Ali Ulvi Elöve, 1881 yılında Selanik'te dünyaya gelen ve Türk edebiyatına kazandırdığı çocuk şiirleriyle tanınan önemli bir şair, öğretmen, çevirmen ve dil araştırmacısıdır. Ülkemizin hafızasında derin izler bırakan meşhur Gençlik Marşı'nın söz yazarı olan Elöve, ömrünü Türkçenin gelişimine ve çocuk yazınına adamıştır. 15 Ağustos 1975'te İstanbul'da hayatını kaybeden bu değerli edebiyatçı, sunduğu özgün eserler ve gerçekleştirdiği pedagojik çalışmalar sayesinde eğitim dünyasında kalıcı bir miras bırakmıştır. Edebiyatımızın ilk çocuk şairleri arasında kabul edilen yazar, Dağ Başını Duman Almış dizeleriyle zihinlere kazınan marşın yanı sıra, Bir Tarafta Anadolu Bir Tarafta Rumeli marşının da güftesini yazmıştır.
Köklü Bir Aileden Öğretmenliğe Uzanan Yol
Şairin annesi Ayşe Süreyya Hanım, Mısır'da gümrük bakanlığı yapmış Hacı Süleyman Ağa'nın torunudur. Selanik muhasebe kaleminden emekli Mustafa Fevzi Bey'in oğlu olan Ali Ulvi'nin ailesinin kökleri, Gümülcine'nin Sapçılı köyündeki Mustafa Çelebi soyuna dayanmaktadır. Ali Ulvi, eğitim hayatına Selanik'in modern eğitim kurumlarından olan Feyzi Sıbyan rüştiyesinde başladı ve buradan 1895 yılında mezun oldu. Bir yıl Selanik Mülki İdadisi'nde okudu. Ardından Selanik Frerler Mektebi'ne geçiş yaptı. Dil becerilerini geliştirmek amacıyla ağabeyiyle birlikte Manastır'a giderek buradaki Frerler Mektebi'nde Fransızca eğitimi aldı.
Çalışma hayatına erken yaşlarda atılan Elöve, Tesalya Golos Telgrafhanesi'nde posta katibi, Serez'de ise yabancı yazışmalardan sorumlu telgraf memuru olarak görev üstlendi. Memuriyet günlerinin ardından yeniden Selanik'e dönerek Selanik Darülmuallimin-i İptidaisi'ni bitirdi ve sınava girip ilkokul öğretmenliği hakkı kazandı. 1898 ile 1905 yılları arasında Fevziye Mektebi bünyesinde Türkçe ve Fransızca öğretmenliği yaptı. Bu dönemde ağabeyi Necip Necati'nin yayımladığı Çocuk Bahçesi dergisinin yazı işlerini yönetti. 1905 yılında derginin kapanması ve yaşadığı sağlık sorunları sebebiyle öğretmenlik görevinden ayrılmak zorunda kaldı.
İstanbul Yılları ve Çocuk Edebiyatına Katkıları
Tarihe 31 Mart Vakası olarak geçen olaylar sırasında Hareket Ordusu'na katılarak İstanbul'a giden Ali Ulvi Bey, bir daha Selanik'e dönmedi. İstanbul'da Darülmuallimin uygulama okuluna öğretmen olarak hemen atandı. Burada eğitimci Mustafa Satı Bey ile çalıştı. Satı Bey'in çocuklara yönelik şiir ve şarkı ihtiyacını dile getirmesi üzerine, 1899'dan beri şiirler yazan Ali Ulvi bu alana yöneldi. Bu yoğun çalışmaların bir sonucu olarak 1912 yılında Çocuklara Neşideler adlı kitabını okurlarla buluşturdu. Eserde La Fontaine, Victor Hugo ve Lamartine gibi dünyaca ünlü Fransız şairlerden yaptığı Türkçe çevirilerin yanında, bu isimlerden ilham alarak kaleme aldığı kendi şiirlerine de yer verdi.
Kariyer basamaklarını hızla tırmanan yazar, 1910'da Darülmuallimin Tatbikat Mektebi'nde müdür yardımcılığı görevine getirildi. Bir yıl sonra okulun kadrosuna girdi. Orada sarf ve nahiv dersleri vermeye başladı. Dönemin en önemli pedagojik yayınlarından olan Tedrisat-ı İbtidaiyye Mecmuası'nda eğitim üzerine makaleler kaleme aldı. Ali Ulvi Elöve'nin edebi ve eğitim çalışmaları başlıca şu alanlarda yoğunlaşmıştır:
- Çocuk edebiyatı ve çocuk şiiri sahasındaki araştırmaları
- Edebiyat tarihi üzerine gerçekleştirdiği çalışmalar
- Türkçenin tarihi gelişimi ve gramer yapısı hakkındaki incelemeler
Moda Günleri ve Gençlik Marşı'nın Doğuşu
İstanbul Erkek Öğretmen Okulu'nda öğretmenlik yaptığı sırada, okulun müzik öğretmeni kemancı Osman Zeki Üngör ve beden eğitimi öğretmeni flütçü Adnan Bey ile yakın bir çalışma ortamı buldu. Amaçları Avrupa bestelerine Türkçe güfteler yazmaktı. Birinci Dünya Savaşı'nın zorlu yıllarında okul binası Kadıköy Moda'da bulunan St. Joseph Lisesi'ne taşındı. Eğitim faaliyetleri bu binada sürerken, spor insanı Selim Sırrı Tarcan kendisini ziyaret etti. Tarcan, elindeki bir İsveç marşı melodisi için Ali Ulvi Bey'den Türkçe bir güfte yazmasını rica etti. Bu güftenin 4+4 veya 8 heceli olması gerekiyordu. İşte bu tarihi isteğin neticesinde, nesiller boyu coşkuyla okunan Gençlik Marşı'nın dizeleri kaleme alındı. Eser ilk defa Moda'daki okul binasında öğrenciler tarafından seslendirildi ve kısa sürede tüm yurtta dilden dile yayılarak milli bir sembol haline geldi.