Türk tiyatro sahnesinin önemli isimlerinden biri olan Zafer Diper, 1946 yılında dünyaya geldi. Kendine has üslubu ve toplumsal bilinciyle sanata yön veren usta sanatçı, özellikle kurucusu olduğu Bizim Tiyatro ve otuz yılı aşan süre boyunca aralıksız sergilediği tek kişilik performanslarıyla tiyatro tarihine adını yazdı. Yaşamı boyunca diyalektik ve toplumcu bir sanat anlayışını benimseyen usta oyuncu, üniversite yıllarından itibaren tüm ömrünü sahne sanatlarına adadı.
Tiyatronun İlk Adımları ve Ortaoyuncular Dönemi
Zafer Diper’in tiyatroya olan tutkusu 1963 yılında, Beşiktaş CHP Gençlik Kolu’nda filizlendi. Genç yaşta adım attığı bu yolda lise ve yükseköğrenim yıllarında Halkevinde deneyim kazanarak ilerledi. Sanata olan bağlılığı o kadar güçlüydü ki, yalnızca sahne üzerinde kalabilmek için üniversite eğitimini yarıda bıraktı. Sahne dışında da üretmeyi amaçlayan sanatçı, bir dönem kısa filmlere, senaryo yazarlığına ve öykü üretimine yöneldi.
1970'li yıllara gelindiğinde Halk Tiyatrosu bünyesinde sahnelenen Komprador Oyunu adlı yapıtta rol alarak profesyonel adımlarını sağlamlaştırdı. Ardından 1978 senesinde Ortaoyuncular’ın ülke tiyatrosuna kazandırılması sürecinde kurucu kadroda yer aldı. Bu büyük topluluğun ses getiren oyunu Şahları da Vururlar'da Şah karakterine hayat verdi. Tam 375 defa bu rolü canlandırarak büyük bir başarıya imza attı.
Bizim Tiyatro'nun Kuruluşu ve Efsanevi Yargı Oyunu
Usta sanatçı, 1981 yılının Kasım ayında Türk sahne hayatında dönüm noktası olacak adımı attı ve Üsküdar Sunar Tiyatrosu bünyesinde Bizim Tiyatro'yu kurdu. Topluluğun açılış eseri olarak Shakespeare'in ölümsüz eseri Hamlet'i sahneye koydu. Diper, kurduğu tiyatroyla toplumcu ve diyalektik bir bakış açısıyla nitelikli sanat ürünleri ortaya koymayı amaç edindi.
Bizim Tiyatro bünyesinde gerçekleştirilen sanatsal faaliyetler şu şekilde üretilmiştir:
- Toplumcu ve diyalektik yaklaşımla sahneye konulan Hamlet gibi tiyatro eserleri,
- Genç kuşaklara tiyatro sevgisi aşılayan yaratıcı çocuk oyunları,
- Toplumla sanatı buluşturan kapsamlı kültür sanat etkinlikleri.
Zafer Diper’in tiyatro serüveninde, Barry Collins’in kaleme aldığı Yargı adlı tek kişilik eserin yeri oldukça özeldir. Sanatçı, yazdığı, uyarladığı ve yönettiği çok sayıda çalışmanın yanı sıra bu oyundaki performansıyla da adından söz ettirdi. İlk kez 6 Nisan 1986'da izleyiciyle buluşturduğu bu tek kişilik oyunu, otuz yılı aşan bir süre boyunca sahnelemeye devam etti. Bu performans, Türk tiyatro tarihinde en uzun süre kesintisiz sahnelenen yapıtlar arasındadır.
Tiyatroyla Birleşen Hayatlar ve Aile Yaşamı
Usta tiyatrocunun yaşamı, 1986 yılında Bizim Tiyatro sahnesinde önemli bir dönemece girdi. Bizim Tiyatro’da kariyerine başlayan Nazan Diper ile hayatını birleştirdi. Sanatla iç içe geçen bu birliktelikten, çiftin Memetcan Diper adında bir oğulları dünyaya geldi. Zafer Diper, hem aile yaşamında hem de sahne arkasında değerlerinden ödün vermeden üretmeye devam etti.
Bugün de sanat yönelimlerini ve sahne disiplinini sürdüren Zafer Diper, tiyatro dünyasına bıraktığı kalıcı izlerle tanınır. Yılların birikimiyle yoğurduğu eserleri, genç kuşaklar için yol gösterici birer kaynak niteliği taşımaktadır.