Türk askeri tarihinin en fırtınalı dönemlerine doğrudan tanıklık eden ve aldığı kararlarla dönemin akışını etkileyen emekli Tümgeneral Tevfik Türüng, 1 Temmuz 1915 tarihinde hayata gözlerini açtı. Cumhuriyet'in ilk dönemlerinde askeri eğitimini tamamlayarak orduya katılan Türüng, mesleki kariyeri boyunca son derece kritik anlarda ve yerlerde görev yapma imkanı buldu. Ankara Merkez Komutanlığı yürüttüğü dönemde, Karadeniz bölgesindeki Kızıldere operasyonunu yöneterek ülke gündemine damgasını vurdu. Ülkenin dönüm noktalarında önemli sorumluluklar üstlenen ünlü asker, uzun yıllar süren yaşam mücadelesinin ardından 12 Mayıs 2008 günü İstanbul'da vefat etti.
Askeri Eğitimi, Yükselişi ve Darbe Girişimi İlişkisi
Genç yaşta askeri hayata adım atan Tevfik Türüng, mesleki eğitiminin en önemli aşamasını 1936 yılında tamamladı. O dönemin en prestijli askeri kurumlarından biri olan Harp Okulu'ndan teğmen rütbesiyle mezun olarak memleket hizmetine başladı. Askeri hiyerarşi içinde gösterdiği disiplin ve başarılarla dikkat çeken subay, yıllar içinde üst makamların takdirini kazandı. Bu başarıları sonucunda 1960 yılında askeri bando eğitiminin merkezi konumundaki Bando Okulu Komutanlığı makamına getirildi. Bu görevini 1962 yılına kadar büyük bir titizlikle yürüterek askeri müzik eğitiminin gelişimine katkı sağladı.
Askeri kariyerindeki önemli gelişmeler ve tarihi aşamalar şu şekilde özetlenebilir:
- 1936 yılında Harp Okulu bünyesindeki eğitimini başarıyla tamamlayıp mezun olması
- 1960-1962 yılları arasında Bando Okulu Komutanlığı idari vazifesini üstlenmiş olması
- 1967 senesinde tuğgeneralliğe, 1970 yılında ise tümgeneralliğe yükselmesi
Türkiye'nin siyasi olarak hareketli yılları yaşadığı dönemde, Tevfik Türüng'ün adı önemli bir gelişmeyle anıldı. 1963 yılında Albay Talat Aydemir öncülüğünde düzenlenmek istenen askeri darbe girişiminin hazırlık süreçlerinde kendisinin de adı geçti. Bu kritik süreçlerin ardından askeri vazifesine devam eden Türüng, 1967 yılında tuğgeneral rütbesine terfi etti. Başarılı çalışmalarını sürdüren tecrübeli asker, 1970 yılında ise tümgenerallik ünvanını alarak generallik basamaklarında ilerledi.
Kızıldere Operasyonu ve İdamların Tarihi Tanıklığı
Tümgeneral rütbesine eriştikten sonra ülke yönetimi ve güvenliği açısından hayati bir yer olan Ankara Merkez Komutanlığı makamına getirildi. Bu görevi esnasında Türkiye tarihine yön verecek nitelikte büyük askeri operasyonları bizzat idare etti. Karadeniz'in zorlu coğrafi şartlarına sahip olan Ünye bölgesine hareket eden Türüng, sol muhalefetin en bilinen lider kadrosunu hedef alan askeri harekata komuta etti. Burada gösterdiği sevk ve idare yeteneği ile Mahir Çayan ve dönemin diğer eylemci arkadaşlarının hayatını kaybettiği Kızıldere operasyonunu bizzat sahada yönetti.
Türüng'ün dönemin kritik siyasi olaylarındaki rolü sadece bu operasyonla sınırlı kalmadı. Yakın dönem Türk siyasetinin en trajik ve en çok tartışılan olaylarından biri olan Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam kararlarının uygulanması sırasında da ön plandaydı. Askeri prosedürler gereği gerçekleştirilen bu infazlar esnasında alanda hazır bulunan çok az sayıdaki yetkili askeri figürden biri olarak kayıtlara geçti. Bu duruşu ve tanıklığı, askeri tarihteki yerini daha da belirginleştirdi.
Nüfuzlu Aile Bağları, Emeklilik ve Karacaahmet'e Veda
Tevfik Türüng'ün aile hayatı da askeri yapıyla iç içe geçmiş bir duruma işaret ediyordu. General, Türkiye'nin siyasi gidişatını değiştiren 12 Mart Muhtırası döneminde ordunun en güçlü isimlerinden biri olan orgeneralin kardeşiydi. Muhtıra sürecinde hem 1. Ordu Komutanı hem de İstanbul Sıkıyönetim Komutanı olarak tüm yetkileri elinde bulunduran Orgeneral Faik Türün'ün öz kardeşi olması, Türüng'ü askeri ve idari elitlerin merkezine yerleştirdi.
Aktif askeri kariyerinin ardından uzun yıllar boyu sakin bir emeklilik yaşamı sürdüren Tevfik Türüng, yaşamının son dönemlerini geçirdiği İstanbul kentinde hayata gözlerini yumdu. 12 Mayıs 2008 tarihinde gerçekleşen ölümünün ardından, askeri hiyerarşiye uygun düzenlenen resmi ve dini törenlerle uğurlandı. Cenazesi vefatının ertesi günü olan 13 Mayıs 2008 tarihinde İstanbul'un en köklü ve büyük kabristanlarından biri olan Karacaahmet Mezarlığı bünyesinde toprağa verilerek son yolculuğuna uğurlandı.