Cenap Muhittin Kozanoğlu, Türk edebiyat dünyasında ve klasik Türk musikisinde derin izler bırakmış kıymetli bir şair, yazar ve güftecidir. 1893 yılında Trablus'ta dünyaya gelen sanatçı, Osmanlı'nın çalkantılı dönemlerinde sürgün edilen köklü bir Türkmen ailesine mensuptur. Çukurova topraklarından süzülüp gelen bu zengin kültürel birikimi, öğretmenlik ve Türk Dil Kurumu uzmanlığı gibi görevlerle taçlandırmıştır. Hem TRT ekranlarında hem de radyo frekanslarında durmaksızın yankılanmaya devam eden ölümsüz güfteleri edebiyatımıza kazandıran değerli yazar, 16 Kasım 1972 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini yummuştur.
Sürgünden Doğan Bir Yaşam ve Köklü Aile Mirası
Kozanoğlu'nun hayat hikayesi, Çukurova'nın soylu Türkmen aşiretlerinden Kozanoğlu aşiretinin Batı Kozan koluna kadar uzanmaktadır. Kendisi, Sarı Ali Ağa'nın torunu ve Çadırcı Mehmet Ağa'nın oğlu olan Mehmet Bey ile Şerife Hanım'ın evladıdır. Ailenin geçmişi son derece hareketlidir. Kozanoğlu sülalesi, Osmanlı'nın son dönemlerindeki siyasi ve askeri mücadelelerle yakından ilişkilendirilmektedir. Nitekim Osmanlı'nın son döneminde çıkardığı isyanlarla bilinen amcası Ahmet Bey, Kütahya valiliği yapmış ve kendisine paşalık unvanı verilmiştir. Ancak 1865 yılından itibaren Türkmen Beyleri'nin sürgüne gönderilmesiyle aile için oldukça çetin bir dönem başlamıştır. Bu sürgün acısı babasını derinden yaraladı. Sürgündeki beylerin yaşadığı büyük ızdırapları dile getirmek ve padişahtan bağışlanma talep etmek isteyen Kozanzade Mehmet Bey, bu hislerle yazdığı dokunaklı bir türküyü II. Abdülhamid'in selamlık arabasının içine fırlatmıştır. Bu cesur hamle, padişah tarafından sert bir tepkiyle karşılanmıştır. Sultan II. Abdülhamid ise, "Arabama kâğıt atan, her şeyi atar" diyerek tepkisini göstermiş ve Mehmet Bey'i Trablus'a sürmüştür. İşte Cenap Muhittin Kozanoğlu, bu sürgün koşulları altında 1893 yılında Trablus'ta dünyaya gözlerini açmıştır.
Edebiyat Öğretmenliğinden Musikinin Zirvesine Uzanan Yol
Cenap Muhittin Kozanoğlu, edebiyat dünyasına öğretmen olarak adım atmış ve yıllar boyunca bu alanda hizmet vermiştir. Eğitimciliğinin yanı sıra Türkçe üzerindeki derin bilgisiyle Türk Dil Kurumu bünyesinde uzman olarak da kritik görevler üstlenmiştir. Ancak onun asıl kalıcı şöhreti, klasik Türk müziğine kazandırdığı muhteşem şarkı güftelerinden gelmektedir. Şairin kaleme aldığı şiirler, dönemin en usta bestekarları tarafından Türk musikisinin eşsiz nağmeleriyle buluşturulmuştur.
Bu seçkin şarkı sözleri arasından, kıymetli bestekar Refik Fersan tarafından Acemkürdi makamında bestelenen eser, günümüzde de sanatçının adıyla özdeşleşen en popüler ve en çok sevilen başyapıtı haline gelmiştir. Bu unutulmaz sanat eseri, günümüzde de TRT televizyonlarında ve radyo istasyonlarında dinleyicilerle buluşmaya devam etmektedir. Şairin musiki dünyasında geniş kitlelere ulaşan en önemli güfteleri şunlardır:
- Refik Fersan tarafından bestelenen Acemkürdi şarkı
- Geçen Bahardan
- Uzaklardakine
Sanatçının özel yaşamında ise Adalet Kozanoğlu ile hayatını birleştirdiği görülmektedir. Adalet Hanım 1965 yılında vefat etti. Çiftin Ferda, Cem ve Mefkûre adında üç çocuğu vardır. Yaşamının son yıllarını İstanbul'da geçiren değerli yazar, geride kıymetli bir edebi miras bırakarak hayata veda etmiştir.