanlığını üstlenerek akademik birikimini güçlendirmiştir. İlerleyen yıllarda Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi bünyesinde doçentlik unvanını kazanan hukukçu, akademik araştırmalarını bu süreçte de derinleştirmiştir. Yollarının kesiştiği Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde ise 2001 yılında göreve başlamış ve burada 2006 senesinde profesörlük unvanına layık görülmüştür. Bu unvan onun kariyerinde önemli bir milattır.
Akademisyenin kariyerindeki en belirgin dönüm noktalarından biri, 2005 senesinde hayatımıza giren yeni ceza hukuku reformudur. İzzet Özgenç; hukukçular Adem Sözüer ve Ahmet Gökcen ile güç birliği yaparak, modern Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) tasarlanmasında baş mimarlık rolünü üstlenmiştir. Reform sürecini ve kanunun getirdiği yenilikleri ayrıntılı şekilde incelediği "TCK Gazi Şerhi" isimli eseri, ceza hukuku uygulayıcıları ve akademisyenler için vazgeçilmez bir temel başvuru kaynağı haline dönüşmüştür. Kitap büyük bir ilgiyle karşılanmıştır.
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Dönemi ve İdari Görevleri
Akademik başarılarının yanı sıra idari yapılanmalarda da etkin görevler alan İzzet Özgenç, Yükseköğretim Kurulu bünyesinde önemli sorumluluklar üstlenmiştir. Eski YÖK üyesi Türkan Saylan'ın görev sürecinin dolmasının ardından, Bakanlar Kurulu kontenjanından üyeliğe seçilmiş ve bu atama dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından onaylanmıştır. Kurul içindeki çalışmalarıyla öne çıkan Özgenç, 2008 yılında dönemin YÖK Başkanı Yusuf Ziya Özcan'ın göreve gelmesiyle birlikte genel kurul kararıyla YÖK Başkanvekilliği makamına getirilmiştir. Bu görev ataması büyük önem taşımaktadır.
İdari kariyerinde dinamik süreçler yaşayan Özgenç, Ocak 2010 tarihinde başkanvekilliği görevinden istifa ederek YÖK Yürütme Kurulu üyeliğine geçiş yapmıştır. Aynı yıl içerisinde, Türk - Alman Üniversitesi rektör adaylığı süreci nedeniyle Yürütme Kurulu üyeliğinden ayrılma kararı almıştır. Yükseköğretim Kurulu bünyesindeki genel üyeliğini ise Temmuz 2015 tarihine kadar sürdürmüş ve bu tarihte istifasını sunmuştur. Tecrübeli hukukçu, idari birikimini günümüzde Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi Mütevelli Heyeti üyesi olarak sürdürmektedir. Buradaki çalışmalarına da aktif şekilde devam etmektedir.
Akademik Tartışmalar ve Kamuoyu Gündemi
Akademik ve bürokratik kariyeri boyunca çeşitli tartışmaların da odağında yer alan İzzet Özgenç hakkında bazı iddialar gündeme taşınmıştır. 2009 yılının son günlerinde Eğitim Sen tarafından hazırlanan ve YÖK Başkanlığına iletilen bir raporda, Özgenç'in doçentlik çalışması mercek altına alınmıştır. İlgili raporda, yazarın "Suçun Yapısında Kusur" başlıklı doçentlik tezinin, Alman ceza hukukçusu Hans Achenbach imzalı 1974 tarihli akademik bir makaleden intihal edilerek hazırlandığı öne sürülmüştür. Bu suçlama akademik camiada yankı bulmuştur.
Kamuoyunda ve siyasi çevrelerde de sıkça tartışılan bir figür olan Özgenç, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a yakınlığı nedeniyle tarafsızlığını kaybetmekle eleştirilmiştir. Ancak özellikle 15 Temmuz Darbe Girişimi sonrasındaki hukuki süreçlerde bağımsız duruşunu korumaya çalışmıştır. Yargılamalarda ve gözaltılarda sıkça başvurulan irtibat ve iltisak kavramlarının yasal sınırları aşarak uygulanmasına karşı çıkmış, devlet ile hükümet uygulamalarına yönelik eleştirel görüşler bildirerek dikkatleri üzerine çekmiştir. Görüşler hukukçular arasında tartışılmaya devam etmektedir.
Öne Çıkan Başarıları ve Görevleri
- Türk Ceza Kanunu Tasarımı: 2005 yılında yürürlüğe giren yeni Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) hazırlanmasında baş mimarlık görevi üstlenmiştir.
- Yükseköğretim Kurulu İdari Rolleri: Kurul bünyesinde üyelik, yürütme kurulu üyeliği ve YÖK Başkanvekilliği gibi kritik kademelerde görev almıştır.
- TCK Gazi Şerhi Başvuru Kitabı: Hukuk literatürüne kazandırdığı bu kapsamlı eser, ceza hukukçuları için temel bir rehber haline gelmiştir.