Cumhuriyet dönemi Türk basın tarihine yön veren, çizgileriyle uluslararası arenada ses getiren karikatür sanatçısı Ali Ulvi Ersoy, 1924 yılında dünyaya geldi ve yarım asrı aşan üretken ömrünün ardından 30 Ocak 1998'de hayata gözlerini yumdu. Çizgi sanatını Türkiye sınırlarının ötesine taşıyarak dünya basınında kendine yer bulan usta çizer, profesyonel serüvenine genç yaşta adım atarken aynı zamanda ülkenin ilk canlandırma sineması örneklerine de hayat veren isimlerden biri oldu.
Arkadaş Dergisinden Cumhuriyet Gazetesine Uzanan Yolculuk
Henüz on altı yaşındayken, 1940 senesinde Mehmet Faruk Gürtunca'ya ait Çocuk Sesi dergisinde ilk karikatürü basılan genç yetenek, sanat dünyasında hızlı bir yükseliş grafişi çizdi. Profesyonel anlamdaki kariyerine ise yine aynı yıl Arkadaş dergisinde adım atan Ersoy, burada Türk mizahının efsanevi ismi Cemal Nadir'in öğrencisi olma şerefine erişti. Ustasının gözetiminde fırçasını ve çizgisini keskinleştiren genç çizer, sonraki yıllarda dönemin popüler mizah yayınlarında üretkenliğini sürdürdü. Çizgileri adeta birer sanat eseriydi. Bu dönemde şu dergilerde eserleri yayımlandı:
- Kahkaha
- Mizah
- Karikatür
Sanatçının geniş halk kitleleriyle buluşmasının ve asıl şöhretine kavuşmasını sağlayan dönüm noktası ise 1950 yılında kapısından girdiği Cumhuriyet gazetesi oldu. Yarım asra yakın bir süre boyunca, ömrünün son günlerine kadar bu prestijli yayında karikatürleriyle toplumsal hafızayı şekillendirdi.
Okyanus Ötesinde Bir Türk Sanatçı: Hollywood ve Dünya Basını
Ali Ulvi Ersoy'un yeteneği sadece yurt içiyle sınırlı kalmadı, çizgisinin evrensel gücü onu okyanus ötesine de taşıdı. 1957 ile 1959 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan usta çizer, Hollywood'un dev kuruluşu Twentieth Century Fox bünyesinde film afişleri hazırlamak üzere ressamlık yaptı. Uluslararası alanda adından söz ettirmeyi başardı. Bu süreçte uluslararası yayın dünyasının da dikkatini çeken Ersoy'un karikatürleri, dünyanın en prestijli gazete ve dergilerinde okuyucuyla buluştu. Bu küresel yayınlardan bazıları şunlardır:
- New Yorker
- Saturday Evening Post
- Look
- Esquire
- Punch
Öte yandan özel hayatında da entelektüel çevrelerle yakın bağlar kuran Ersoy, siyasetçi ve gazeteci İsmail Cem'in ablası olan Nükhet Alev ile hayatını birleştirdi.
Canlandırma Sinemasında Bir Öncü
Yurt dışındaki verimli çalışmalarının ardından ülkesine geri dönen Ali Ulvi Ersoy, burada animasyon film alanına yönelerek tarihi bir misyon üstlendi. Özellikle 1960 sonrasındaki dönemde Piri Reis’in Amerika Haritası adlı canlandırma filmini tamamlayarak bu alandaki yetkinliğini kanıtladı. Türkiye'de çizgi film üretiminin emekleme döneminde animasyon teknikleri üzerine derinlemesine araştırmalar yürüten sanatçı, imza attığı yapımlarla Türkiye'nin ilk yerli çizgi filmlerini hayata geçiren isim oldu. Sanatçının açtığı bu yol değerini koruyor. Hem basılı medyada hem de hareketli görüntünün büyülü dünyasında silinmez izler bırakan usta karikatürist, 30 Ocak 1998 tarihinde hayata veda ederek arkasında zengin bir sanatsal miras bıraktı.
