Gençliği
Behzat Hâki Butak, 16 Ekim 1889'da Bursa'da doğdu. Babası Bursa Islahhanesi başkâtibi Halil Hâki Bey'dir. Tiyatroyla ilk karşılaşması Mihaliç'e gelen Gavril Tiyatro ve Cambaz Kumpanyası'nı izlemesiyle oldu. 1906'da babasının ölümü üzerine İstanbul'a gidip Mercan İdadisi'ne girdi; Namık Kemal'in yapıtlarını getirdiği için okuldan uzaklaştırılınca Ticaret Okulu'na geçti. Ressam Muazzez'den resim, Vahram Papazyan'dan oyunculuk dersleri aldı. 1908 Temmuz'unda amatör bir orta oyunu temsiline çıkarak tiyatro yaşamına başladı; ilk rolü "Kavuklu arkası"ydı. Ardından Muazzez'in kurduğu Sahne-i Heves topluluğuyla profesyonel oldu.
Darülbedayi dönemi
1909'da Hariciye Nezareti onu dört kişilik bir öğrenci grubuyla elektrik mühendisliği eğitimi için İtalya'ya gönderdi; gittikleri fabrika grevde olduğundan eğitim göremediler, Behzat iki ay boyunca Roma ve Napoli'deki tiyatroları inceledi. İstanbul'a dönünce Darüttemsili Osmani grubunda yer aldı ve Ramses piyesinde Kahin rolünü oynadı. Abdürrezzak Abdi Efendi'den tuluat tekniklerini öğrendi, Şark Dram Kumpanyası'na girdi. 1910'da Otello Kâmil ve Komik Ali Rıza Efendi'nin bulunduğu bir toplulukla Karadeniz turnesine çıktı, Giresun'da saldırıya uğrayınca gizlice bir gemiyle İstanbul'a kaçtı. 1912'de Balkan Harbi'ne gönüllü katıldı. 1914'te Sigmund Weinberg'in talebiyle çekilen Himmet Ağa'nın İzdivacı filminde rol aldı ve aynı yıl Osmanlı'nın ilk konservatuvarı Darülbedâyi'nin sınavlarını kazandı. I. Dünya Savaşı'na gönüllü katılıp Çanakkale cephesinde savaştı ve kolundan yaralandı.
Mütarekeden sonra yeniden Darülbedâyi'de çalıştı. Kayseri Gülleri oyunundaki Bodos Ağa rolüyle büyük ün kazandı. 1920'de Raşit Rıza ve İbnürrefik Ahmet Sekizinci'nin Yeni Sahne topluluğuna, sonra Raşit Rıza'nın Türk Tiyatrosu'na geçti; 1923'te Darülbedayi'ye döndü. Ahmet Fehim, Galip Arcan, M. Kemal Küçük, Vasfi Rıza Zobu ve Bedia Muvahhit gibi isimlerle sahneyi paylaştı; uzun süre Muhsin Ertuğrul ile çalıştı. 1928'den hayatının sonuna kadar Darülbedayi'de kaldı. Pinti'deki Yahudi Azarya, Venedikli Tâcir'deki Şaylok ve Mum Söndü'deki Şetaret Bacı unutulmaz rollerindendir. Oyuncu, yönetmen, yönetici, dekoratör, turne düzenleyicisi ve mali koordinatör olarak hizmet verdi.
Sinema, diğer ilgileri ve ölümü
Toplam 36 filmde rol aldı; Himmet Ağa'nın İzdivacı ile yeniden kamera önüne geçti ve Leblebici Horhor filmiyle ünü arttı. Sedef kakmacılığından cilt tezhibine, mozaikçilikten çiniciliğe pek çok sanat dalıyla ilgilendi; bir süre Beyoğlu'ndaki Butak Pastanesi'ni işletti. Para koleksiyonerliği yaptı ve 1947'de Resimli Türk Paraları adlı nümizmatik kitabı yayımladı. Son olarak 1960'ta İstanbul Operası'nda sözlü rol aldı; 1962'de Yıldız Kenter ile birlikte İlhan İskender Tiyatro Ödülü'nü kazandı. 26 Ekim 1963'te öldü.
Benzer kişiler
- Sönmez Atasoy (Tiyatro Oyuncusu)
- Mustafa Kurt (Tiyatro Oyuncusu)
- Civan Canova (Tiyatro Oyuncusu)
- Defne Halman (Tiyatro Oyuncusu)
- Halide Pişkin (Tiyatro Oyuncusu)
- İpek Bilgin (Tiyatro Oyuncusu)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Behzat Butak maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.