Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde, 1894 yılında Trabzon'da dünyaya gelen Mehmet Faik Barutçu (Faik Ahmet Barutçu), Türk siyasetinin ve hukuk dünyasının en saygın şahsiyetlerinden biridir. Cumhuriyetin ilk yıllarında gerek adalet gerekse matbuat alanındaki çalışmalarıyla tanınan bu değerli devlet adamı, ülkenin çoğulcu rejime geçiş sürecine önemli katkılar sunmuştur. Yaşamı boyunca üstlendiği yüksek düzey görevlerin ardından 14 Mart 1959 tarihinde hayata gözlerini yummuştur. Kendisi, geride bıraktığı derin siyasi miras ve entelektüel birikimle her dönem saygıyla yad edilmektedir.
Hukuktan Matbuata Uzanan İlk Yıllar
İstanbul Hukuk Fakültesi'ni başarıyla bitiren Faik Ahmet Barutçu, mesleki kariyerine adım atmadan önce vatan görevini yerine getirdi. I. Dünya Savaşı'nın çetin geçen yıllarında ihtiyat subayı rütbesiyle Trabzon ve Samsun Karargahlarında önemli askeri hizmetlerde bulundu. Harbin sona ermesinin ardından memleketi Trabzon'a geri dönen başarılı hukukçu, burada serbest avukatlık yapmaya başladı. Hukukun üstünlüğüne olan inancı sayesinde kısa sürede bölgede söz sahibi bir figür haline gelerek Trabzon Baro Başkanlığı makamına seçildi.
Barutçu, adalet mücadelesini yalnızca mahkeme salonlarıyla sınırlı tutmayıp matbuat dünyasına da taşıdı. Karadeniz bölgesinin en önemli yayın organlarından olan İstikbal Gazetesi'nin sahipliğini ve başyazarlığını yürüttü. Kaleme aldığı çarpıcı makalelerle milli mücadele fikrinin ve cumhuriyet değerlerinin geniş kitlelere ulaşmasında öncü bir rol oynadı. Yazılarındaki akıcı ve cesur üslup, onun hem yerel hem de ulusal çapta büyük bir saygınlık kazanmasını sağladı.
Cumhuriyetin İnşasında ve Meclis Kürsüsünde Bir Ömür
Mustafa Kemal Atatürk'ün Cumhuriyet rejimiyle ülkeye kazandırmak istediği çoğulcu ve demokratik düzenin inşa edilmesine gönülden destek veren Barutçu, aktif siyasete atılarak meclis yolunu tuttu. 1939 yılında Trabzon Milletvekili unvanıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne adım attı. Parlamentoda sergilediği üstün performans, halkın ona olan güvenini pekiştirdi ve çok uzun soluklu bir vekillik döneminin kapısını araladı. Bu bağlamda siyasi kariyerinde şu dönemlerde halkı temsil etmiştir:
- VI. Dönem Trabzon Milletvekilliği
- VII. Dönem Trabzon Milletvekilliği
- VIII. Dönem Trabzon Milletvekilliği
- IX. Dönem Trabzon Milletvekilliği
- XI. Dönem Ankara Milletvekilliği
Yıllar süren bu yasama faaliyetlerinin yanı sıra ülke yönetiminde de en üst basamaklara tırmandı. Yürütme organında Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı sıfatlarıyla görev yürüten deneyimli devlet adamı, Türkiye'nin İkinci Dünya Savaşı sonrası şekillenen yeni düzeninde idari karar mekanizmalarının en önemli yönlendiricilerinden biri konumundaydı.
Seçim Hayal Kırıklığı ve Bıraktığı İz
Siyaset dünyasındaki bu başarılı süreç, 1954 genel seçimlerinde üzücü bir kesintiye uğradı. Barutçu'nun o yıl Trabzon'da sandıktan çıkamayarak meclis dışı kalması, dönemin ünlü devlet adamı İsmet İnönü tarafından çok sert bir tepkiyle karşılandı. İnönü, bölge seçmeninin verdiği bu karardan duyduğu derin hayal kırıklığını, "Trabzon akıl ve havsalaya sığmayacak bir ayıp işlemiştir" sözleriyle açıkça ifade ederek bu vefasızlığa karşı duruşunu gösterdi.
Siyasi yaşamının dışında, örnek bir aile babası olan Barutçu, evli ve dört çocuk sahibidir. Ayrıca evlatlarından biri olan merhum büyükelçi Ecmel Barutçu, Türkiye Cumhuriyeti'ni uluslararası arenada gururla temsil ederek babasının adını diplomaside yaşatmıştır. Büyük devlet adamı Mehmet Faik Barutçu'nun adı günümüzde memleketi Trabzon'da yaşamaya devam etmektedir. Karadeniz Teknik Üniversitesi sınırları içinde yer alan modern kütüphaneye onun ismi verilmiştir. Bühece KTÜ Faik Ahmet Barutçu Kütüphanesi, ışığıyla genç nesillerin yolunu aydınlatmaya devam ederek onun hatırasını geleceğe taşımaktadır.