Cumhuriyet döneminin en parlak sanatçılarından biri olan Ferhunde Erkin, 8 Temmuz 1909 tarihinde İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Türkiye'nin ilk kadın konser piyanisti ve unutulmaz bir piyano eğitimcisi olarak müzik tarihimizde derin izler bıraktı. Ülkemizde çok sesli müzığin gelişimine ve yaygınlaşmasına öncülük eden duayen sanatçı, yaşamı boyunca sergilediği üstün performanslarla piyano sanatını kitlelere sevdirdi. Henüz keşedilmemiş yirmi iki farklı piyano konçertosunun Türkiye'deki ilk seslendirilişini bizzat gerçekleştirerek müzik dünyasında adeta çığır açtı. Sanatçı, eşsiz yeteneğini ve birikimini Ankara Devlet Konservatuvarı bünyesinde uzun yıllar boyunca öğrencilerine aktararak çok sayıda Türk piyanist ve müzik insanı yetiştirdi. Ünlü besteci Ulvi Cemal Erkin'in eşi olan usta piyanist, klasik batı müzığinin Anadolu'nun dört bir yanına ulaşması adına Suna Kan ile uzun soluklu oda müzıği konserleri düzenledi. Sanat yolculuğunu Ankara'da 11 Temmuz 2007'de tamamlayan Erkin, geride silinmez bir sanatsal miras bıraktı.
Çocukluk Yılları ve Müzikle Tanışması
Sanatçının babası sanata ve müzığe derin bir tutku besleyen kurmay subay Ali Remzi Bey, annesi ise Nazmiye Hanım'dı. Aile kökleri anne tarafından Çerkes, baba tarafındansa Girit Türkleri'ne uzanıyordu. Ud, kanun ve keman çalan Ali Remzi Bey, çocuklarının içindeki müzik cevherini çok erken yaşlarda fark etmeyi başardı. Babasının görevi nedeniyle bulundukları her şehirde, Ferhunde ve kendisinden küçük kardeşi Necdet için özel müzik dersleri ayarlandı. Bu sayede küçük Ferhunde, ilk piyano derslerine Birinci Dünya Savaşı'nın zorlu atmosferinde, 1915 yılında Bandırma Soeur'ler Okulu'nda adım attı. İlk sahne deneyimini de henüz çocuk yaşlardayken kardeşi kemancı Necdet ile birlikte yine Bandırma'da gerçekleştirdi. Savaş yıllarının tüm kısıtlamalarına rağmen iki kardeş, Galatasaray Lisesi ve Union Française salonlarında dinleyicilerin karşısına çıkarak büyük beğeni topladı. İstanbul'da eğitimini sürdüren genç yetenek, Macar eğitmen Hegyei ve ünlü müzisyen Karl Berger ile piyano çalışmalarına devam etti. Müzik eğitiminin yanı sıra akademik gelişimini de sürdürek Gedik Paşa Amerikan Koleji'nden başarıyla mezun oldu.
Avrupa Eğitimi ve Ankara'daki Yeni Görev
Genç müzisyenlerin sergilediği üstün performans, devletin en üst kademesinde de karşılık bulmakta gecikmedi. Mustafa Kemal Atatürk, 1926 senesinde Ankara'da harika bir dinleti sunan iki kardeşi köşke davet ederek tebrik etti. Bu tarihi buluşmanın ardından iki kardeş, 1928 yılında Alexander von Humboldt Vakfı'nın sunduğu prestijli bursu kazandı. Eğitimlerini geliştirmek amacıyla Almanya'nın Leipzig şehrine giderek konservatuvar düzeyinde çalışmalara başladılar. Ferhunde Hanım, Leipzig'de ünlü pedagog Otto Weinreich'ın sınıfında piyano tekniğini en üst seviyeye taşıdı. Leipzig Konservatuvarı'ndaki yükseköğrenimini 1930 yılında başarıyla tamamlayıp diploma almaya hak kazandı. Mezuniyetin akabinde, 1931 yılında kardeşi Necdet ile birlikte vatan topraklarına geri döndü. Dönemin Başbakanı İsmet İnönü'nün talimatıyla okul müdürü Zeki Üngör harekete geçti. Nisan 1931 tarihinde Musiki Muallim Mektebi kadrosuna atanan kardeşlerden Necdet keman, Ferhunde ise piyano öğretmenliği yapmaya başladı. Burada çalışırken tanıştığı değerli besteci Ulvi Cemal Bey ile 1932 yılında hayatını birleştirdi. Sanatçı çiftin bu mutlu evliliğinden Sevin (1937) ve İçten (1941) adlarında iki çocukları dünyaya geldi.
Yetiştirdiği Öğrenciler ve Dünya Çapındaki Başarıları
Eğitimcilik kariyerini tam 36 yıl boyunca aralıksız olarak Musiki Muallim Mektebi ve sonrasındaki Ankara Devlet Konservatuvarı'nda sürdürdü. 1931'den emekliye ayrıldığı 1967 yılına dek ülkemizin en yetenekli piyanistlerini yetiştirmek için gecesini gündüzüne kattı. Öğretmenlik tarzını ve ekolünü geleceğe taşıyan çok sayıda müzisyen onun rahle-i tedrisatından geçti. Kendisiyle yetişen ve piyano dünyasında isim yapan bazı önemli isimler şunlardır:
- Sanatçının ekolünü kararlılıkla sürdüren Kamuran Gündemir,
- Müzik yolculuğuna onun rehberliğinde adım atan Hüseyin Sermet,
- Ankara Devlet Konservatuvarı'nın değerli eğitmenlerinden Nimet Karatekin,
- Ünlü Türk bestecisi Nevit Kodallı,
- Kültür ve sanat dünyamızın önemli figürleri Bilge Aydın, Filiz Ali, Madlen Saydam, Tekin Alp Ulusoy ve Zeren Dirim.
Eğitimciliğin yanında solistlik kariyerini de zirvede tutan sanatçı, tam 22 piyano konçertosunun Türkiye prömiyerini gerçekleştirdi. Dünyaca ünlü şefler Paul Hindemith, Ernst Praetorius ve Hans Rosbaud yönetimindeki orkestralarla birlikte solist olarak çaldı. Resitallerinde yerli bestecilerimizin eserlerine daima öncelik verdi ve eşi Ulvi Cemal Erkin'in piyano konçertoları ile konçertinolarını sıkça yorumladı. İkinci Dünya Savaşı'nın en sıcak günlerinde, 1943 yılında bombalar altındaki Berlin'de sahneye çıkması onun cesaretini gösteren tarihi bir olaydı. Şef Fritz Zaun yönetimindeki Berlin Şehir Orkestrası eşliğinde, eşinin piyano konçertosunu büyük bir başarıyla seslendirdi. Ayrıca çellistler Antonio Saldarelli, Martin Bochmann, Gaspar Cassado ile kemancı Licco Amar ve kardeşi Necdet ile oda müzıği konserleri verdi. 1961 ile 1967 yılları arasında ise keman virtözü Suna Kan ile kurdukları ikiliyle ülkenin en ücra köşelerine kadar giderek klasik müzıği halkla buluşturdu.