VIII. Henry, 28 Haziran 1491'de doğan ve 28 Ocak 1547'de ölen İngiltere kralıdır. 22 Nisan 1509'dan ölümüne kadar tahtta kaldı. İlk eşi Aragonlu Catherine ile evliliğini iptal ettirme çabalarıyla tanınır. Papa VII. Clemens ile bu konuda yaşadığı anlaşmazlık İngiliz Reformasyonu'nu başlattı ve İngiltere Kilisesi'nin papalık otoritesinden ayrılmasına yol açtı. Kendisini İngiltere Kilisesi'nin Yüce Başkanı olarak atadı.
İlk yılları ve tahta çıkışı
Henry, VII. Henry ile Yorklu Elizabeth'in üçüncü çocuğu ve ikinci oğluydu. Altı kardeşinden yalnızca üçü hayatta kaldı. 1494'te York Dükü ilan edildi. Ağabeyi Arthur 1502'de ani bir şekilde, bilinmeyen bir sebepten öldü. 1509'da VII. Henry'nin ölümü üzerine 22 Nisan 1509'da tahta çıktı ve birkaç ay sonra ölen ağabeyinin karısı Aragonlu Catherine ile evlendi.
Yönetimi
Henry, İngiltere Anayasası'nda köklü değişiklikler yaparak kraliyet gücünü genişletti ve papalığın üstünlüğüne karşı kralların ilahi hakkı teorisini başlattı. Muhalefeti bastırmak için sık sık vatana ihanet ve sapkınlık suçlamalarını kullandı; suçlananlar çoğunlukla resmî bir yargılama olmaksızın idam edildi. Siyasi hedeflerinin çoğunu bakanları aracılığıyla gerçekleştirdi; Thomas Wolsey, Thomas More, Thomas Cromwell ve Thomas Cranmer onun yönetiminde önemli rol oynadı. Manastırların feshinden ve Reform Parlamentosu yasalarından elde edilen gelirleri kullandı, Roma'ya ödenen parayı kraliyet gelirine dönüştürdü. Yine de savurgan harcamaları ve Fransa, Kutsal Roma İmparatorluğu ve İskoçya ile yaptığı masraflı savaşlar nedeniyle sık sık mali yıkımın eşiğine geldi. Kraliyet Donanması'nı genişletti, 1535 ve 1542 Galler Yasaları ile Galler'in ilhakını sağladı ve 1542 İrlanda Tacı Yasası'ndan sonra İrlanda kralı olarak hüküm süren ilk İngiliz hükümdarı oldu.
Evlilikleri ve İngiliz Reformu
Aragonlu Catherine ile evliliği sırasında altı çocuğu oldu, ancak yalnızca kızı Prenses Mary hayatta kaldı. Henry, Anne Boleyn'e duyduğu aşkın da etkisiyle, Catherine'in erkek çocuk doğuramamasını evliliklerinin geçersiz olmasına bağladı. Catherine'in yeğeni V. Karl bu isteğe şiddetle karşı çıktı. Yaklaşık altı yıl boşanmak için uğraşan Henry, İngiliz Reformu'yla Anglikan Kilisesi'ni kurdu ve ilk evliliğinin geçersiz olduğunu ilan etti. 1533'te Anne Boleyn ile evlendi; evlilik üç yıl sürdü. Anne Boleyn 1536'da zina, vatan hainliği ve ensest suçlamalarıyla tutuklandı ve delil yetersizliğine rağmen 19 Mayıs 1536'da Londra Kulesi'nde idam edildi. Henry on gün sonra Jane Seymour ile evlendi; 12 Ekim 1537'de Prens Edward doğdu, Jane on iki gün sonra öldü. Henry 1540'ta Clevesli Anne ile evlendi ve altı ay sonra boşandı. Aynı yıl Catherine Howard ile evlendi; iki yıl sonra onu zina suçlamasıyla yargılamadan idam ettirdi. Son eşi Catherine Parr ile ölümüne kadar evli kaldı.
Önemli olaylar
1535'te şölen sırasındaki mızrak dövüşünde attan düşerek ağır yaralandı; bacağındaki yara ölene dek kapanmadı. Henry Fitzroy, resmen tanıdığı tek gayrimeşru çocuğuydu. Kızı I. Elizabeth Tudor Hanedanı'nın son hükümdarı oldu.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki VIII. Henry maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.