İlahiyat dünyasının ve teknik alanın nadide şahsiyetlerinden biri olan Hasan Tahsin Feyizli, çok yönlü kişiliğiyle dikkat çeken bir ilim insanıdır. 19 Ekim 1934 tarihinde Kırşehir ilinin merkez ilçesine bağlı Aşıkpaşa Mahallesi'nde doğan Feyizli; öğretmenlik, mühendislik, çevirmenlik ve mucitlik gibi farklı alanlardaki başarılarını akademik kariyeriyle taçlandırmıştır. Kutsal kitabı daha iyi anlamak ve anlatmak gayesiyle yola çıkan Feyizli, hazırladığı kapsamlı meal çalışması ve ileri yaşta elde ettiği akademik unvanlarla tanınmaktadır.
Eğitim Hayatı ve İlk Adımları
Eğitim hayatına doğduğu şehirde başlayan Feyizli, ilkokul eğitimini tamamladıktan sonra Mustafa Koçluk Hoca rehberliğinde hafızlık eğitimine adım attı. 1946 yılının Ramazan ayında ise hayatının dönüm noktalarından birini yaşadı. Kur'an kursuna devam ettiği bu dönemde, Ağır Ceza Reisi Kurra Hafız Nazım Akyüz tarafından yapılan sınavda büyük bir başarı gösterdi. Bu başarının ardından Nazım Akyüz'den iki yıl boyunca talim, tecvid ve harflerin doğru çıkarılması anlamına gelen tashih-i huruf dersleri alarak kıraat bilgisini pekiştirdi. Feyizli ayrıca dönemin saygın hukukçu ve ilim adamlarından, aynı zamanda ilk Kırşehir milletvekili olan Müfit Kurutluoğlu'ndan Emsile, Bina, Maksud ve Avamil dersleri alarak Arapça dilbilgisi temellerini sağlamlaştırdı.
İlim Aşkıyla İstanbul Yolları ve Çift Yönlü Uzmanlık
Müftü olma arzusuyla yanıp tutuşan genç Feyizli, 1950 and 1951 yıllarında hedefine ulaşmak amacıyla İstanbul'a taşındı. Bu kadim şehirde geçirdiği on bir sene boyunca başta Gönenli Mehmet Hocaefendi ve Ermenekli Saffet Efendi olmak üzere pek çok kıymetli hocanın rahle-i tedrisinden geçti. Eğitim hayatını çok yönlü sürdürmeye karar vererek 1951 yılında kaydolduğu İmam Hatip Okulu'ndan 1959'da mezun oldu. Dini eğitiminin yanı sıra mesleki eğitime de önem veren Feyizli, 1960 yılında İstanbul Sanat Okulu Elektrik bölümünü bitirdi. Durmaksızın devam eden ilim yolculuğunda bir sonraki durağı ise İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü oldu ve buradan 1963 yılında diplomasını aldı.
İstanbul'daki on bir yıllık yoğun tahsil döneminde devrin en saygın isimleriyle yolları kesişti. Bu süreçte şu önemli şahsiyetlerin öğrencisi olma şerefine erişti:
- Celalettin Ökten
- Ali Rıza Sağman
- Ömer Nasuhi Bilmen
- Ahmet Davudoğlu
- Mahir İz
- Nurettin Topçu
- Nihat Sami Banarlı
- Tahir Alangu
- Zekai Konpara
Feyizli, entelektüel birikimini artırmak amacıyla haftada üç gün İstanbul Fransız Konsolosluğu'na giderek Fransızca eğitimi aldı. İmam Hatip Okullarında öğretmenlik yapmaya başlayarak öğrencilerine Arapça, Kur'an-ı Kerim ve tefsir dersleri verdi. Mesleki kariyeri boyunca çeşitli idari görevlerde de bulundu. Gaziantep'te öğretmenlik yaptığı yıllarda kıraat ilmine olan bağlılığı sürdü. Bu amaçla Kilis'te mukim bir kurra hafızdan ders almak için iki yıl boyunca haftada üç gün altmış kilometre yol katetti. Bu azimli çalışmanın neticesinde kurra hafız unvanını almaya hak kazandı. Aynı zamanda Gaziantep Musiki Cemiyeti'ne devam ederek ana makamlar üzerindeki eğitimini başarıyla tamamladı.
Teknik Sahadaki Çalışmaları ve Avrupa Yılları
Öğretmenlik vazifesini icra ederken teknik alandan da kopmayan Feyizli, elektrik santrallerinde altmış ay süren staj döneminin ardından Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki Meslek Yüksekokulu Elektrik Bölümü'nden de başarıyla mezun oldu. Uzun yıllar sürdürdüğü eğitimcilik ve mühendislik faaliyetlerinin ardından, 1985 yılında kendi isteğiyle emekliliğe ayrıldı. Emeklilik dönemi onun için yeni bir tebliğ ve irşad sayfası açtı. Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde görev alarak 2004 yılına kadar Avrupa'nın çeşitli bölgelerinde irşad vazifelerini sürdürdü.
İleri Yaşta Gelen Akademik Başarılar ve Eserleri
Akademik çalışmalarına yetmişli yaşlarında da devam eden Hasan Tahsin Feyizli, 2005 yılında Hollanda'da bulunan Rotterdam İslam Üniversitesi bünyesinde yeni bir kariyere yelken açtı. Kıraat İlminde Verş ve Hafs Rivayetinin Karşılaştırılması başlıklı Arapça teziyle 2007'de yüksek lisans eğitimini bitirdiğinde 72 yaşındaydı. Çalışmalarına ara vermeden devam ederek 2012 yılında Kur'an'da Hukuk ve Ahlak İlişkisi konulu İngilizce teziyle doktora derecesini kazandı. Kıraat alanında Türkiye'de kaleme alınmış ilk eser olan Kıraat-i Aşere çalışmasıyla doçentlik unvanını kazanan Feyizli, 2017 yılına gelindiğinde ise Cahiliye Zihniyet ve Yaşamının Kur'an ile Değişimi başlıklı teziyle profesörlük payesine ulaştı. Böylece 83 yaşında profesör unvanını alarak azmin yaşının olmadığını tüm dünyaya gösterdi.
Bilgi ve birikimini cömertçe paylaşan Feyizli, zengin kütüphanesini Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'ne bağışladı. Sosyal hayattaki irşad faaliyetlerine Ankara Mahmud Es'ad Coşan Kültür Merkezi'nde dört yıl süresince akaid ile İslam'da helal ve haram dersleri vererek devam etti. Tacettin Sultan Camii'nde ise altı yıl boyunca haftalık tefsir sohbetleri düzenledi. Ömrünün yaklaşık altı yılını vakfettiği en önemli çalışması ise Feyzü'l Furkan Kur'an-ı Kerim ve Tefsirli Meali adını taşıyan kıymetli eseridir. Bu çalışmayla Kur'an-ı Kerim'in baştan sona tefsirini tamamlamış oldu. Feyizli'nin tefsir dersleri günümüzde kuran.global YouTube kanalı üzerinden izleyicilerle buluşmaktadır.