Doğası ve Konumuyla Dülgerli Köyü
Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köy olan Dülgerli, Karadeniz Bölgesi'nin engebeli coğrafyasında, deniz seviyesinden yaklaşık 1020 metre yükseklikte konumlanmış tarihi bir yerleşimdir. Arhavi ilçe merkezine 24 kilometre uzaklıkta bulunan bu tarihi köy; Eskuvat, Peperdiha ve Omjore adlarını taşıyan üç ana mahalleden oluşmaktadır.
Antik Kolheti Krallığı'ndan Günümüze Tarihsel Miras
Dülgerli köyünün kurulu olduğu bölge, antik çağlarda meşhur Kolheti Krallığı'nın bir parçasını oluşturmaktaydı. Bölgedeki Osmanlı hâkimiyeti, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nun ortadan kaldırılmasının ardından başlamıştır. Osmanlı döneminde Lazistan sancağı sınırları içerisinde yer alan Arhavi toprakları, erken Osmanlı kayıtlarında Trabzon sancağına bağlı Arhavi kazası olarak geçmektedir. Tarihsel kayıtlara göre bu kaza; 1486 yılı tahririnde Arhavi-Laz nahiyesinden oluşurken, 16. yüzyılda Arhavi-Laz, Gonio, Vilayet-i İskele ve Vilayet-i Bağobit nahiyelerini kapsamaktaydı.
Potocuri'den Dülgerli'ye İsim Değişimi
Günümüzde Dülgerli ve komşu Soğucak köyünün bulunduğu alanın ortak tarihi adı Lazca Potocuri (Megrelce: პოტოჯური) olarak bilinmektedir. 1835 tarihli Arhavi Nüfus Defteri, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde köyün adı Potocur (پوطوجور) şeklinde geçmektedir. Tarihsel süreçte yerleşim; Potocur-i Süfla (Aşağı Potocuri) ve Potocur-i Ulya (Yukarı Potocuri) olmak üzere iki ayrı köy olarak yönetilmiştir. Potocuri isminin yabancı kökten geldiği gerekçesiyle, Aşağı Potocuri köyünün adı 1959 yılında çıkarılan 7267 sayılı kanun kapsamında Dülgerli olarak değiştirilmiştir.
Tarihi Nüfus Dinamikleri ve Sosyal Yaşam
Köyün sosyo-ekonomik yapısına dair 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde önemli veriler bulunmaktadır. Bu salnameye göre o dönem Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlı olan Potocuri'de 177 hanede 464 erkek nüfus tespit edilmiştir. Yalnızca erkek nüfusun kaydedildiği bu dönemde, kadın nüfusun da eklenmesiyle toplam nüfusun yaklaşık 928 kişi olduğu tahmin edilmektedir. Tarım ve hayvancılıkla geçinen köyde o dönem 326 keçi/koyun, 508 inek ve 4 öküz varlığı kaydedilmiştir. 1935 nüfus sayımında 560 kişi olan köy nüfusu, zamanla göç vermiş ve 2020 yılı verilerine göre 109 kişiye kadar düşmüştür.