Artuklu Sarayı'nın Tarihi ve Önemi
Artuklu Sarayı, Artuklu Beyliği'nin Diyarbakır kolunun Beyi Nasreddin Muhammed saltanatında (1200-1222) Diyarbakır Surları içinde inşa edilmiş son derece önemli bir tarihi saraydır. 16. yüzyıla kadar çeşitli amaçlarla aktif olarak kullanılagelmiş olan bu yapı, zamanla günümüzde Virantepe olarak adlandırılan bir tepenin altında gömülü kalmıştır.
Arkeolojik Kazılar ve Değerli Buluntular
Sarayın üzerinde yükseldiği höyüğün bir kısmı, 1961 yılında sanat tarihçisi Prof. Oktay Aslanapa tarafından kazılmış ve bu çalışmalar neticesinde son derece değerli tarihi buluntular ortaya çıkarılmıştır. Saray kalıntılarının büyük bir bölümü halen toprak altında gömülü olmakla birlikte, günümüzde kazı ve restorasyona yönelik hazırlık çalışmaları kararlılıkla yürütülmektedir.
El Cezeri'nin İlham Kaynağı
Artuklu Sarayı, bilim tarihi açısından da benzersiz bir yere sahiptir. İslam alimi ve büyük mucit El Cezeri, bu sarayda tam 30 yıl boyunca çalışmış; olağanüstü tasarım ve buluşlarının pek çoğunu hayata geçirirken ilhamını bu mekandan almıştır.
Diyarbakır'ın Kalbindeki Miras
Diyarbakır'ın Sur ilçesinde, görkemli Diyarbakır Surları içerisinde yer alan bu yapı, Türkiye'deki saray mimarisi ve Artuklu dönemi konut mimarisinin en seçkin örnekleri arasında kabul edilmektedir. Anadolu'daki ilk Türk mimarisi çalışmalarına da konu olan saray, hem tarihi değeri hem de bilimsel geçmişi ile mutlaka görülmesi gereken kültür varlıklarındandır.