Hasan Tahsin Kimdir?

Kimdir

Hasan Tahsin, asıl adıyla Osman Nevres, 1888'de Selanik'te doğdu ve 15 Mayıs 1919'da İzmir'de 31 yaşında öldü. İzmir'e çıkarma yapan Yunan Efzon Alayı askerlerine Kordonboyu'nda ateş açarak Türk direnişinin sembollerinden biri hâline gelen yazar ve gazetecidir.

Eğitimi ve Bükreş suikastı

İlköğrenimine, Mustafa Kemal Atatürk'ün de okuduğu Şemsi Efendi Okulu'nda başladı ve Selanik Feyziye Mektebi'ni bitirdi. İttihat ve Terakki'nin bursuyla Paris Sorbonne Üniversitesi'nde siyasal bilimler okudu. Öğrenciyken İtalya'nın Trablusgarp'ı işgalini protesto etmek için Mısırlı öğrenci lideri Şeyh Dayef ile birlikte mitingler düzenledi.

Paris'te İttihat ve Terakki Fırkası'nda ve Teşkilat-ı Mahsusa'da görev aldı. İstanbul'a döndükten sonra, Balkanları Osmanlı aleyhine karıştıran İngiliz istihbaratı adına çalıştığı belirtilen Buxton kardeşlerin faaliyetlerini önlemekle görevlendirildi. Buxton kardeşlere Bükreş'te bir tünelde suikast düzenleyen Tahsin 10 yıla mahkûm edildi; 1916'da Almanya'nın Balkanlara girmesi nedeniyle Romanya'dan salıverilip İstanbul'a döndü.

Adının değişmesi ve İzmir

Yurda döndükten sonra verem tedavisi için İsviçre'ye gitmek zorunda kaldı ve tanınmamak için pasaportuna Hasan Tahsin adını yazdırdı; bundan sonra hep bu adı kullandı. Bu ad, Silah gazetesini çıkaran eski bir bahriye yüzbaşısına aitti ya da Teşkilat-ı Mahsusa'nın silahşoru olarak biliniyordu.

1918'de İzmir'e yerleşti, Hatıra adlı bir şirket kurdu ve Osmanlı Sulh ve Selamet Cemiyeti'nin sözcülüğünü yapan Hukuk-u Beşer gazetesini yayımlamaya başladı. Yazılarında Vatanperver Hasan Tahsin lakabını kullandı ve Türkiye'de kadın haklarını savunan ilk erkek olarak anılır. İzmir'e geldiği yıl Sudiye Hanım ile gizlice evlendi ve Mehmet Kemal adında bir oğulları oldu.

İlk kurşun

İzmir'in Yunanlara verilmesini istemeyenler Redd-i İlhak Heyeti Milliyesi adlı derneği kurmuştu. 14 Mayıs'ı 15 Mayıs'a bağlayan gece binlerce İzmirli Maşatlık Meydanı'nda toplandı; belediye başkanı Hacı Hasan Paşa ile birlikte Hasan Tahsin de kalabalığa seslenerek halkı direnmeye çağırdı. Konuşmasında Paris Barış Konferansı kararlarını sert biçimde eleştirdi.

15 Mayıs 1919 sabahı yaklaşık yedi buçukta Kordonboyu'nda koyu renkli takım elbisesiyle bekledi. Yunan askerleri yürüyüşe geçince kalabalığın önüne çıkarak yanındaki revolverle ilk ateşi açtı. Bazı anlatımlara göre iki Efzon askerini öldürdü; daha çok kabul gören görüşe göre ise yalnızca alayın bayraktarını vurdu. Tabancasındaki tüm fişekleri ateşledi, ardından Yunan askerlerinin açtığı ateş ve süngü darbeleriyle öldü. Naaşı İzmir Saat Kulesi'nin altında bulundu.

Tahsin'in sıktığı ilk kurşun, Kurtuluş Mücadelesi'nde başka yerlere de örnek oldu; Aydın ve Balıkesir'de işgale karşı direniş başladı.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Hasan Tahsin maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.