Giacomo Giralomo Casanova, 2 Nisan 1725'te İtalya'nın Venedik kentinde dünyaya geldi. 18. yüzyıl Avrupa'sına damga vuran bu ünlü yazar, sıradışı yaşamıyla bir efsaneye dönüştü. O, sadece kadınları cezbeden bir çapkın değildi. Aynı zamanda tıp, kimya ve felsefe gibi alanlarda uzmanlaşmış seçkin bir entelektüeldi. Zekası, cazibesi ve heyecan dolu maceralarıyla Avrupa saraylarının kapısını sonuna kadar aralayan Giacomo Casanova, 4 Haziran 1798 tarihinde Bohemya'daki Dux Kalesi'nde bu dünyadan göç etmiştir.
Sıra Dışı Bir Çocukluk ve Eğitime Adım
Giacomo Casanova, oyuncu Zanetta Farussi ile tiyatro sahibi Michele Grimani'nin en büyük çocuğuydu. Annesinin eşi Gaetano Giuseppe Casanova'nın soyadını taşıyan küçük Giacomo, altı kardeşli geniş bir ailede büyüdü. Kardeşleri arasında Francesco, Giovanni Battista, Faustina Maddalena, Maria Maddalena Antonia Stella ve Gaetano Alvise bulunuyordu. Casanova da kendi çocuklarına hiç ilgi göstermedi. Gaetano'nun 1733'teki ölümünün ardından, gerçek babası Grimani'den destek istendi. Bunun üzerine Casanova, Padua'da saygın bir yatılı okula gönderildi. Zorlu koşulların hüküm sürdüğü o dönemde bu tarz seçkin bir okulda yatılı olarak okuyabilmek, yalnızca orta veya üst sınıf ailelerin erkek çocuklarına tanınan son derece özel bir imkandı.
Padua'daki yatılı okul günlerinde, henüz 11 yaşındayken öğretmeninin kızıyla ilk cinsel deneyimini yaşayarak karşı cinsle erken yaşta tanıştı. Eğitim hayatında olağanüstü bir başarı sergileyen genç deha, henüz 16 yaşındayken Hukuk doktorasını almayı başardı. Hukukla birlikte felsefe, kimya ve matematik dersleri de aldı. Anadili İtalyancanın yanında Latince, Eski Yunanca, Fransızca, İngilizce, İspanyolca ve İbranice dillerini mükemmel derecede konuşabilen bu bilge adam, edindiği felsefe ve bilim birikimiyle çevresini derinden etkilemiştir. Aynı zamanda teoloji, tıp, astroloji, keman ve simya gibi birbirinden farklı alanlarda uzmanlaşarak çok yönlü bir entelektüel kimlik kazandı.
Avrupa Saraylarında Bir Maceraperest
Venedik'e 1740 yılında dönen Casanova, kilise hukuku alanında çalışmak üzere yardımcı papaz olarak göreve başladı. Skandallar nedeniyle bu kariyer çok kısa sürdü. Ardından Venedik Cumhuriyeti ordusuna katılarak askerlik yaptı ve görev gereği önce Korfu'ya, ardından İstanbul'a gitti. İstanbul'daki askerlik görevini sıkıcı ve yükselme şansını az bularak memleketine geri döndü. Tiyatroda bir süre kemancılık da yaptı.
Casanova'nın şansı 21 yaşındayken Venedikli soylu Bragadin ailesinden birinin hayatını kurtarmasıyla tamamen değişti. Bu, ona servet kazandıran ilk dönüm noktasıydı. Paris'te kazandığı piyango ile varlığını katlasa da, bu parayı bir ipek fabrikasına yatırarak tamamını kaybetti. Hayatı boyunca kumar tutkusu ve dostlarının maddi yardımlarıyla ayakta kalan yazar, servetini defalarca batırıp yeniden kazandı. Skandallarla dolu hayatı yüzünden Venedik'i terk etmek zorunda kalınca, Avrupa'nın neredeyse tüm başkentlerini dolaştı.
Paris, Dresden, Prag ve Viyana gibi kültür merkezlerinde vakit geçirdikten sonra 1753'te memleketine geri dönen Casanova, yolculukları boyunca dönemin en etkili isimleriyle bir araya gelmiştir. Tanıştığı bu ünlü simalar arasında şu isimler bulunmaktaydı:
- Papa Clement XIII
- Prusya hükümdarı Büyük Frederick
- Fransa Kralı XV. Louis'in metresi olan Madame de Pompadour
- Büyük Katerina
- Voltaire
- Johann Wolfgang von Goethe
- Wolfgang Amadeus Mozart
- Benjamin Franklin
Zindanlardan Ebedi Mirasa
Casanova, 1755 yılında büyüye olan ilgisi nedeniyle Venedik'te tutuklanarak Doge Sarayı'nın bitişiğindeki ünlü cezaevi I Piombi'ye atıldı. Beş yıllık cezasının henüz birinci yılı dolmuşken, 1 Kasım 1756'da bu hapishaneden kaçarak büyük bir sansasyon yarattı. O, bu zindandan kaçabilen ilk mahkumdu. Kaçışının ardından Torino ve Trieste'de uzun yıllar sürgün hayatı yaşadıktan sonra, 1774 yılında affedilerek Venedik'e geri döndü. Ancak Venedik yönetimiyle 1782'de tekrar sorun yaşayınca önce Trieste'ye, ardından Paris'e geçti.
Fransa'da Ligne prensinin yeğeni olan Kont Waldstein ile kurduğu dostluk, onun yaşamının son dönemini şekillendirdi. Kontun Bohemya'daki şatosunda kütüphaneci ve imparatorluk haznedarı olarak çalışmaya başlayan Casanova, sakin bir emeklilik hayatına adım attı. Bu dönemde edebi yönüne ağırlık vererek Fransızca kaleme aldığı ünlü hapishane kaçışını anlatan kitabını 1788 yılında bastırdı. Ancak onun en büyük başyapıtı, 1785 yılında yazmaya başladığı Hayatımın Hikayesi adlı otobiyografisidir. Eserinde, dönemin sosyal yapısını ve toplumsal kurallarını cesur bir dürüstlükle gözler önüne sermiştir.
Anılarında tam 122 kadınla yaşadığı ilişkileri samimiyetle anlatan Casanova, edebiyatta Don Juan karakterine benzetilse de ondan ayrılırdı. Zira kadınlarla kalıcı dostluklar kurmuştu. Bu sıra dışı İtalyan yazarı, sadece çapkınlıklarıyla değil, keskin zekası, entelektüel derinliği ve renkli maceralarıyla da 18. yüzyılın en özgün şahsiyetlerindendi. 4 Haziran 1798 tarihinde Çekya sınırları içindeki Duchcov kentinde yetmiş üç yaşında vefat eden ünlü yazar, ardında bugün dahi çapkınlık sıfatı olarak literatüre geçen ölümsüz bir isim bırakmıştır.
Sinemada Giacomo Casanova
Casanova'nın fırtınalı hayatı, sinema dünyası için de tükenmez bir ilham kaynağı olmuştur. Karakterin maceralarını ve insan ilişkilerini temel alan pek çok film beyaz perdeye uyarlanmıştır. Sinema dünyasında kendine yer bulmayı başaran bu önemli yapımlardan bazıları şunlardır:
- 1918 yapımı Casanova (Alfréd Deésy)
- 1927 yapımı The Loves of Casanova (Alexandre Volkoff)
- 1955 tarihli The Sins of Casanova (Steno)
- Federico Fellini'nin 1976 yapımı ünlü eseri Fellini’s Casanova
- Luigi Comencini imzalı 1969 yapımı Giacomo Casanova: Childhood and Adolescence
- Lasse Hallström'ün 2005 yapımı Casanova filmi
- 2014 yapımı Casanova Variations (Michael Sturminger)