Türkiye'nin yetiştirdiği en önemli fotoğraf sanatçılarından biri olan Ara Güler, 16 Ağustos 1928 tarihinde İstanbul'un kalbi Beyoğlu'nda dünyaya gözlerini açtı. Sanatçının tam adı Aram Güleryan olup, objektifiyle dünyayı belgelemek ve tarihin akışına tanıklık etmek amacıyla uzun yıllar foto-muhabirlik yaptı. Ermeni asıllı sanatçı, babasının desteğiyle genç yaşta eline aldığı makinesi sayesinde, İstanbul sokaklarından dünya liderlerinin odalarına uzanan büyülücü bir yolculuğa çıktı.
Vizörün Arkasındaki Yaşam Serüveni
Gençlik yıllarında sinemaya duyduğu ilgi, usta sanatçının kariyer adımlarını şekillendiren temel unsurlardan biriydi. Lise öğrenimi sırasında film stüdyolarında çalıştı. Aynı dönemde tiyatro dünyasının duayeni Muhsin Ertuğrul'un tiyatro kurslarına devam etti. Onun asıl hedefi başarılı bir oyun yazarı ya da yönetmen olmaktı. Eğitim hayatını sırasıyla Mıhitaryan Manastır Mektebi, Galatasaray Lisesi ve Getronagan Ermeni Lisesi'nde sürdürdü. 1951 yılında Getronagan Lisesi'nden mezuniyeti sonrasında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'ne kaydoldu. Ancak babası Dacat Güler'in kendisine hediye ettiği ilk 35 milimlik fotoğraf makinesi hayatının yönünü tamamen değiştirdi. Gazeteciliğe ilk adımını 1950 senesinde Yeni İstanbul gazetesinde atan genç muhabir, ilk profesyonel işinde Gümüşsuyu'ndaki Atatürk heykelinin gerici bir grup tarafından tahrip edilmesini fotoğladı.
Dünya Çapında Bir Fotojurnalist
Uluslararası arenadaki başarıları, Güler'in ismini küresel düzeyde duyurmasını sağladı. 1958 yılında Time, Life, Paris-Match ve Der Stern gibi saygın yayınların yakın doğu foto muhabirliğini üstlendi. Vatani görevini tamamladıktan sonra, Hayat dergisinin fotoğraf bölümü şefliğini yürüttü. Dünyaca ünlü Henri Cartier Bresson ile yolları kesiştiğinde ise Paris Magnum Ajansı kadrosuna dahil oldu. İngiltere'de basılan Photography Annual antolojisi tarafından dünyanın en iyi yedi fotoğrafçısından biri ilan edildi. Aynı dönemde Amerikan Dergi Fotoğrafçıları Derneği'nin (ASMP) tek Türk üyesi olma unvanını elde etti. Cesur bir savaş foto-muhabiri olarak dört büyük savaşa katıldı. Bu çatışmalarda ölümsüzleştirdiği kareler dünya medyasında büyük yankı uyandırırken, bir fotoğrafı Times dergisinin kapağını süsledi. 1962 yılında Leica ustalarına verilen özel Master of Leica unvanına layık görüldü.
Tarihe Yön Veren Portreler ve Eserleri
Ara Güler, objektifini sadece mekanlara değil, aynı zamanda çağını şekillendiren efsanevi isimlere de çevirdi. Dünyaca ünlü ressam Pablo Picasso'nun şatosunda gerçekleştirdiği röportaj, sanatçının en çok konuşulan işleri arasında yer aldı. Fotoğraf çektirmeyi sevmeyen Picasso'yu ikna ederek onun sayısız karesini yakalamayı başardı. Bunun yanı sđra İsmet İnönü, Winston Churchill, Salvador Dali, Indira Gandhi, Alfred Hitchcock ve Bertrand Russell gibi tarihin seyrini değiştiren aktörlerin unutulmaz portrelerini çekti. Fotoğrafçılığı sadece sanatsal bir uğraş değil, aynı zamanda toplumsal bir belgecilik olarak gördü. Sanatçının fotoğrafları bugün Paris Ulusal Kitaplığı'nda ve New York Modern Sanatlar Galerisi gibi prestijli mekanlarda sergilenmektedir.
Kariyeri boyunca çok sayıda kitaba ve projeye imza atan Güler, Yavuz zırhlısının söküm sürecini anlatan Kahramanın Sonu adlı bir belgesel filmin yönetmeliğini de üstlendi. Evlilik hayatında ilk birlikteliğini Perihan Hanım ile gerçekleştirdi ve bu evlilik dört yıl sürdü. Ardından Suna Taşkıran ile ikinci evliliğini yaptı ve bu birliktelik eşinin vefatına kadar sürdü. Sanat dünyasına katkılarından dolayı yurt içinde ve yurt dışında pek çok ödülle onurlandırıldı. Beyoğlu'nda adını yaşatan ünlü bir kafe açarak kültürel yaşama katkıda bulundu. Duayen isim, geride binlerce paha biçilmez kare bırakarak 17 Ekim 2018'de İstanbul'da vefat etti.
Sanat hayatı boyunca kazandığı önemli ödüller ve unvanlar şunlardır:
- 1979 - Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Foto Muhabirliği Birincilik Ödülü
- 1999 - TGC Burhan Felek Basın Hizmeti Ödülü
- 2000 - Fransa Légion d'honneur Nişanı
- 2005 - Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Kültür Sanat Büyük Ödülü
- 2011 - Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü
Sanatçının dünya çapında yayımlanmış başlıca kitapları ise şu şekildedir:
- Sinan, Architect of Soliman the Magnificent (1992)
- Living in Turkey / Demeures Ottomanes de Turquie (1992-1993)
- Eski İstanbul Anıları (1994)
- Bir Devir Böyle Geçti, Kalanlara Selam Olsun (1994)
- Yitirilmiş Renkler (1995)