Türk edebiyatı ve sinemasının en özgün isimlerinden biri olan senarist, yazar ve akademisyen Feride Çiçekoğlu, 27 Ocak 1951 tarihinde Ankara'da dünyaya gözlerini açtı. Akademik kariyerini mimarlık üzerine kurmasına rağmen, 12 Eylül askeri darbesinin getirdiği zorlu cezaevi yıllarından süzülen dramatik anıları edebiyat ve beyazperdeye aktararak Türkiye çapında tanınan bir sanatçı haline geldi. Sanatçının kendi gözlemlerinden ilhamla kaleme aldığı eserler, onu uluslararası alanda Oscar başarısına ulaştıran benzersiz bir yaratıcılık serüvenine taşıdı.
Akademik Başarılar ve Amerika Yılları
Feride Çiçekoğlu, Yargıtay üyeliğinden emekli Hasan Kemal Çiçekoğlu ile Nihal Hanım'ın kızı olarak entelektüel bir çevrede büyüdü. Genç yaşlardan itibaren eğitime büyük önem veren Çiçekoğlu, 1968 senesinde Maarif Koleji'nden mezun oldu. Başarılı lise eğitiminin ardından Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'ne girdi ve burayı 1972 yılında birincilik derecesiyle tamamladı. Başarısını taçlandırmak amacıyla ertesi yıl aynı üniversitede Çevre Psikolojisi alanında yüksek lisans derecesini aldı.
Akademik yetkinliğini küresel boyuta taşımak isteyen genç mimar, 1973 yılında kazandığı prestijli Fulbright bursu sayesinde doktora eğitimi için Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. Pennsylvania Üniversitesi'nde sürdürdığü eğitim hayatı boyunca toplumsal konulara ilgisi arttı ve buradaki dönemde sol siyasi düşünceyi benimsedi. Çiçekoğlu, Philadelphia şehrinin ideal kent planlaması konseptini derinlemesine eleştiren kapsamlı bir doktora tezi hazırladı. 1976 yılında doktora unvanını alarak vatanına geri döndü. Yurda dönüşünün ardından, 1977 ile 1979 yılları arasında Ankara Devlet Mühendislik Mimarlık Akademisi bünyesinde asistan mimar olarak akademik çalışmalarına başladı ve bu süreçte öğrencilerine ışık tuttu.
Darbenin Karanlığı ve Edebi Doğuş
12 Eylül 1980 askeri müdahalesi, Türkiye'deki pek çok aydın gibi Çiçekoğlu'nun hayat yolunu da tamamen değiştirdi. Komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle suçlanan akademisyen, güvenlik güçlerince gözaltına alındı. Tam 55 gün boyunca çok ağır işkencelere maruz kaldıktan sonra tutuklanarak cezaevine gönderildi. Hayatının dört yılını parmaklıklar arkasında geçiren yazar, bu sürenin ilk iki yılını Mamak Askeri Cezaevi'nde doldurdu. Kalan iki yıllık süreci ise Ankara Merkez Cezaevi'nde tamamlayarak özgürlüğüne kavuştu.
Tahliye edildikten sonra akademik hayatı kesintiye uğrayan Çiçekoğlu, 1984 yılından itibaren yayıncılık ve edebiyat alanında yoğunlaştı. Kalem Yayınları bünyesinde 1987 yılına kadar editör olarak görev yaptı. Bu verimli dönemde, H. Montgomery Hyde tarafından yazılmış olan 'Pornografinin Tarihi' isimli eseri ile Richard Bach'ın dünya genelinde büyük sükse yapan meşhur 'Martı Jonathan Livingston' adlı romanını İngilizceden Türkçeye başarıyla çevirdi. Yazarın ilk yayımlanan kitabı, 'Caz, Hüznün Müziği' başlıklı derleme oldu.
Aynı dönemde, cezaevinde tanıklık ettiği küçük bir çocuğun hayal dünyasından yola çıkarak yazdığı mektupları içeren Uçurtmayı Vurmasınlar adlı eserini yayımladı. Büyük yankı uyandıran bu kült yapıt, 1989 yılında beyazperdeye uyarlandı. Kitabın kazandığı büyük başarının ardından Çiçekoğlu, sanatsal üretimini öykü ve senaryo yazımı üzerinden şekillendirmeye karar verdi.
Sinemada Zirve ve Akademi Dünyası
Çiçekoğlu'nun edebi yeteneği sinema dünyasında da kısa sürede karşılık buldu. 'Son Yolcu' isimli hikayesi ile 1987 Haldun Taner Öykü Armağanı'nda üçüncülük ödülünün sahibi oldu. Sinema alanındaki en büyük küresel başarısı ise Xavier Koller ile birlikte senaryosunu kaleme aldığı Reise der Hoffnung (Umuda Yolculuk) filmiyle geldi. Göç temalı bu etkileyici yapım, 1990 yılında düzenlenen törende En İyi Yabancı Film dalında Oscar kazanarak sinema tarihine geçti.
Sanatçı, 1999 yılından itibaren Bilgi Üniversitesi bünyesinde öğretim üyesi olarak akademik hayata dönüş yaptı. Günümüzde de aktif olarak sürdürdığü bu görevde, özellikle şu alanlarda akademik ve sanatsal çalışmalar üretmektedir:
- Kentleşme ve şehir kültürü çalışmaları
- Toplumsal cinsiyet ve kadın sorunları
- Sinema ve görsel sanat analizleri
Zengin kariyeri boyunca mimarlık, edebiyat, sinema ve akademiyi başarıyla harmanlayan Feride Çiçekoğlu, özgün bakış açısıyla üretmeye devam etmektedir. Sanatçının zorlu cezaevi günlerinden uluslararası sinema sahnelerine uzanan bu dirençli ve ilham verici yolculuğu, Türkiye'nin son yarım asırdaki kültürel hafızasının da önemli bir yansımasıdır.