Asıl adı Hızır olan Barbaros Hayreddin Paşa, Osmanlı'nın en kudretli Kaptan-ı Deryasıdır. Yaklaşık 1478 yılında Midilli adasında doğan kahraman, denizlerin kaderini baştan yazdı. Kardeşleriyle birlikte Akdeniz sularında başlattığı egemenlik mücadelesini, devletinin zirvesine taşımayı başardı. Kanuni Sultan Süleyman'ın davetiyle payitahta gelerek Kaptan-ı Derya unvanını alan bu eşsiz deha, donanmanın başına geçtikten sonra imparatorluğun deniz sınırlarını kıtalar ötesine taşıyarak cihan hakimiyetine büyük katkı sağladı.
Akdeniz Rüzgarıyla Şekillenen İlk Yıllar ve Barbaros Adının Doğuşu
Ünlü denizcinin soyağacı, Fatih Sultan Mehmed ile birlikte 1461 yılında Midilli'nin fethine katılan Yakup Ağa'ya uzanır. Vardar yenicesi kökenli olan bu Osmanlı sipahisinin oğlu, Ege'nin hırçın dalgaları arasında büyüdü. Genç Hızır, abileri Oruç Reis ve İlyas Reis ile omuz omuza denizcilik tecrübesi kazandı. Diğer kardeşi İshak Reis ise ticaretle uğraşarak adada kalmayı tercih etti. Kardeşlerin Akdeniz'deki şanlı mücadelesi tüm dünyada büyük ses getirdi. Batılı denizciler, ağabeyi Oruç'un havuç rengi sakallarını görerek ona 'Barbarossa' adını verdiler. Bu lakap zamanla Hızır Reis için de benimsendi. Böylece ismi tarihe Barbaros olarak geçti. Onun denizlerdeki dehasını takdir eden Yavuz Sultan Selim ise ona çok özel bir unvan verdi. Padişah, büyük denizciye dinin hayırlısı manasına gelen Hayreddin ismini hediye etti.
Cezayir Beyliğinden Cihan Amiraline Uzanan Zaferler
İki cesur kardeş çıktıkları sefer sonucunda Cezayir topraklarını fethetti. Zaferin ardından Oruç Reis, Cezayir'in yeni beyi oldu. Fakat savaş meydanları acı kayıplarla sarsılacaktı. Midilli'de kalan İshak Reis ile Cezayir Beyi olan ağabeyi Oruç Reis'in şehit düşmesi üzerine, Akdeniz'deki tüm kazanımları koruma ve Cezayir'i savunma yükümlülüğü tamamen Barbaros Hayreddin Paşa'nın omuzlarına yüklendi. Kısa sürede gücünü perçinleyen büyük lider, Cezayir Beyliği'nin ardından Beylerbeyi unvanıyla ödüllendirildi. Onun Akdeniz'i bir Türk gölüne dönüştüren askeri dehası payitahtın gözünden kaçmadı. Nihayet 1534 yılında İstanbul'a davet edilerek imparatorluğun Kaptan-ı Deryası ilan edildi.
Nice Seferi ve Avrupa Siyasetinde Diplomatik Etki
Sarsılmaz bir lider olan Barbaros Hayreddin Paşa, Osmanlı denizciliğinde büyük bir dönüşüm başlattı. Özellikle 1543 senesinde gerçekleşen Fransa seferi, onun denizlerdeki küresel gücünü tescilledi. Kanuni Sultan Süleyman'ın emriyle batı Akdeniz'e yelken açan Kaptan-ı Derya, İspanya Kralı Şarlken'in donanmasını hezimete uğrattı. Nice kentini kuşatarak başarıyla ele geçirdi ve burayı müttefikleri olan Fransa devletine bıraktı. Ayrıca Fransa Kralı I. François'yı düşman esaretinden kurtararak diplomatik bir zafere imza attı. Ömrü neredeyse tamamen açık denizlerde ve amansız savaşlarda geçen cesur amiral, bölgenin kültürlerini yakından tanıdı. Bu sayede Akdeniz havzasında konuşulan pek çok yabancı dili çok iyi düzeyde öğrendi.
Denizlerdeki uzun yılları boyunca Akdeniz kültürlerini yakından tanıyan Barbaros Hayreddin Paşa'nın çok iyi düzeyde bildiği diller şunlardır:
- Rumca
- Arapça
- İspanyolca
- İtalyanca
- Fransızca
Efsanevi Kaptan-ı Derya'nın Bıraktığı Büyük Miras
Tarihe altın harflerle yazılan Kaptan-ı Derya, 5 Temmuz 1546 tarihinde 68 yaşında vefat etti. Sağlığında Beşiktaş'ta yaptırdığı medresenin yanındaki ebedi istirahatgahına defnedildi. Tarihe yön veren Kaptan-ı Derya'nın kurduğu mektepte yetişen seçkin denizciler ve onun liderliğinde teşkilatlandırılan köklü Osmanlı tersanesi sayesinde, imparatorluğun denizlerdeki sarsılmaz gücü ve hakimiyeti uzunca bir süre daha varlığını devam ettirmeyi başardı. Bilgili ve cesur komutanlığının yanı sıra bir yazar olan Paşa'nın soyu, sadık evlatları vasıtasıyla sürdü.
Büyük amiralin tarih sahnesinde iz bırakan üç oğlu şunlardır:
- Mehmed Paşa
- Hasan Paşa
- Vali Paşa