Türkiye'de sol siyasetin ve devrimci hareketlerin tarihsel sürecinde adı sıkça geçen siyasetçi Ziya Ulusoy, 1953 senesinde Tunceli'de dünyaya gözlerini açtı. Henüz gençlik yıllarında, 1968 kuşağının yükselen kitlesel öğrenci ve gençlik eylemlerine katılarak siyasi mücadelenin tam ortasında yer aldı. Ulusoy, İbrahim Kaypakkaya ile birlikte TKP/ML ve TİKKO'nun kuruluş kadroları arasında bulunarak ülkenin siyasi tarihinde kalıcı bir iz bıraktı. Mücadelesi genç yaşta başladı.
Siyasi Mücadele ve Kuruluş Yılları
1971 yılındaki devrimci atılım döneminde aktif bir rol oynayan Ziya Ulusoy, TKP/ML ve TİKKO'nun temellerini atan çekirdek kadro ile birlikte hareket etti. Bu yoğun faaliyetlerin ardından, 1973 yılında ilk kez cezaevine girerek demir parmaklıkların arkasıyla tanıştı. 1974 sonrasındaki süreçte özgürlüğüne kavuştuktan sonra, TKP/ML'nin Koordinasyon Komitesi içindeki aktif görevine geri döndü. Ancak örgüt içinde 1976 yılında yaşanan fikirsel ayrışmalar neticesinde, Koordinasyon Komitesi ve ana gövdeyle beraber TKP/ML Hareketi ismiyle yeni bir yön çizdi. Bu yol ayrımı, Türkiye'de geri kalmış bir kapitalist sistemin egemen olduğu yönündeki teorik tezler etrafında şekillenmişti. Teorik tartışmaların ve ideolojik saflaşmaların yoğunlaştığı bu dönem, Ulusoy'un siyasi düşüncesinin olgunlaşmasında ve gelecekte kuracağı yeni örgütlerin fikirsel altyapısının hazırlanmasında son derece belirleyici bir evre oldu.
Hapis Yılları ve MLKP Süreci
Siyasi arenadaki mücadelesini kesintisiz sürdüren Ulusoy, uzun yıllar sonra 1993'te yeniden tutuklanarak hapse gönderildi. Cezaevi koşullarına rağmen siyasi arayışlarından vazgeçmeyen Ulusoy ve yoldaşları, 1994 senesinde önemli bir birleşmeye imza attılar. Bu doğrultuda ortak kararla bir araya gelen TKP/ML Hareketi ile TKİH temsilcileri, gerçekleştirdikleri tarihi Birlik Kongresi'nin ardından Marksist Leninist Komünist Parti'nin yani MLKP'nin kurulduğunu tüm kamuoyuna ilan ettiler. Böylece sol siyasette yeni bir sayfa açıldı. Ulusoy, 2000 yılına gelindiğinde parti bünyesindeki aktif faaliyetlerine kaldığı yerden kararlılıkla devam etti. Ancak siyasi takibatlar durmadı. Ziya Ulusoy, 2006 senesinde kolluk güçlerince yeniden gözaltına alınarak tutuklandı ve Tekirdağ F Tipi Cezaevi'ne konuldu. Görülen MLKP ana davasında, Merkez Komitesi üyesi olduğu iddiasıyla hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası istemiyle dava açıldı. Yıllar süren yargılama sürecinin ardından, 17 Mayıs 2011 tarihinde mahkeme tarafından tahliye edilmesine karar verildi. Tahliyesinin ardından sivil ve yasal siyaset alanına yönelen deneyimli isim, Ezilenlerin Sosyalist Partisi'nin (ESP) merkez yönetim kadrosunda görev üstlendi. Aktif siyaset hayatına hâlâ bu çatı altında devam etmektedir.
Yer Aldığı Siyasi Oluşumlar
Ziya Ulusoy, aktif mücadele hayatı süresince şu önemli siyasi yapıların bünyesinde kurucu ve yönetici düzeyinde sorumluluklar üstlenmiştir:
- TKP/ML ve TİKKO kurucu kadroları
- TKP/ML Hareketi Koordinasyon Komitesi
- Marksist Leninist Komünist Parti (MLKP) kurucu üyeliği
- Ezilenlerin Sosyalist Partisi (ESP) merkez yönetimi