Steve McCurry Kimdir?

Dünya fotoğraf tarihinin en ikonik portrelerinden biri kabul edilen 'Afgan Kızı' çalışmasıyla tanınan Steve McCurry, 23 Nisan 1950 tarihinde ABD'nin Pensilvanya eyaletine bağlı Darby kentinde dünyaya gözlerini açtı. Bugün 76 yaşında olan Boğa burcu ünlü fotoğrafçı, vizörün arkasına ilk kez üniversite yıllarında geçti. Bu onun hayatının dönüm noktasıydı. Sinema ve film yapımcılığı eğitimi almayı hedeflerken sahne sanatları bölümünden mezun olan McCurry, kampüs gazetesinde çalışırken keşfettiği bu tutkunun peşinden giderek tüm dünyayı sarsan belgesel çalışmalara imza attı.

Hindistan Serüveninden Savaş Muhabirliğine Uzanan Yolculuk

Pensilvanya Eyalet Üniversitesindeki eğitimini 1974 senesinde başarıyla tamamlayan Steve McCurry, mezuniyetinin ardından iki yıl boyunca The Daily Collegian gazetesinde haber fotoğrafçılığı yaptı. Bu süreçte spor ve moda haberleri için deklanşöre basan yetenekli isim, işinin tekdüzeliğinden sıkılarak hayatında radikal bir değişiklik yapmaya karar verdi. İçindeki macera arayışını dindirmek ve yeni coğrafyalar keşfetmek amacıyla 1979 yılında serbest fotoğrafçılık yapmak üzere Hindistan'a doğru yola çıktı. Kamerasıyla birlikte bu büyük ülkeyi adeta fethetti. Hindistan kıtasının genelini gezerek benzersiz manzaraları kaydetti.

Hindistan seyahatinden sonra rotasını Pakistan sınırına çeviren McCurry, bölgedeki isyancıların denetiminde olan topraklara sızarak buradaki zorlu yaşam koşullarını yerinde gözlemledi. Tehlikeli çatışma bölgelerinde çalışmayı sürdüren cesur muhabir; sonraki yıllarda İran-Irak savaşını, Lübnan iç savaşını, Kamboçya iç savaşını, Filipinler'de patlak veren İslami isyanı, Körfez savaşını ve Afganistan'daki iç savaşı fotoğraflayarak tarihe çok önemli belgeler bıraktı.

Tarihe Kazınan Portre: Şarbat Gula ve Afgan Kızı

Steve McCurry, 1984 yılında Afganistan-Pakistan sınırında yer alan bir mülteci kampında gezinirken, hayatının ve dünya fotoğrafçılık tarihinin seyrini değiştirecek o ünlü manzarayla karşılaştı. Kamptaki çadır okulda eğitim gören yetim bir kız çocuğunun fotoğrafını çekti. Fotoğraftaki çocuk yaklaşık on iki yaşlarındaydı. Şarbat Gula adındaki bu küçük kızın delici yeşil gözleri ve ürkek bakışları, McCurry'nin objektifinde ölümsüzleşti. Bu muazzam kare, National Geographic dergisinin 1985 yılı Haziran sayısında 'Afghan Girl' başlığıyla kapak fotoğrafı yapıldı. Çalşma dergi tarihinin en çok tanınan eseri seçildi. Bu fotoğraf aynı zamanda The New York Times, TIME ve Paris Match gibi prestijli uluslararası yayın organlarında da geniş yer buldu.

Fotoğrafın yakaladığı dünya çapındaki büyük şöhrete rağmen, kapaktaki gizemli kızın kimliği tam on yedi yıl boyunca sır olarak kaldı. Steve McCurry ve National Geographic ekibi, yıllarca süren meraka son vermek adına yoğun bir arama çalşması başlattı. Büyük çabalar neticesinde ekip, 2002 senesinde Şarbat Gula'ya ulaştı. Onu bulmak büyük bir heyecan yarattı. Ekip hem onun hayatta olduğunu dünyaya müjdeledi hem de bu efsanevi yüzün ardındaki gerçek hikayeyi insanlıkla paylaştı.

Son Kodachrome ve İstanbul Sergisi

Steve McCurry, 1986 yılından bu yana fotoğraf dünyasının en saygın kuruluşlarından biri olan Magnum Photos ajansının asil üyeleri arasında yer almaktadır. Meslek hayatı boyunca analog fotoğrafçılığın simgesi haline gelen Kodachrome filmlerini kullanan sanatçı, 2009 yılında bu filmin üretiminin durdurulmasıyla birlikte önemli bir adım attı. Kodak firmasıyla özel bir görüşme gerçekleştirerek, üretilen en son 36 pozluk Kodachrome makarasının kendisine tahsis edilmesini talep etti. Talebi kabul gören McCurry, otuz yıldır sadık olduğu bu efsanevi filmin son kareleriyle farklı ülkelerdeki kentleri ve insanları fotoğraflayarak adeta bir dönemin kapanışına tanıklık etti.

Bu özel makarayla çekilen portreler arasında Robert De Niro, Aamir Khan, Shenaz, Nandita Nas, Amitabh Bachchan, Shekhar Kapur, Elliott Erwitt ve usta fotoğrafçı Ara Güler gibi dünyaca tanınmış isimler bulunuyordu. Ayrıca Rajastan bölgesindeki Rabari Kabilesi'nden etkileyici portreler de bu makarada yer aldı. Bu fotoğraflar 'Son Kodachrome Filmi' başlıklı sergide toplandı. Bu eşsiz koleksiyon, 3 Ağustos - 4 Eylül 2011 tarihleri arasında dünyada ilk kez İstanbul Modern Sanat Müzesi'nde sergilendi.

Aldığı Ödüller ve Kitapları

Sanat hayatı boyunca uluslararası arenada büyük takdir toplayan Steve McCurry, mesleki başarılarını taçlandıran pek çok prestijli ödüle layık görüldü. Afgan Kızı fotoğrafıyla kazandığı Robert Capa Altın Madalyası'nın yanı sıra Ulusal Basın Fotoğrafçıları Ödülü'nün de sahibi oldu. Aynı zamanda dünyanın en prestijli fotoğraf haberciliği yarışmalarından biri olan World Press Photo yarışmasında iki kez birincilik derecesi elde ederken, toplamda ise bu yarışmada dört defa birincilik ödülüne ulaştı.

McCurry, vizöründen süzülen hikayeleri sadece sergilerle değil, yayımladığı prestijli kitaplarla da kalıcı hale getirdi:

• 1985 - İmparator Yolu / The Imperial Way
• 1988 - Muson / Monsoon
• 1999 - Portreler / Portraits
• 2000 - Güney Güneydoğu / South Southeast
• 2002 - Mabet / Sanctuary
• 2003 - Buda’ya Giden Yol: Tibet Haccı / The Path To Buddha: A Tibetan Pilgrimage
• 2005 - Steve McCurry
• 2006 - Doğu'ya Bakış
• 2007 - Dağların Gölgesinde / In The Shadow Of Mountains