Osmanlı Ermenisi mimar Aram Tahtacıyan, 1874 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Paris'te aldığı prestijli eğitimin ardından İstanbul ve İzmir gibi dönemin en büyük ticaret merkezlerinde çeşitli binalar inşa etti. Ayrıca 1908 yılında tarihi Galata Kulesi için hazırladığı yenilikçi restorasyon projesiyle Osmanlı mimarlık tarihinde iz bıraktı. 1922'de Fransa'ya yerleşen mimar, çalışmalarını Paris ve Marsilya'da sürdürdü. Tahtacıyan, 1949 yılında Marsilya'da vefat etti.
Eğitim Hayatı ve Mimari Çalışmaları
Mimar Aram Tahtacıyan, mesleki kariyerine yön verecek olan mimarlık eğitimini tamamlamak üzere Fransa'nın başkenti Paris'e gitti. Burada dönemin en saygın sanat okullarından biri olan École des Beaux-Arts bünyesinde öğrenim görerek başarıyla mezun oldu. Eğitimini tamamladıktan sonra ülkesine geri dönen genç mimar, edindiği akademik birikimi Osmanlı topraklarındaki projelerinde uygulamaya başladı. Başta imparatorluğun payitahtı İstanbul olmak üzere, ticaretin ve kozmopolit yapının merkezi olan İzmir gibi şehirlerde birçok bina inşa etti. Tasarımlarında estetik ve işlevselliği birleştiren Tahtacıyan, Osmanlı coğrafyasının farklı yerlerinde de çeşitli mimari yapılara imzasını atmıştır.
Galata Kulesi Dönüşüm Projesi
Aram Tahtacıyan'ın meslek hayatındaki en dikkat çekici girişimlerden biri, 1908 yılında Galata Kulesi için hazırladığı restorasyon teklifiydi. Mimar, Osmanlı sadaret makamına sunduğu bir dilekçeyle tarihi kulenin üzerine demir konstrüksiyon eklenmesini önerdi. Bu cesur projenin amacı, kulenin iç mekanını yeniden düzenleyerek yapıyı halka açık bir eğlence mekanı olarak işletmekti. Tahtacıyan'ın sunduğu bu kapsamlı teklif, hükümet merkezi olan sadaret tarafından incelendikten sonra uygun bulunarak onaylandı. Ancak nihai karar için Maarif Nezareti'nin görüşü gerekiyordu. Dönemin eğitim ve kültür işlerinden sorumlu olan bu nezaret, kulenin üzerine demir konstrüksiyon eklenmesini ve yapının eğlence yeri olarak kullanılmasını uygun bulmadı. Maarif Nezareti'nin bu olumsuz görüşü nedeniyle, Galata Kulesi'nin çehresini tamamen değiştirecek olan bu radikal dönüşüm projesi hayata geçirilemedi.
Fransa Yılları ve Sanatçının Ölümü
İmparatorluğun son yıllarında yaşanan çalkantılı siyasi ve toplumsal gelişmelerin ardından, 1922 yılında doğduğu toprakları terk eden Aram Tahtacıyan, mimarlık çalışmalarını Avrupa'da sürdürmek amacıyla Fransa'ya göç etti. Avrupa'daki yeni yaşamına ilk olarak Fransa'nın başkenti Paris'te başlayan ve mesleki çalışmalarını burada sürdüren tecrübeli mimar, bir süre sonra ülkenin güneyinde bulunan liman kenti Marsilya'ya taşınarak çalışmalarını orada devam etti. Mesleki üretkenliğini Fransa'da da kararlılıkla sürdüren usta mimar, 1949 yılında Marsilya'da hayata gözlerini yumdu.