Türk tiyatrosunun ve Yeşilçam sinemasının en karakteristik simalarından biri olan Can Kolukısa, 14 Mayıs 1934 tarihinde Eskişehir'de dünyaya gözlerini açmıştır. Eğitim hayatına köklü bir kurum olan İstanbul'daki Işık Lisesi'nde başlayan sanatçı, mezuniyetinin ardından tiyatro sanatına duyduğu büyük tutkunun izini sürerek Fransa'ya gitmiştir. Paris'in dünyaca ünlü Sorbonne Üniversitesi Tiyatro Enstitüsü'nde aldığı kapsamlı eğitim, onun oyunculuk kariyerindeki estetik ve teknik temelleri oluşturmuştur. Fransa'daki bu verimli yıllarda tanıştığı ünlü yazar Pınar Kür ile hayatını birleştiren usta oyuncu, Türkiye'ye döndükten sonra sahne kariyerine hız kesmeden başlamıştır. Hem beyaz perdede hem de tiyatro sahnelerinde canlandırdığı derinlikli karakter rolleriyle tanınan usta sanatçı, 1953 yılından itibaren ülkenin kültür-sanat hayatına çok yönlü katkılar sunmuştur.
Sorbonne'dan Yeşilçam'a Uzanan Sanat Eğitimi
Paris'teki Sorbonne Üniversitesi Tiyatro Enstitüsü bünyesinde aldığı nitelikli eğitim, Can Kolukısa'nın oyunculuk disiplinini ve sanatsal vizyonunu üst seviyeye taşımıştır. Sanatçı orada dünya tiyatrosunu inceledi. Yurt dışında edindiği vizyoner yaklaşımlar, Türkiye'ye döndüğünde usta oyuncunun projelerindeki özgünlüğün temel kaynağı haline gelmiştir. Avrupa'daki eğitim yıllarında tanıştışıp evlendiği ünlü yazar Pınar Kür ile olan birlikteliği de onun sanatsal dünyasını zenginleştiren bir diğer unsur olmuştur. Eğitimini tamamladıktan sonra ülkesine dönen aktör, sinema filmlerinde ve televizyon dizilerinde canlandırdığı yan rollerle Türk sinemasında aranan bir karakter oyuncusu konumuna yükselmiştir. O, sahnelerde unutulmaz kompozisyonlara imza attı. Usta aktör, canlandırdığı her karaktere kendi entelektüel birikimini ve Sorbonne'da edindiği teorik altyapıyı başarıyla yansıtarak Yeşilçam'ın klasikleşen projelerinde vazgeçilmez bir yer edinmeyi başarmıştır. Bu entelektüel ve sanatsal birikim, onun sadece bir oyuncu olarak kalmamasını, aynı zamanda tiyatro kuramları üzerine kafa yoran bir figür haline gelmesini de sağlamıştır. Sinema perdesinde çizdiği başarılı karakter portreleri, izleyiciler tarafından büyük bir ilgiyle karşılanmış ve sanatçının sinema sektöründeki yerini sağlamlaştırmıştır.
Türkiye'nin Öncü Tiyatrolarında Sahne Deneyimi
Can Kolukısa'nın aktif oyunculuk macerası 1953 senesinde İstanbul Üniversitesi Gençlik Tiyatrosu sahnesinde ilk adımını atmasıyla başlamıştır. Bu adım usta oyuncunun ömürlük serüvenini başlatmıştır. Kariyeri boyunca ülkenin en prestijli topluluklarında sahne alan sanatçı, Türk tiyatrosunun modernleşme ve kurumsallaşma dönemine doğrudan tanıklık etmiştir. Farklı dönemlerde sahne aldığı topluluklar arasında şu önemli tiyatrolar bulunmaktadır:
- Cep Tiyatrosu
- Oda Tiyatrosu
- Dormen Tiyatrosu
- Sahne Z
- Halk Oyuncuları
Söz konusu topluluklarda sergilediği performanslar, onun farklı dramatik ekolleri başarıyla uygulayabilen esnek oyunculuk yeteneğini gözler önüne sermiştir. Sanatçı her rolde adından söz ettirdi. Tiyatro sahnelerindeki bu yoğun mesai, usta oyuncunun oyunculuk tekniğini olgunlaştırırken aynı zamanda Türkiye'deki tiyatro izleyicisiyle de çok sıkı bir bağ kurmasına aracı olmuştur. Sahne aldığı her tiyatronun kendine has yapısı ve tarzı, sanatçının oyunculuk yelpazesini genişletmiş ve onu dramadan komediye kadar geniş bir alanda başarılı kılmıştır. Bu tiyatrolarda kazandığı zengin deneyim, ilerleyen yıllarda üstleneceği yönetici ve yönlendirici roller için de son derece sağlam bir zemin hazırlamıştır.
Gaziantep'te Sanat Yönetmenliği Dönemi ve Mirası
Kariyerinin olgunluk döneminde sadece sahnede oynamakla yetinmeyen usta aktör, tiyatro sanatının idari ve yönetsel boyutlarında da aktif görevler üstlenmiştir. Bu doğrultuda 1991 ve 1992 yılları arasında Gaziantep Şehir Tiyatrosu bünyesinde genel sanat yönetmeni olarak çalışmalar yürütmüştür. Gaziantep'teki bu görev, tiyatro sanatının Anadolu'ya yayılması ve yerel düzeyde profesyonel bir yapıya kavuşması açısından büyük bir önem taşımaktadır. Sanatçı yerelde büyük işler başardı. Buradaki verimli görev süreci boyunca hem yeni oyunların sahnelenmesini sağlamış hem de genç yeteneklerin keşfedilip eğitilmesine öncülük ederek kentin kültürel kalkınmasına doğrudan katkıda bulunmuştur. Gaziantep Şehir Tiyatrosu'ndaki idari liderliği, usta oyuncunun sadece sahnede değil, sahne arkasında da ne kadar yetkin bir tiyatro insanı olduğunu kanıtlamıştır. Can Kolukısa, tiyatro sahnelerinden sinema setlerine ve televizyon ekranlarına uzanan bu geniş yelpazede bıraktığı mirasla günümüzde de saygıyla anılmaktadır. Onun tiyatroya ve sinemaya adanmış ömrü, yeni nesil oyuncular için ilham verici bir kılavuz olmaya devam etmektedir.