Türk çocuk edebiyatının en üretken kalemlerinden Hatice Seza Kutlar Aksoy, 15 Şubat 1945 tarihinde Gaziantep'te dünyaya gözlerini açtı. Gaziantep'te başlayan yaşam serüveni, onu ilerleyen yıllarda çocukların düşsel dünyasını zenginleştiren ödüllü bir edebiyatçı konumuna taşıdı. Asiye Kutlar ile yargıç Ali Rıza Kutlar'ın kızı olan yazar, aynı zamanda edebiyat dünyasının saygın isimlerinden Onat Kutlar'ın da kız kardeşidir. 1980 yılından bu yana aralıksız sürdürdüğü yazın hayatında Aksoy, geleceğin teminatı olan çocuklara ve gençlere yönelik özgün roman ile öyküler üretiyor.
Eğitim Yıllarından Edebiyat Dünyasına Geçiş
Gaziantep'te doğan yazar, ortaöğrenimini tamamlamak üzere İstanbul'a yöneldi ve 1963 senesinde İstanbul Kız Lisesinden başarıyla mezun oldu. Yükseköğrenim için İstanbul Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünü tercih etse de buradaki eğitimini tamamlamadan yarıda bıraktı. Edebiyata ve çeviriye olan ilgisi, onu 1968 ile 1970 yılları arasında Devlet Planlama Teşkilatı bünyesindeki çeviri bürosunda çalışmaya yöneltti. Başkentteki bu çalşma döneminin ardından yazar, hayatının önemli bir kısmını geçireceği İstanbul'a yerleşti. Toplumsal sorumluluk üstlenmekten kaçınmayan Aksoy, PEN ve Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS) üyesi olarak edebi camiada etkin bir rol üstlendi. Ayrıca Çocuk Yayınları Derneği yönetim kurulunda görev alarak çocuk edebiyatının gelişimine katkıda bulundu ve Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği'nin çocuk bölümünde aktif çalışmalar yürüttı. Günümüzde evli ve iki çocuk annesi olan yazar, yaşamını çocuklara iyi eserler kazandırmaya adamıştır.
Ödüllerle Taçlandırılan Edebi Serüven
Ülk çocuk romanı Arsa 1981'de basıldı. Yazarlık yolculuğunun başlarında öyküleri Kırmızı Fare, Doğan Kardeş ve Milliyet Çocuk gibi dönemin popüler dergilerinde neşredildi. 2003'te ise Virgül dergisinde çocuk edebiyatı üzerine eleştiri yazıları yazarak sektöre kuramsal katkılar da sundu. Kalemindeki güç, kısa sürede prestijli ödüllerle tescillendi. Sıtkı Dost Çocuk Öyküleri yarışmasında "Dünya Kendi Ekseni Etrafında Döner", "Mutluluk Ülkesi" ve "Dost Uçurtma" adlı öyküleriyle mansiyon kazandı. Bu öyküler daha sonra Büyülü Bahçe kitabında bir araya geldi. 1992 yılında ise "Büyülü Bahçe" dosyasıyla Kırmızı Fare Öykü Yarışması'nda büyük ödüle layık görüldü.
Başarı zinciri sonraki yıllarda da sürdü. 2007 yılında Tudem Yayınları'nın Okul Öncesi Kitap Yarışması'nda, resimlerini Saadet Ceylan'ın çizdiği Noktacık isimli eseriyle birincilik kürsüsüne çıktı. 2009 yılına gelindiğinde, TMMOB Roman Yarışması'nda birincilik elde etti. Bir yıl sonra, Çocuk ve Gençlik Yayınları Derneği (ÇGYD) tarafından düzenlenen Yılın Kitabı seçkisinde, Serap Deliorman'ın resimlediği Yolculuk adlı yapıtıyla jüri özel ödülünün sahibi oldu. Eserlerinin başarısı ulusal sınırları aşarak, 2011'de uluslararası Astrid Lindgren Memorial Award (ALMA) yarışmasında Türkiye adayı gösterilmesini sağladı. Almancaya çevrilen "Tomurcuk ve Pembe Kedi" Almanya'da basılırken, "Aşk Kalır" adlı çalışması Avrupa Komisyonu desteğiyle Peach projesi kapsamında yayımlandı. Yazarın bir öyküsünden uyarlanan "Mavi Kuş" oyunu Tiyatrom grubu tarafından tiyatro sahnesine taşındı. Aynı zamanda "Memo'nun Serüvenleri" radyo programı, 2000 yılında TRT Türkiye'nin Sesi radyosunda on bölüm halinde dinleyicilere ulaştı.
Eserlerindeki Temalar ve Pedagojik Derinlik
Aksoy, yapıtlarında kuru bir didaktik anlatımdan uzak durarak hayal gücünü eğitimsel kazanımlarla harmanlar. Kitaplarında çevre koruma bilinci, dostluğun kıymeti, kıskançlık duygusu ve demokratik değerler gibi geniş bir yelpazeyi işler. Örneğin "Güvercin'in Saati" romanında, ezberci eğitim modeline yönelik güçlü bir sistem eleştirisi sunmaktadır. Hikayedeki dede yadigârı saat, küçük Güvercin'in zihni aktif kaldığı sürece tıkırdar. Ancak çocuk okula başladığında, ezbere dayalı sistemin öğrenme hevesini köreltmesiyle birlikte saat de durur. Benzer şekilde "Şişko Patates" adlı kitabında, aile içindeki cinsiyet eşitsizliklerini cesurca sorgular.
Yazarın öne çıkan diğer tematik tercihleri şunlardır:
- Dostluk Mesajı: Hemen hemen her metninde en baskın duygu olarak öne çıkar ve birleştirici güçtür.
- Hayal Gücünün Gücü: Ana karakterler olan çocuklar, karşılaştıkları güçlükleri resim yaparak veya masal okuyarak aşarlar.
- Kendini Keşfetme: Almanya'da yaşayan Türk çocuk karakterler üzerinden kimlik arayışını ve içsel büyüme süreçlerini betimler.
- Yoksulluk Gerçeği: Sosyal sorunlara duyarsız kalmayan yazar, yoksulluk konusunu da eserlerinde işlemektedir.
Ferit Avcı'nın resimlediği ve İş Bankası Kültür Yayınları tarafından basılan "Tufan ile Uçan At" gibi yapıtlar da yazarın zengin dünyasını yansıtmaktadır.