Sülüklü Han'ın Tarihi ve Yapısı
Diyarbakır'ın merkez ilçelerinden olan Sur'da yer alan tarihi Sülüklü Han (Kürtçe: Xana Zîro), diğer adıyla Kazancılar Hanı (Kürtçe: Xana Qazanciyan), 1683 yılında Hanilioğlu Mahmut Çelebi ve kız kardeşi Atike Hatun tarafından inşa edilmiştir. Yapımında yöreye özgü siyah bazalt taş kullanılan han, tarihi dokusuyla bölgenin önemli simgelerinden biridir.
Mimari Özellikleri ve İsminin Kaynağı
Han, adını avlusundaki kuyunun içinden tedavi amaçlı çıkarılan sülüklerden almıştır. Zamanında üç katlı ve her katında on sekiz odanın olduğu bir yapı olan hanın zemin katı ahır, üst katları ise dinlenme odası olarak kullanılmıştır. Zamanla değişime uğrayan yapı, günümüzde tek katlı halini almıştır.
Kurtuluş Savaşı Karargâhı ve Günümüzdeki Durumu
Sülüklü Han, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında süvari birliklerinin karargâhı olarak kullanılarak önemli bir askeri role ev sahipliği yapmıştır. Tarihi han, günümüzde aktif olarak kullanılmakta ve ziyaretçilerin uğrak noktası olan bir kafeterya olarak işletilmektedir. Hanın avlusu ise günümüzde kafe olarak hizmet vermektedir.