Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde askeri başarılarıyla öne çıkan Zeki Kolaç, 1862 yılında Halep'te dünyaya gelmiş ve ömrünü vatan hizmetine adamış son derece kıymetli bir Türk askeridir.
1943 yılında İstanbul'da hayatını kaybeden bu değerli komutan, özellikle Balkan Savaşları ile Birinci Dünya Savaşı sırasındaki kritik görevleriyle tanınmaktadır.
Tarihte farklı isimlerle anılan general, ordunun Balkanlar'daki askeri faaliyetlerinde müşir rütbesiyle son derece kritik sorumluluklar üstlenmiştir.
Askeri Eğitimi ve Cephedeki İlk Yılları
Kolaç, 1883 yılında Harbiye'yi bitirdi.
Eğitimini başarıyla tamamlayan genç süvari subayı, çok geçmeden rütbelerini birer birer yükseltmeye başladı.
Takvimler 27 Haziran 1886 tarihini gösterdiğinde Erkan-ı Harbiye subayı unvanıyla ordu saflarına katılan Kolaç, askeri dehasını ilk kez geniş kitlelere kanıtlayacağı 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nda da aktif olarak yer almıştır.
Gösterdiği üstün gayretlerin ardından, 15 Nisan 1900 tarihinde generallik rütbesine terfi ettirilerek Osmanlı ordusunun en kritik komuta kademelerinde yer almaya hak kazandı.
Balkan Savaşları ve Büyük Harp Dönemi
Osmanlı Devleti'nin varoluş mücadelesi verdiği zorlu yıllarda Zeki Kolaç, ardı ardına gelen savaşlarda ön saflarda yer aldı.
Balkan Savaşı patlak verdiğinde Vardar Ordusu komutanlığına getirilen tecrübeli asker, bu zorlu coğrafyada birliklerini yönetti.
Birinci Dünya Savaşı öncesinde ise Şam'da bulunan 2. Ordu müfettişliği görevini yürütmekteydi.
Büyük harbin başlamasıyla birlikte bu müfettişlik 4. Ordu adıyla yeniden yapılandırıldı ve Kolaç, Eylül 1914'te bu yeni ordunun komutanlığına atandı.
Ancak Başkomutanlık Vekaletinin planladığı Kanal Seferi'ne askeri gerekçelerle karşı çıkması sebebiyle görevinden uzaklaştırıldı.
18 Kasım 1914'te yerine Cemal Paşa atandı.
Diplomatik Görevleri ve Emekliliği
Cephedeki komutanlık vazifesinin sona ermesinin ardından Kolaç için diplomatik bir dönem başladı.
Ekim 1914'ten savaşın sonuna dek Berlin'de bulunarak Sultan V. Mehmed Reşad'ın özel temsilciliğini yürüttü.
O, 2 Ekim 1923'te emekliye ayrıldı.
Müşir Zeki Kolaç, hayatı boyunca taşıdığı farklı isimlerle de tarihe geçmiştir. Kendisi şu isimlerle de bilinmektedir:
- Halepli Zeki Paşa
- Zeki Baraz Kolaç (Kılıçoğlu)
- Mehmet Zeki Baraz