Cumhuriyet döneminin yetiştirdiği en üretken bestecilerden biri olan Prof. Cengiz Tanç, çok sesli Türk müziğine yön veren öncü isimlerin başında gelmektedir. Sanatçı, 10 Nisan 1933 tarihinde İstanbul'da gözlerini dünyaya açtı. Hayat yolculuğu, babasının askeri görevleri yüzünden farklı şehirlerde geçti. Ankara Atatürk Lisesi'nde eğitim gördüğü yıllarda keman dersleri alarak müzikle tanıştı. Bu ilk adımlar, onun gelecekteki parlak kariyerinin habercisiydi. 16 Aralık 1997 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini yuman değerli sanatçı, Mimar Sinan Üniversitesi bünyesinde üstlendiği Müzikoloji Bölüm Başkanlığı göreviyle de akademik müzik dünyasında son derece derin ve kalıcı izler bıraktı.
Cengiz Tanç, yaratıcı kariyeri boyunca pek çok farklı türde eserler kaleme almıştır. Sanatçının başlıca üretim alanları şunlardır:
- Geniş kitlelere hitap eden koro ve orkestra yapıtları
- Enstrümantal zenginliğe sahip oda müziği besteleri
- Sahne sanatlarının zirvesini temsil eden bale ve opera dramaları
Ankara'dan Londra'ya Uzanan Eğitim Yılları
Müzik tutkusu lise yıllarında kemanla başlayan Tanç, 1952 senesinde Ankara Devlet Konservatuvarı sınavlarında üstün başarı göstererek okula kabul edildi. Burada, Türk müziğinin efsanevi ismi Adnan Saygun'un sınıfına katılarak kompozisyon eğitimi almaya hak kazandı. Ancak babasının Londra'ya askeri ataşe olarak tayin edilmesi, genç müzisyenin hayatında yepyeni bir sayfa açtı. Babasının askeri ateşe olarak Londra'ya atanması nedeniyle 1953 ve 1956 yılları arasında eğitim hayatına İngiltere'deki Londra Guildhall Müzik Okulu'nda devam eden genç yetenek, burada değerli eğitmen Sydney Compton ile çalışma şansı buldu. Yurt dışındaki verimli dönemin ardından yeniden Ankara Devlet Konservatuvarı'na dönen sanatçı, 1960 yılında Kompozisyon Bölümü'nden mezuniyetini ilan etti.
Radyo Yayıncılığından Akademik Kürsülere
Mezun olduğu konservatuvarda vakit kaybetmeden solfej öğretmenliğine başlayan Cengiz Tanç, aynı zamanda teknoloji ve yayıncılık alanlarına da yöneldi. Dönemin önemli figürlerinden Bülent Arel'den kapsamlı tonmaysterlik eğitimi aldı. Bu yetkinliği sayesinde Ankara Radyosu bünyesinde tonmayster olarak görev yaptı. Tanç, 1968 yılında ise Ankara Radyosu'nda Batı Müziği Şube Müdürü ve Çok Sesli Müzik Şube Müdürü mevkilerine getirildi. Kurumda geçirdiği başarılı yıllardan sonra, 1973 senesinde TRT'deki görevinden ayrılmayı tercih etti. Yeni rotası, Devlet Opera ve Balesi oldu. Burada dramaturg olarak hizmet sunan besteci, sanatsal birikimini sahne sanatlarına aktardı.
1976 yılında megakent İstanbul'a taşınan deneyimli akademisyen, Mimar Sinan Üniversitesi İstanbul Devlet Konservatuvarı'nda yeni bir döneme yelken açtı. Bu köklü kurumda Kompozisyon Ana Sanat Dalı öğretim üyesi ve başkanı olarak görev aldı. Bununla da kalmayarak konservatuvarın Müzikoloji Bölüm Başkanlığı makamında bulundu.
Müzikal Evrim ve Amerika Yılları
Sanatsal arayışlarını uluslararası boyuta taşımak isteyen Tanç, 1984-1985 yıllarında prestijli Fulbright araştırma bursunu kazanarak Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. Fulbright bursu ile gittiği Amerika Birleşik Devletleri'ne Vincent Persichetti ve Milton Babbitt gibi çağdaş müziğin zirve isimleriyle çalışan Tanç, bu eşsiz deneyimlerin ardından sanatsal vizyonunu çok daha evrensel bir boyuta taşımayı başarmıştır.
Cengiz Tanç'ın yaratıcılık dünyası zamanla büyük bir değişim ve gelişim gösterdi. İlk eserlerinde daha çok halk müziği unsurları ile Bela Bartok ve Igor Stravinsky etkileri açıkça hissedilmekteydi. Ancak besteci, zamanla geleneksel kalıplardan ve alışılmış müzikal kavramlardan kendisini soyutlamayı başardı. İzlenimcilik akımından yola çıkarak geliştirdiği öznel renkçilik yaklaşımı, onun olgunluk döneminin en belirgin niteliği haline geldi. Tanç, modal tetrakordlara dayanan yeni bir dizisel anlayış yaratarak çağdaş Türk müziğine tamamen kendine has, modern bir soluk kazandırdı.
Sanatçının sahne müziği alanındaki en önemli çalışmalarından biri de librettosu kendi ellerinden çıkan eseridir. Devlet Opera ve Balesi'nin özel siparişi üzerine hayata geçirilen bu proje, ünlü Deli Dumrul öyküsünden esinlenilerek bestelenmiştir. Hem müziği hem de librettonun hazırlanışındaki titizliğiyle büyük beğeni toplayan Tanç, geleneksel Türk anlatılarını çağdaş opera sahnesine taşıyarak kültür dünyamıza kalıcı bir miras bıraktı.