Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde idari görevler üstlenen ve Cumhuriyet'in kurucu kadroları arasında yer alan bürokrat Ahmet Faik Günday, Rize'de dünyaya gelmiştir. Mülkiye eğitimi sonrasında İmparatorluğun çeşitli coğrafyalarında kaymakamlık ve mutasarrıflık görevleri üstlenen Günday, milli mücadele döneminde Karadeniz'de asayişi tesis etmiştir. Cumhuriyet'in ilanının ardından ise Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında halkın temsilcisi olarak görev yapmıştır. Siyaset sahnesinde muhalif kanatta yer alması nedeniyle tarihi süreçlerde adı kritik davalara karışsa da beraat ederek aklanmıştır. Yaşamının ilerleyen yıllarında iktisadi hayata katılarak ülkenin sanayileşme adımlarına katkı sunan siyasetçi, İstanbul'da yaşamını yitirmiştir.
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Uzanan İdari Yolculuk
1884 yıllında Rize'nin Çamlıhemşin ilçesindeki Mollaveyis köyünde doğan Ahmet Faik Günday, ilköğrenimini memleketinde tamamladıktan sonra 1897'de Dersaadet'e (İstanbul) gelmiştir. Eğitimini başkentte sürdüren Günday, dönemin en saygın okullarından biri olan Mekteb-i Mülkiye'den 1908 senesinde mezun olmuştur. İdari kariyerine hemen aynı yılın Ağustos ayında Trabzon Vilayeti Maiyet Memurluğu ile ilk adımı atmıştır. Devlet hizmetindeki bu başlangıç, onu kısa süre içinde Adana Vilayeti Maarif Müfettişliği görevine taşımıştır. Eğitim müfettişliklerinin kaldırılması üzerine başkente geri dönen Günday, Doğu ve Ortadoğu coğrafyalarında kaymakamlık görevlerine tayin edilmiştir. Kiğı kaymakamlığına atanmasına rağmen gitmeden Bağdat'ın Horasan bölgesine yönlendirilmiştir. Bu görevini Divaniye ve Amare mutasarrıf vekillikleri izlemiştir. Birinci Dünya Savaşı yıllarında ise Malatya Mutasarrıflığına getirilmiştir.
Mondros Mütarekesi'nin ardından Damad Ferid Paşa hükümetinin kararıyla 1919 yılında görevinden azledilen idareci, İstanbul'a dönüşünde tutuklanarak cezaevine gönderilmiştir. Ancak yapılan yargılamalar sonucunda hızlıca aklanmış ve serbest kalmıştır. İstanbul'daki esaretinin ardından Lazistan (Rize) Mutasarrıflığına getirilmiştir. 1920 yılının başında göreve başladığı bu bölgede, savaşın yıprattığı yerel asayişi düzeltmek için yoğun çaba harcamştır.
Günday'ın idari kariyeri boyunca görev üstlendiñi önemli merkezler ve sorumlulukları şunlardır:
- Eğitim müfettişliği yaptığı Adana Vilayeti,
- Milli mücadele yıllarında asayiş mücadelesi verdiği Lazistan Sancağı,
- Mülki amir olarak görev yaptığı Canik Sancağı.
Bu kritik görevlerin ardından Ordu ve Canik bölgelerinde de mutasarrıf olarak hizmet vermiştir.
Cumhuriyet Siyaseti ve İzmir Suikastı Yargılamaları
Cumhuriyet'in ilan edildiği 1923 senesinde Sivas Valiliği koltuğuna oturan Günday, aynı süreçte yeni kurulan devletin siyasal yapısının şekillenmesinde oldukça faal bir rol üstlenmiştir. Halk Fırkası'nın kurucuları arasında yer alarak TBMM İkinci Dönem Ordu Milletvekilliğine seçilmiştir. Mecliste aktif bir yasama faaliyeti yürüten Günday, partisiyle fikir ayrılıkları yaşayarak 1924 yılında Halk Fırkası'ndan ayrılmıştır. Bu ayrılışın ardından, çok partili yaşama geçişin ilk denemesi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurucu kadrosunda kendine yer bulmuştur. Partinin 1925 yılında kapatılmasından sonra parlamento çalışmalarına bağımsız milletvekili olarak devam etmek durumunda kalmıştır.
Bu süreçte Türk siyasi tarihinin en çalkantılı olaylarından biri yaşanmıştır. 1926 yılında Gazi Mustafa Kemal Paşa'ya yönelik planlanan İzmir suikastı teşebbüsü sonrasında başlatılan soruşturmalarda Ahmet Faik Günday da zanlılar arasına dahil edilmiştir. Günday'ın bu davadaki pozisyonu, suikast girişiminin baş aktörlerinden biri olarak idama mahkum edilen ilk dönem Lazistan milletvekili Ziya Hurşit Bey'in öz ağabeyi olması sebebiyle daha da hassas bir hal almıştır. İstiklal Mahkemesi'nde yargılanan Günday, hakkındaki suçlamalardan aklanarak beraat etmiş ve milletvekilliği görevine 1927 yılındaki dönemin sonuna kadar devam etmiştir.
İktisadi Hayat ve Şeker Fabrikaları Dönemi
Milletvekilliği süresinin dolmasının ardından bir süre kamu hizmetinden uzaklaşarak serbest ticaretle meşgul olan Günday, 1940 yılında yeniden kamu sektörüne dönmüştır. Bu doğrultuda Şeker Fabrikaları yönetim kuruluna seçilmiştir. Sanayi alanındaki tecrübesi ve idari kabiliyeti sayesinde 1945 yılında Türkiye Şeker Fabrikaları genel müdürlüğü makamına getirilmiştir. İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki zorlu ekonomik dönemde şeker üretiminin koordinasyonunu yürüten Günday, 1950 yılının Haziran ayına kadar bu görevde kalmış ve ardından emekliliğe ayrılmıştır. Yaşamının kalan kısmını İstanbul'da geçiren tecrübeli devlet adamı, 6 Mayıs 1967 tarihinde hayata gözlerini yumuştur.