Türkiye'de din sosyolojisi alanındaki öncü çalışmalarıyla tanınan akademisyen ve sosyolog Prof. Dr. Âmiran Kurtkan Bilgiseven, 1926 yılında İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Yaşamı boyunca sosyolojik teorileri Türk-İslam kültürünün dinamikleriyle harmanlayan bilim insanı, akademik kariyerine İstanbul Üniversitesi bünyesinde yön vererek bu alanda derin izler bıraktı. İstanbul'da doğup büyüyen ve eğitimini yine bu şehirde tamamlayan Bilgiseven, Türk sosyoloji geleneğinde teorik yaklaşımları kültürül mirasla karşılaştıran eserler üretmiştir. Sosyal bilimler dünyasına değerli katkılar sunan akademisyen, 2005 senesinde yine doğduğu kent olan İstanbul'da hayata veda etti.
İlk Yılları ve Eğitim Hayatı
Âmiran Kurtkan Bilgiseven, beş çocuklu bir ailenin ferdi olarak İstanbul'da büyüdü. Muhasebeci bir baba ile ev hanımı bir annenin evladı olan Bilgiseven, çocukluk ve gençlik yıllarında büyük acılarla da karşılaştı. Ailenin beş çocuğundan ikisi henüz genç yaşlardayken yaşamını yitirdi. Bilgiseven'in eğitim hayatı boyunca sırasıyla eğitim gördüğü kurumlar şunlardır:
- İstanbul Paşabahçe İlkokulu
- İstanbul Kandilli Kız Lisesi
- İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi
İstanbul Üniversitesi bünyesinde sürdürdüğü yükseköğrenimini 1947 yılında başarıyla tamamlayan Bilgiseven, mezuniyet sonrasında şehirdeki İstanbul Defterdarlığı bünyesinde bir süre görev alarak çalışma hayatını deneyimledi.
Akademik Kariyeri ve Yükselişi
Kamudaki görevinden sonra yönünü akademiye çeviren Âmiran Kurtkan Bilgiseven, 1956 yılında mezun olduğu İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'ne sosyoloji asistanı olarak girdi. Burada Türk sosyolojisinin önemli isimlerinden Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu'nun asistanlığını üstlenerek akademik birikimini pekiştirdi. Titiz çalışmaları neticesinde 1960 yılında doktor unvanını alan Bilgiseven, akademik basamakları hızla tırmandı. 1965 yılında doçentlik unvanına hak kazanan bilim insanı, 1970 yılında ise profesör kadrosuna yükseldi. Çalışmalarını aralıksız sürdürdü.
Din Sosyolojisi ve Emeklilik Yılları
Prof. Dr. Âmiran Kurtkan Bilgiseven, akademik çalışmalarının merkezine ağırlıklı olarak din sosyolojisi alanını yerleştirdi. Sosyolojinin genel teorilerini ve bilimsel bulgularını Türk-İslam kültürel yapısıyla mukayese eden Bilgiseven, bu alanda özgün yaklaşımlar geliştirdi. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi bünyesindeki Sosyoloji ve Sosyal Siyaset Kürsüsü'ndeki görevini uzun yıllar gururla yürüten profesör, takvimler 1993 yılını gösterdiğinde bu kürsüden emekliliğe ayrıldı. Emeklilik döneminin ardından 2005 yılında İstanbul'da vefat eden sosyolog, geride akademik camiaya ışık tutan zengin bir miras bıraktı.