Goran Bregoviç Kimdir?

Saraybosna'nın çok kültürlü sokaklarında 22 Mart 1950 tarihinde dünyaya gözlerini açan Goran Bregoviç, Hırvat bir baba ile Sırp bir annenin oğludur. Yugoslav ordusunda subay olarak görev yapan babasının annesinden ayrılmasıyla çocukluğunu annesiyle geçiren sanatçı, kendisini her zaman bir Yugoslav olarak tanımlamıştır. Uzun yıllardır Balkan ezgilerini küresel ölçekte popülerleştiren Bregoviç, Iggy Pop ve Cesaria Evora gibi çeşitli sanatçılara besteler yaparak adını duyurmuştur. Klasik keman eğitimini yarım bırakmak zorunda kalan ama gitara sarılarak kendi kaderini çizen sanatçı, melodileriyle dünyayı büyülemektedir.

Konservatuvardan Kovulan Bir Yetenek

Bregoviç'in müzikal yolculuğu büyük hayal kırıklıklarıyla başlamıştır. Konservatuvardaki klasik keman eğitimini aldığı sırada yeteneksiz bulunarak on altı yaşında okuldan uzaklaştırılan sanatçı, annesinin ona ilk gitarını almasıyla müzikal serüvenine adım atmıştır. Arkadaşlarının desteğiyle müzik bilgisini geliştiren sanatçı, aslında iyi bir sanat okuluna gitmek istiyordu. Ancak teyzesinin uyarısı üzerine annesi onu teknik liseye kaydettirdi. Bu okulda uzun saç uzatma izni koparan Bregoviç, Mercedes otomobille okula çarpınca bu okuldan da atıldı. Dil okuluna geçtiğinde kurduğu Bestija grubu, sahnelerdeki ilk adımı oldu.

Henüz on altı yaşındayken annesinin gitmesiyle hayat mücadelesine tek başına devam eden Bregoviç, geçimini sağlamak için barlarda gitar çaldı, inşaatlarda çalıştı ve gazete sattı. Onu Bestija grubunda fark eden Zeljko Bebek, Kodeksi grubuna bas gitar çalması için davet etti. Zamanla grubun liderliğini üstlenen sanatçı, Led Zeppelin ve Black Sabbath etkisindeki tınılarıyla Yugoslavya'da Bijelo Dugme'nin temellerini atmış oldu.

Efsanevi Bijelo Dugme Dönemi ve Kusturica Ortaklığı

Kısa süren üniversite macerasının ardından tamamen müziğe odaklanan Bregoviç, felsefe ve sosyoloji eğitimi almaya karar verse de burayı çabucak bıraktı. Ardından 1 Ocak 1974'te Bijelo Dugme grubunu kurdu. Grup, 1970'li yıllardan 1980'lerin sonuna kadar Yugoslavya'nın en popüler rock grubu olarak tarihe geçti. Grubun dağılmasıyla sinema dünyasına adım atan Bregoviç, 1978'de Mica Milosevic'in yönettigi Nije Nego filmiyle film müzikleri yapmaya başladı. Çıkışını ise Emir Kusturica'nın Çingeneler Zamanı filmiyle gerçekleştirdi. Bu başarılı ortaklık Arizona Rüyası ve Altın Palmiye ödüllü Yeraltı filmleriyle devam etti. Ayrıca Cannes Film Festivali'nde iki ödül kazanan Kraliçe Margot filminin müzikleri de Bregoviç'in üretimidir.

Sanatçının dünya çapında yankı uyandıran önemli film müziklerinden bazıları şunlardır:

• Çingeneler Zamanı
• Arizona Rüyası
• Underground (Yeraltı)
• Mustafa

Bregoviç'in müzik tarzı, Balkanların çoksesli geleneksel müzikleri ile çağdaş popüler ritimlerin harmanlanmasıyla şekillenmiştir. Güney Slav ve çingene temalarını eserlerine taşıyan besteci, geniş coğrafyalarda büyük bir hayran kitlesi kazandı. Sanatçı zaman zaman yerel melodileri kendi bestesi gibi kullanmakla suçlansa da, müziğin evrenselliğini korumayı başarmıştır.

Küresel İş Birlikleri ve Özel Hayatı

Bregoviç'in sınır tanımayan ortaklıkları Türkiye'ye de uzanmıştır. Sanatçı, 1997 yılında ünlü şarkıcı Sezen Aksu ile birlikte Düğün ve Cenaze albümüne imza atmıştır. Ayrıca 1999 yılında Yorgo Dalaras ile ortak bir çalışma gerçekleştiren müzisyen, aynı yıl Polonyalı ünlü şarkıcı Kayah ile hazırladığı albümle büyük bir sağış başarısı yakalamıştır. Polonya'da 650 bin satan bu çalışmanın yanı sıra, 2005 yılında Bijelo Dugme ile yeniden bir araya gelerek üç dev konser vermiştir. Saraybosna, Belgrad ve Zagreb'deki bu konserlerin her birini 100 bini aşkın müziksever izlemiştir.

Bregoviç, 1993 yılında Dženana Sudžuka ile evlenmiştir. Bu evlilikten Ema, Una ve Lulu adlarında üç kız çocuğu olan bestecinin, Zeljka adında evlilik dışı bir çocuğu bulunmaktadır. Dünyanın farklı ülkelerinde evleri bulunan sanatçı, vaktinin çoğunu müzisyen dostlarının bulunduğu Belgrad'da ve ailesinin yaşadığı Paris'te geçirmektedir. Türk sinemaseverler sanatçıyı Can Dündar'ın Mustafa belgeselinin müzikleriyle de yakından tanımaktadır.