Diyarbakır'ın Sur ilçesinde yer alan Erdebil Köşkü (diğer adıyla Ber Der-i Pir), Kırklar Dağı, Dicle Nehri ve Hevsel Bahçeleri'ne hâkim bir manzaraya sahip tarihi bir yapıdır. Gazi Köşkü ile aynı tepe üzerinde konumlanan yapı, restorasyon çalışmalarının ardından Diyarbakır Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından 09.11.1994 tarihli ve 1506 sayılı karar gereği tescil edilmiştir. Yapının mülkiyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı'na aittir.
Erdebil Köşkü'nün Tarihi
Yapı ilk olarak bir konak amacıyla inşa edilmemiştir. MS 512 yılında Bizans Kralı I. Anastasius'un Dicle Nehri üzerinde köprü yaptırma kararı üzerine, inşaat işçilerinin barınabilmesi için bir mekân olarak inşa edilmiştir. Zaman içinde değişim gösteren yapı, 17. yüzyılda pek çok kez yenilenmiş ve Osmanlı Devleti'ne verilen hizmetlerin karşılığı olarak İbrahim Hafid Paşa'ya verilmiştir.
Mimari ve İç Yapısı
Erdebil Köşkü, mimari açıdan Gazi Köşkü ile büyük benzerlik taşımakta olup adeta onun ikizi gibidir. Dikdörtgen plana sahip olan köşk; bodrum, zemin ve üst kat olmak üzere 3 kattan oluşmaktadır. Bodrum katında dikdörtgen yapıda, üstü beşik tonozla örtülü bir ahır birimi bulunur. Zemin katta ise bir eyvan, eyvandan girişi sağlanan bir oda ve mutfak birimleri yer almaktadır. Üst kata geçiş, mutfak içerisindeki betonarme merdivenle sağlanır.
Üst Kat ve Bahçe Detayları
Yapının üst katında merdivenle ulaşılan ve "gezemek" olarak adlandırılan bir aralık ile bu aralıktan girilen bir oda yer alır. Üst katta geniş bir teras ve bir tuvalet mevcuttur. Köşkün bahçesinde dikdörtgen şeklinde, sonradan duvarları fayans ile yenilenen ve demir korkuluklarla korunan bir havuz ile fıskiyeli küçük bir havuz daha bulunmaktadır.