Güngören Köyü: Karadeniz'in Tarihi ve Doğal Güzelliği
Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı, deniz kıyısında yer alan Güngören Köyü, hem zengin tarihi geçmişi hem de eşsiz doğal güzellikleriyle öne çıkan çok özel bir Karadeniz yerleşimidir. İlçe merkezine yalnızca 3 kilometre, Artvin il merkezine ise 60 kilometre uzaklıkta konumlanan bu şirin köy, tarihi kaynaklarda Kapisre ya da Lazca adıyla Kapistona (კაპისთონა) olarak anılmaktadır. Köyün bu eski adının, bölgede yetişen ve şarap yapımında kullanılan ünlü kapistoni (veya kabistoni) üzüm cinsinden türediği bilinmektedir. Tarih boyunca önemli bir yerleşim noktası olan köyde, her yıl köklü geçmişi yaşatmak amacıyla geleneksel Kapistona Şenliği düzenlenmektedir.
Antik Çağlardan Osmanlı Dönemine Uzanan Köklü Geçmiş
Güngören Köyü'nün de yer aldığı Kapisre bölgesi, antik çağlarda bölgenin en güçlü medeniyetlerinden biri olan Kolheti Krallığı'nın toprakları arasında yer almaktaydı. Bölge, 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet'in Trabzon İmparatorluğu'na son vermesinin ardından Osmanlı İmparatorluğu'nun egemenliğine girmiştir. Osmanlı döneminde Lazistan olarak adlandırılan bölgede bulunan Arhavi kazasına bağlı bir yerleşim olan Kapisre, 1583 ve 1681/1682 tahrir kayıtlarında da kendine yer bulmuştur. Tarihsel süreçte Aşağı Kapisre (bugünkü merkez Kale mahallesi) ve Yukarı Kapisre (bugünkü Güngören köyü) olmak üzere ikiye ayrılan yerleşim, bölgenin sosyo-ekonomik yapısında her dönem önemli bir rol oynamıştır.
Cumhuriyet Dönemi Dönüşümü ve Nüfus Yapısı
Cumhuriyet dönemine gelindiğinde de tarihi önemini koruyan yerleşim, 1928 yılı kayıtlarında Rize vilayetinin Hopa kazasına bağlı bir köy olarak kaydedilmiştir. 1935 genel nüfus sayımında ise Kabisriülya (Yukarı Kapisre) ve Kabisrisüfla (Aşağı Kapisre) adlarıyla iki ayrı köy olarak idari yapıya işlenmiştir. Aşağı Kapisre'nin 1954 yılında belediye sınırlarına dahil edilerek Arhavi kasabasının bir mahallesi olmasıyla birlikte, Yukarı Kapisre bağımsız bir köy statüsünü sürdürmüştür. Yerleşimin özgün ancak Türkçe olmayan adı, 1959 yılında yürürlüğe giren 7267 sayılı kanunla Güngören olarak değiştirilmiştir. 1965 yılında 404 kişiye ulaşan köy nüfusu, zamanla göç dalgalarıyla değişerek 2020 yılı verilerine göre 194 kişi olarak kaydedilmiştir.
Görülmeye Değer Güzellikler: Lazbükü ve Kapistona
Güngören Köyü'nünü ziyaret edenlerin mutlaka görmesi gereken yerlerin başında, halk arasında Lazbükü olarak da bilinen ünlü Güngören Halk Plajı gelmektedir. Denize kıyısı bulunan bu eşsiz Karadeniz plajı, 40 metre genişliğe ve 250 metre uzunluğa sahip olup bölgenin en popüler deniz turizmi noktalarından biridir. Karadeniz'in hırçın dalgalarından sıyrılıp sakin bir koy niteliği taşıyan bu plaj, hem yerli hem de yabancı turistlerin uğrak noktasıdır. Ayrıca köyün içinden geçerek denize dökülen tarihi Kapisre Deresi ve sahildeki tarihi adıyla Kapista Burnu (Zeytun Burun), doğaseverler ve tarih meraklıları için görülmeye değer diğer önemli doğal ve coğrafi unsurları oluşturmaktadır.