Türk tiyatro sahnesinin en parlak yıldızlarından biri olan Engin Cezzar, 25 Eylül 1935 tarihinde İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Sanat dünyasında derin izler bırakan usta aktör ve yönetmen, henüz 24 yaşındayken üstlendiği ve adını dünya tiyatro tarihine altın harflerle yazdırdığı efsanevi Hamlet rolüyle tanınır. Mehmet Seha Cezzar ile Fatma Melek Cezzar çiftinin ilk evladı olarak dünyaya gelen Cezzar, Amerika'da aldığı nitelikli sahne eğitimini ülkesine taşıyarak Türk tiyatrosunun gelişimine yön vermiştir. Yaşamını sanata adamış bu kıymetli figür, 28 Ocak 2017'de aramızdan ayrılarak derin bir boşluk bırakmıştır.
Robert Kolej'den Amerika'ya Uzanan Serüven
İstanbul'un köklü atmosferinde büyüyen Cezzar, annesinin teşvikiyle küçük yaşlarda keman dersleri alarak müzikle tanıştı. Spora yeteneği olan genç Engin, Galatasaray yüzme takımına seçildi. İlköğretim yıllarının ardından Robert Kolej'e adım atması, onun hayatındaki en büyük dönüm noktalarından biri oldu. Kolejde okurken tiyatro sanatına yoğun ilgi duymaya başladı. Üçüncü sınıfa geldiğinde Jül Sezar oyunundaki Antonius karakteriyle sahneye çıktı. Bu performanstaki başarısı ve William Shakespeare İngilizcesine olan benzersiz hakimiyetiyle öğretmenlerinin dikkatini çekmeyi başardı. Son sınıfta canlandırdığı Othello rolünün ardından ise hayatının geri kalanını sahnelerde geçirme kararını kesin olarak verdi.
Robert Kolej'den mezuniyetinin ardından rotasını Amerika Birleşik Devletleri'ne çeviren Cezzar, Yale Üniversitesi'ne kabul edildiğinde henüz 20 yaşındaydı. Eğitiminin ilk yılında küçük roller üstlenerek tecrübe kazandı. Ertesi sene İsveçli yazar August Strindberg imzalı 12. Charles piyesinde başrole hayat vererek yeteneğini pekiştirdi. Kısa süre sonra Al Pacino, Marlon Brando ve Robert De Niro gibi dev isimleri yetiştiren metot oyunculuğunun kalesi Actors Studio'ya kabul edilme gururunu yaşadı. Bu büyük fırsat üzerine Yale Drama School'daki eğitimini yarıda bırakarak Actors Studio bünyesinde çalışmalarına devam etti.
Dünyanın En Genç Hamlet'i ve Sahne Başarıları
Eğitimi sürerken, yaz tatili için Türkiye'ye geldiğinde tiyatromuzun efsanevi ismi Muhsin Ertuğrul'dan reddedilemeyecek bir teklif aldı. Ertuğrul, sahneye koyacağı Hamlet oyununda başrolü genç sanatçıya emanet etmek istiyordu. Cezzar, ünlü yönetmen Elia Kazan ile olan mevcut kontratına karşın bu teklifi kabul etti ve Türkiye'de kalmayı seçti. İstanbul Şehir Tiyatrolarında tam 180 kez sahnelenen bu dev yapımda canlandırdığı tiplemeyle, henüz 24 yaşındayken dünyanın en genç Hamlet'i unvanını kazandı. Bu ağır rolün hissettirdiklerini yıllar sonra samimiyetle paylaşan sanatçı, sahnedeyken her akşam ezildiğini belirterek Hamlet rolünü hazırlamanın kolay fakat oynamanın son derece güç olduğunu dile getirdi.
Muhteşem çıkışının ardından Türkiye'deki kariyerine hız veren sanatçı; Dormen Tiyatrosu, Devekuşu Kabare ve Antalya Devlet Tiyatrosu bünyesinde hem yönetici hem de oyuncu olarak çok sayıda esere imza attı. Sanat hayatındaki en mühim adımlardan birini ise 28 Eylül 1968'de evlendiği eşi ünlü tiyatrocu Gülriz Sururi ile attı. Çift, 1962 yılında ortaklaşa Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu'nu kurarak Türk tiyatrosunda çığır açtı. Birlikte sahneye koydukları Tütün Yolu, Çikolata Sevgilim, Aklın Oyunu, Othello ve özellikle Türk tiyatro tarihinin en büyük efsanelerinden biri olan Keşanlı Ali Destanı büyük kitlelere ulaştı. Cezzar, 1997'de boşandığı Sururi ile 1999 yılında yeniden dünyaevine girdi.
Beyaz Camdan Sinemaya Sanat Dolu Bir Miras
Tiyatro sahnelerinin yanı sıra televizyon dünyasında da etkin roller üstlenen Engin Cezzar, TRT ekranlarında yayınlanan popüler Turnuva yarışmasının sunuculuğunu üstlendi. Ekranlarda Bay Alkolü Takdimimdir dizisinde Halit karakterini, televizyon uyarlaması olan Keşanlı Ali Destanı'nda ise bizzat Keşanlı Ali'yi oynadı. Yönetmenliğini ve yapımcılığını kendi üstlendiği Kaldırım Serçesi projesinde de yer alan Cezzar, uluslararası arenada da adından söz ettirerek Price of the Ticket ve Timeline isimli yabancı ortaklı çalışmalarda boy gösterdi. 2002 yılında Ziya Öztan'ın yönettiği Abdülhamit Düşerken filminde Sait Paşa rolünü üstlenen usta aktör, 2004'te Şeytan Ayrıntıda Gizlidir dizisinde Prof. Dr. Sarp Işıtan'ı oynadı. Son televizyon projesi olan 2006 yapımı Sağır Oda dizisinde ise Afşar Kırımlı karakterini başarıyla canlandırarak izleyicinin hafızasına kazındı.
Sanatçının sinemaya katkıları sadece oyunculukla sınırlı kalmadı; 1975 yılında vizyona giren Tantana Kemal ve Erkek Kazım filmlerinin hikaye ve eser sahibi olarak da sektöre değer kattı. Yönetmenlik yeteneğini sahnelere yansıtan Cezzar; Ayşe Opereti, Bir Şehnaz Oyun, Kadı, Yedi Kadın, Budala gibi oyunların yanı sıra Devekuşu Kabare'de sergilenen Yalan Dünya gibi klasikleşmiş eserleri başarıyla yönetti. 2011 senesinde yaşadığı felç nedeniyle yatağa bağlı bir ömür sürmek durumunda kalan bu usta çınar, 28 Ocak 2017'de 82 yaşında hayata gözlerini yumarak aramızdan ayrıldı.
Unutulmaz Sahne ve Ekran Çalışmaları
- Hamlet (İstanbul Şehir Tiyatrosu - Oyuncu)
- Keşanlı Ali Destanı (Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu - Oyuncu)
- Otello (İstanbul Şehir Tiyatrosu - Oyuncu)
- Ayşe Opereti (Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu - Yönetmen)
- Yalan Dünya (Devekuşu Kabare - Yönetmen)
- Sağır Oda (Afşar Kırımlı Rolü - Dizi Oyuncusu)
- Kaldırım Serçesi (Yönetmen & Yapımcı & Oyuncu)