Bursa'nın tarihi ilçesi Mudanya'da 19 Mayıs 1910 tarihinde dünyaya gözlerini açan Burhan Arpad, Türk basın ve edebiyat dünyasında derin izler bırakmış seçkin bir gazeteci, yazar ve çevirmendir. Basın dünyasındaki yarım asrı aşan emeğiyle Türk Basın Şeref Kartı'na layık görülen bu değerli isim, edebiyatımıza kazandırdığı dünya klasikleri ve özgün eserleriyle tanınmaktadır. Arpad, ömrünü kelimelere adamıştır. 3 Aralık 1994 tarihinde İstanbul'da aramızdan ayrılan usta kalemin yaşam öyküsü, Türkiye'nin kültür ve sanat tarihindeki parlak dönemleri yansıtır.
Edebiyatı Şekillendiren Çeviriler ve Berlin Yılları
Burhan Arpad, yalnızca bir yazar değil, aynı zamanda Türk okurunu dünya edebiyatının en seçkin isimleriyle buluşturan köprü vazifeli bir çevirmendir. Almanca ve dünya edebiyatının önde gelen temsilcilerinden yaptığı titiz tercümelerle edebiyat dünyasında büyük bir saygınlık kazanmıştır. Çevirilerindeki başarısı göz doldurur. Usta yazarın Türkçe edebi birikime kazandırdığı dünya çapındaki sanatçılardan bazıları şunlardır:
- Erich Maria Remarque ve Stefan Zweig
- Thomas Mann ve Anna Seghers
- Joseph Roth ve Odon von Horvath
- Ingeborg Bachmann, Fritz Habeck ve Ignazio Silone
- William Saroyan, Henry Wallace ve Şalom Aljehem
- Dimitir Dimov, Jaroslav Hašek, Frans Eemil Sillanpää ve Panait Istrati
Bu zengin çeviri yelpazesi, onun entelektüel derinliğinin en büyük kanıtıdır. Bu başarı, tesadüf değildir. Çok yönlü bir kültür insanı olan Arpad'ın uluslararası alandaki yetkinliği sinema dünyasında da karşılık bulmuştur. Değerli yazar, 1961 ve 1964 yıllarında prestijli Berlin Film Festivali bünyesinde jüri üyesi olarak görev alarak ülkemizi uluslararası arenada başarıyla temsil etmiştir. Bu görevler, onun entelektüel birikiminin sınırları aşan niteliğini açıkça gözler önüne sermektedir.
Türk Dil Kurumu Ödülü ve Edebi Mirası
Yazarlık kariyerinde pek çok değerli çalışmaya imza atan Arpad, seyahat izlenimlerini aktardığı Gezi Günlüğü adlı eseriyle büyük bir başarıya imza atmıştır. Bu kıymetli kitap, 1963 yılında Türk Dil Kurumu tarafından ödüle layık görülerek yazarın Türkçeyi kullanmadaki ustalığını ve edebi değerini tescillemiştir. Onun kalemi oldukça güçlüdür. Gazetecilik mesleğinde kazandığı tecrübeleri edebi eserlerine de başarıyla yansıtan sanatçı, her zaman akıcı ve duru bir Türkçe kullanımını benimsemiştir.
Bugün Burhan Arpad'ın zengin edebi mirası ve basın dünyasındaki hatıraları, gelecek nesiller için önemli bir kaynak niteliği taşımaktadır. Çalışmaları edebiyatımıza yön vermiştir. Babasının anısını yaşatmak isteyen oğlu Ahmet Arpad, usta yazar için kapsamlı bir internet sayfası hazırlayarak onun eserlerini, çevirilerini ve yaşam öyküsünü dijital dünyaya taşımıştır. Bu sayede Arpad'ın kültür dünyamıza sunduğu katkılar günümüzde de yaşamaya devam etmektedir.