Türkiye'nin yetiştirdiği en önemli bilim insanlarından biri olan Can Fuat Delale, 29 Haziran 1954 tarihinde Diyarbakır'da dünyaya gözlerini açtı. Fizik, matematiksel fizik ve makine mühendisliği alanlarında gerçekleştirdiği öncü çalışmalarla tanınan tecrübeli akademisyen, akışkanlar mekaniği ve termodinamik konularında uluslararası düzeyde kabul gören araştırmalara imza atmıştır. Akademik kariyeri boyunca ülkenin önde gelen yükseköğretim kurumlarında dersler veren profesör, aynı zamanda küresel çaptaki bilimsel kuruluşlarda da Türkiye'yi başarıyla temsil etmiştir. Genç yaşlardan itibaren bilime adadığı ömrüyle, teorik ve uygulamalı mekanik alanlarında derin izler bırakmıştır.
Akademik Yolculuk ve Seçkin Eğitim Hayatı
Can Fuat Delale'nin bilim dünyasına adım atışı, Türkiye'nin köklü eğitim kurumlarından İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde başladı. Makine Fakültesi'ndeki lisans eğitimini 1977 senesinde başarıyla tamamlayan genç mühendis, akademik derinlik kazanmak amacıyla rotasını Amerika Birleşik Devletleri'ne çevirdi. Lehigh Üniversitesi'nde fizik alanındaki yüksek lisans derecesini 1979 yılında alan Delale, doktora çalışmaları için ABD'nin bir diğer prestijli kurumu olan Brown Üniversitesi'ne geçiş yaptı. Burada sürdürdüğü nitelikli çalışmalar neticesinde 1983 yılında doktora unvanını elde etti. Türkiye'ye dönüşünün ardından akademik basamakları hızla tırmanan araştırmacı, 1987 yılında matematiksel fizik anabilim dalında doçentlik unvanına layık görüldü. Üretken araştırmaları ve bilime katkıları sayesinde ise 1994 yılında profesörlük kadrosuna atandı.
Seçkin kariyeri boyunca Türkiye'deki pek çok saygın üniversitenin akademik kadrosunda yer alan Prof. Dr. Can Fuat Delale, bilgi birikimini nesillere aktardı. 1984 senesinden itibaren Boğaziçi Üniversitesi Matematik Bölümü ve Bilkent Üniversitesi Matematik Bölümü'nde görev alarak matematik dünyasına katkı sağladı. Mühendislik alanındaki bağını koparmayan bilim insanı, İstanbul Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü ile mezun olduğu İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi'nde de dersler verdi. Işık Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nde sürdürdüğü öğretim üyeliği faaliyetlerinin yanı sıra, TÜBİTAK Temel Bilimler Araştırma Enstitüsü (Feza Gürsey Enstitüsü) çatısı altında tam ve yarı zamanlı uzman araştırmacı kimliğiyle kritik projelere yön verdi. 2014 yılının Eylül ayından itibaren ise MEF Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü bünyesinde akademik çalışmalarını ve genç mühendis adaylarını eğitmeyi sürdürmektedir.
Fizik ve Mühendislik Dünyasındaki Çalışma Alanları
Fizik dünyasında teorik yaklaşımlarla pratik mühendislik çözümlerini bir araya getiren Can Fuat Delale, çok yönlü bir çalışma profiline sahiptir. Akışkanlar mekaniği, termodinamik ve istatistiksel fizik gibi karmaşık disiplinlerde derinlemesine araştırmalar yürüten profesör, özellikle kinetik kuram ve çekirdekleşme kuramı üzerindeki uzmanlığıyla bilinen bir isimdir. Maddenin faz geçişleri ve yoğunlaşma halindeki gaz dinamiği konularında dünya literatürüne önemli katkılar sunmuştur.
Aynı zamanda kabarcık dinamiği ve kavitasyonlu akışlar gibi hidrodinamiğin en zorlu alanlarında gerçekleştirdiği modellemelerle tanınan başarılı akademisyen, bu alandaki birikimini uluslararası alana taşımıştır. Editörlüğünü üstlendiği "Bubble Dynamics and Shock Waves" isimli İngilizce kitabı, bu alanda çalışan araştırmacılar için temel başvuru kaynaklarından biri haline gelmiştir. Bilimsel makaleleri ve uluslararası dergilerde yayımlanan çalışmaları, onun küresel fizik camiasındaki saygın yerini pekiştirmiştir.
Uluslararası Başarılar ve Bilimsel Miras
Akademik birikimini sınırların ötesine taşıyan Can Fuat Delale; Japonya, Almanya, İngiltere, Hollanda ve ABD gibi ülkelerdeki seçkin üniversitelerde konuk eğitimci ve araştırmacı olarak bulunmuştur. Küresel bilim dünyasındaki bu yoğun mozaik, onun uluslararası bilimsel organizasyonlarda lider roller üstlenmesini sağlamıştır. İstanbul'da düzenlenen ve çok fazlı akışlar konusunda dünyanın en prestijli etkinlikleri arasında gösterilen iki büyük toplantıya eş-başkanlık yapmıştır. Bunlar, 27-30 Nisan 1998 tarihlerinde gerçekleştirilen EUROMECH Colloquium 376 "Waves in Two-Phase Flows" ile 11-14 Haziran 2007 tarihlerindeki IUTAM Symposium on "Recent Advances in Multiphase Flows: Experimental and Numerical" başlıklı sempozyumlardır.
Prof. Dr. Delale'nin üstün bilimsel niteliği, ulusal düzeyde de en yüksek mertebede karşılık bulmuştur. Bilim insanı, 1995 yılında Türkiye Bilimler Akademisi'ne (TÜBA) asosiye üye olarak seçilme başarısı gösterdi. 2013 yılında ise özerk bilim anlayışını temsil eden Bilim Akademisi'ne asli üye olarak kabul edildi. Ayrıca, üye olduğu diğer prestijli akademik topluluklar şunlardır:
- American Physical Society (Amerikan Fizik Topluluğu)
- Türk Matematik Derneği
- Avrupa Mekanik Topluluğu (EUROMECH)
- Türk Fizik Derneği
- Teorik ve Uygulamalı Mekanik Türk Milli Komitesi
Fizik bilimine adanmış bu parlak ömür, hem yetiştirdiği yüzlerce mühendis hem de literatüre kazandırdığı kuramsal yeniliklerle Türkiye'nin modern bilim tarihindeki müstesna yerini korumaktadır.