Türk basınının modernleşme sürecine yön veren en önemli isimlerden biri olan Süleyman Sedat Simavi, 1896 yılında İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. 11 Aralık 1953 tarihindeki vefatına kadar geçen ömrünü gazetecilik, yazarlık, karikatüristlik ve yönetmenliğe adayan Simavi, Türk basın tarihinin mihenk taşlarından Hürriyet gazetesinin kurucusu olarak hafızalara kazındı. Gazetecilik mesleğinin kurumsallaşması adına önemli adımlar atan duayen kalem, kurucuları arasında yer aldığı Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin başkanlığını da üstlenerek sektöre kalıcı bir miras bıraktı.
Zorlu Gençlik Yılları ve Sanat Yeteneğinin Keşfi
Sedat Simavi'nin çocukluk dönemi, babası Hamdi Bey'in Samsun mutasarrıflığı görevi nedeniyle henüz kırk günlük bebekken taşındıkları Karadeniz kıyısındaki bu şehirde başladı. Anne tarafından dedesi eski sadrazamlardan Saffet Paşa olan Simavi, sekiz yaşına kadar Samsun'da büyüdü. Eğitim hayatına adım atmak üzere ailesiyle birlikte tekrar İstanbul'a taşındılar. Ancak babasının dönemin padişahı II. Abdülhamid'e muhalif duruşu ve Mithat Paşa ile olan yakın dostluğu, aile için zorlu bir sürecin kapısını araladı. İstanbul'a gelmesine izin verilmeyen babasını son kez Sakız Adası'ndaki görevine giderken Beşiktaş açıklarında demirleyen bir gemide görebilen genç Sedat, İstanbul'daki yaşamını amcası Lütfi Simavi'nin himayesinde sürdürdü.
Orta ve lise öğrenimini Kadıköy'deki Saint Joseph Fransız Lisesi ile Galatasaray Lisesi bünyesinde tamamladı. Okul sıralarında karikatür sanatına merak sardı. Bu yeteneği, o yıllarda okulda resim öğretmenliği yapan Fransız Pierre Lambert tarafından fark edildi. Pierre Lambert, Balkan Savaşı'nın zorlu günlerinde Türk ordusuna manevi destek sağlamak amacıyla Visions Orientales Dedies aux Dames Turques adında 47 sayfalık bir kitapçık yayımlamıştı. Toplam 13 karikatür içeren bu eserdeki çizimlerin tamamı Sedat Simavi imzası taşıyordu. Kitapçık, kapağında genç çizerin ismine de yer verilerek basıldı. 1912 senesinde Galatasaray Lisesi'nden mezun oldu. Mezuniyetinin ardından aynı okulda kısa bir süre tarih öğretmenliği yaptı. Bu kısa deneyimin akabinde yönünü tamamen basın dünyasına çevirdi.
Basın Hayatına İlk Adımlar ve Sinema Öncülüğü
Yazı hayatına adım atar atmaz üretkenliğiyle dikkat çeken Sedat Simavi, 1916 yılında haftalık olarak yayımlanan Hande dergisiyle profesyonel yayıncılığa başladı. Bu adımı İnci, Diken ve Karikatür gibi popüler mizah yayınları takip etti. Sanatın farklı dallarına duyduğu ilgiyle 1917 yılında sinema tarihine de adını yazdırdı. Türk sinemasının ilk konulu yapımları kabul edilen Pençe ve Casus filmlerinin yönetmen koltuğuna oturdu. Çizim alanındaki üretkenliğini kitap formatına da taşıyarak 1918'de Yeni Zenginler, 1920'de ise Kadınlar Saltanatı adlı karikatür albümlerini okurlarla buluşturdu.
Milli Mücadele yıllarında da aktif bir duruş sergileyen Simavi, 1920 yılında günlük Dersaadet gazetesini kurdu. Bu süreçte çıkardığı Güleryüz isimli mizah dergisi vasıtasıyla Kuvayi Milliye hareketine destek veren yayınlar yaptı. 1921 ile 1930 yılları arasında çok sayıda yayına hayat veren gazeteci, şu dergileri okurla buluşturdu:
- Hanım
- Hacıyatmaz
- Yıldız
- Meraklı Gazeteci
- Yeni Kitap
- Arkadaş
Türk dergicilik tarihine büyük yenilikler kazandıran haftalık Yedigün dergisini 1933'te çıkardı. 1935 senesinde ise Karagöz isimli dergiyi devraldı. Simavi, her iki yayının da uzun yıllar boyunca okurla buluşmasını sağladı.
Gazetecilik Mirası ve TGC Kuruculuğu
Meslek hayatının olgunluk döneminde gazetecilerin örgütlenmesi gerektiğine inanan Sedat Simavi, 1946 yılında kurulan Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin kurucu kadrosunda yer aldı. Cemiyetin başkanlık görevini 1949 yılına kadar başarıyla yürüttü. Vefatının ardından adını yaşatacak bir geleneğin temelini attı. Kurulan Sedat Simavi Vakfı aracılığıyla dağıtılmaya başlanan prestijli ödüller, daha sonra Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından sürdürülerek her yıl başarılı isimlere takdim edildi.
Yaşamı boyunca Türk basınına yeni standartlar kazandıran Simavi'nin naaşı, İstanbul Kanlıca'da yer alan Mihrimah Sultan Mezarlığı'na defnedildi. Günümüde adı, yine Kanlıca semtindeki bir ilkokulda ve Türk medyasının en saygın ödüllerinde yaşamaya devam etmektedir.