Kimdir?
Jaroslav Hašek, 30 Nisan 1883'te Prag'da doğdu ve 3 Ocak 1923'te öldü. Çek mizah ve taşlama yazarıdır. I. Dünya Savaşı'nda bir askerin başından geçen olaylardan oluşan, altmış dile çevrilmiş ünlü romanı Aslan Asker Şvayk ile tanınır. 1500'e yakın kısa öykü de yazdı; gazeteci ve bohem kimliğinin yanı sıra şakacı kişiliğiyle bilinirdi. Kısa yaşamı, aynı yıllarda yaşamış Prag'lı yazar Franz Kafka'nınkiyle ilginç benzerlikler taşır.
Çocukluğu ve gençliği
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'na bağlı Prag'da, matematik öğretmeni Josef Hašek ile Kateřina'nın ortanca oğlu olarak doğdu. Yoksulluk nedeniyle aile, kardeşi Bohuslav ve yetim kuzen Maria ile birlikte sık sık taşınmak zorunda kaldı; bir yere bağlanmaması gezgin hayatını belirledi. Babası, Hašek on üç yaşındayken aşırı alkol nedeniyle öldü ve annesi aileye bakamaz hale geldi. On beş yaşında liseyi bırakıp eczacıda çalışmaya başladı, yine de iş idaresi okulundan mezun oldu. Kısa süre banka memurluğu yaptı, köpek satıcılığına da girişti; Şvayk karakteri de bir köpek satıcısıdır. Sonra yazarlığı seçerek çingeneler ve yersiz yurtsuzlarla birlikte dolaşmaya başladı.
Anarşist yılları ve yazarlık
Prag'da öğrenciyken 1897'de Alman karşıtı ayaklanmalarda yer aldı, 1906'da anarşist harekete katıldı. İşçilere düzenli dersler verdi, 1907'de Komuna adlı anarşist gazetede editörlük yaptı. Polis tarafından yakından izlendi, düzenli olarak tutuklandı; suçlamalar arasında vandalizm ve bir polis memuruna saldırı da vardı. 1907'de Jarmila Mayerová ile tanıştı; ailesi onu kızlarına uygun bulmadı. Bayrağa hakaretten tutuklanınca Mayerová'yı ailesi şehir dışına götürdü. Bu olay Hašek'i anarşizmden uzaklaştırıp yazarlığa yöneltti. 1909'da önceki yıldan iki kat fazla yazarak altmış dört kısa öykü yayımladı ve The Animal World (Hayvanlar Dünyası) dergisinin editörü oldu; hayal ürünü hayvanlar hakkında makaleler yazdığı için işten çıkarıldı. 1910'da Mayerová ile evlendi; evlilik üç yıl sonra bitti.
Savaş yılları
I. Dünya Savaşı başlamak üzereyken, sonradan Şvayk'ın karakterlerini resimleyecek karikatürist Josef Lada ile yaşıyordu. Sonunda zorla orduya alındı; Şvayk'taki karakterlerin çoğu savaş sırasında tanıştığı insanlardan esinlenmiştir. 1915'te Ruslar tarafından esir alındı, kamp komutanının sekreteri oldu ve 1916'da yeni kurulan Çekoslovak Lejyonu'nda propaganda yazarı olarak çalışmak üzere kamptan ayrıldı. 1917 Ekim Devrimi'nden sonra Bolşevik Parti üyesi olarak Rusya'da kaldı ve evli olmasına rağmen yeniden evlendi. 1920'de Aslan Asker Şvayk'ı bitirme umuduyla Prag'a döndü.
Benzer kişiler
- Refik Halit Karay (Yazar)
- Franz Kafka (Yazar · Prag)
- Ahmet Hakan (Yazar)
- Albert Camus (Yazar)
- Amin Maalouf (Yazar)
- Amos Oz (Yazar)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Jaroslav Hasek maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.