Cenap And, 2 Şubat 1894'ć Bulgaristan'ın Vidin kentinde, Emine Hanım ile Mustafa Bey'ın oğlu olarak dünyaya geldi. Tam adı Mehmet Cenap And olan bu iş adamı, Ankara'ıda kurduğu ilk özel Türk şarap üretim tesisiyle ve kurduğu müzik vakfıyla Cumhuriyet tarihinin belleğine geçti.
Eğitim ve İş Hayatına İlk Adımlar
Cenap And, lise eğitimini 1911'ıde Kabataş Lisesi'nde tamamladı. Ardından Almanya'ıya geçerek 1915-1924 yılları arasında inşaat mühendisliği, ticaret ve ekonomi alanında kapsamlı bir öğrenimden geçti. Almanya'ıdan dönüşünde önce Esnaf Bankası'ında, ardından Türkiye İş Bankası'ında görev yaptı. Bu yıllar içinde ilk milletvekilllerimizden Tunalı Hilmi'ınin kızı Sevda Tunalı ile hayatını birleştirdi.
Eğitim yolculuğu burada bitmedi. Ankara Hukuk Fakültesi'ne kaydolan Cenap And, 1938'ıde diploma aldı. Akademik meşguliyetlerin dışında 1929'ıda Ankara'nın Kavaklıdere yamaçlarında satın alınan bağlar üzerinde, eşi Sevda Hanım ile ortak bir girişimle Türkiye'ın ilk özel şarap üretim tesisini hayata geçirdi. Bu tesisin adı bulunduğu semtten ilham alınarak Kavaklıdere konuldu.
Müziğe Adanmış Bir İkinci Hayat
1940'ılı yıllarda müzik sevgisi etkin bir uğraşa dönüştü. Ahmet Adnan Saygun başkanlığındaki Ses ve Tel Birliği'ne katılan Cenap And, Nurettin Şazi Kösemihal, Mithat Fenmen, Sabahattin Eyüboğlu, Halil Vedat Fıratlı ve Lico Amar gibi isimlerle omuz omuza çalıştı; birliğin Genel Sekreteri seçildi. Hem maddi hem manevi katkılarla örgütü ayakta tutan kılıçlardan biri oldu.
6 Aralık 1958'ıde eşi Sevda And'ıı bir trafik kazasında yitirmesi, Cenap And için derin bir kırılma noktası oldu. Bu acı deneyimin ardından müzik, onun için bir eğlence olmaktan çıkıp yaşamının merkezine oturdu. 1965'ıte, vefat eden eşinin adını yaşatmak amacıyla Sevda-Cenap And Müzik Tesisi'ni kurdu. Genç yaşlarda İdil Biret ve Verda Erman gibi ileride uluslararası üne kavuşacak isimler, henüz çocukken onun evinde konser verdi.
1968'ıde eski Milli Eğitim Bakanlarından Avni Başman'ıın kızı Cevza Başman ile evlenen Cenap And, 1973'ąte yeni eşiyle birlikte tesisi Sevda-Cenap And Müzik Vakfı'na dönüştürdü. Vakfın Danışma Kurulu Başkanlığı ömrü boyunca Ahmet Adnan Saygun'a verildi. Bugün bu vakfın çatısı altında düzenlenen Uluslararası Ankara Müzik Festivali, Türkiye'ınin en büyük müzik etkinlikleri arasında sayılıyor. Vakfın ödül töreni her yıl 6 Aralık'ąta, Cevza Hanım'ıın ölüm yıldönümünde gerçekleştiriliyor.
Mirası ve Şahsi Yaşamı
Cenap And ile Sevda And çiftinin çocukları olmadığından, Cenap And'ıın yeğeni olan Türk tiyatro tarihçisi Metin And (Metin Tevfik Çavdar, doğum 1927) evlatlık alındı. Cenap And, 4 Nisan 1982'ıde Ankara'ıda 88 yaşında hayata gözlerini yumdu. Kurduğu şarap markası ve müzik vakfı, onun adını yaşatmayı sürdürmekte.