Türk basın dünyasının en üretken simalarından biri olan gazeteci ve yazar Murat Bardakçı, 1955 yılında İstanbul'da hayata gözlerini açtı. O, tarihin yaşayan hafızasıdır. Kendisi, köklü bir aileden tevarüs ettiği kültürel birikimi Osmanlı tarihi ve Türk musikisi araştırmalarıyla harmanlayarak kamuoyuna aktaran öncüc bir araştırmacıdır. Soy ağacında önemli devlet adamları ve gazeteciler barındıran Bardakçı, genç yaşlardan itibaren müzik ve tarih disiplinlerini bir arada yürüterek kendi özgün ekolünü kurmuştur.
Köklü Bir Aile ve Müzikle Dolu Gençlik Yılları
Murat Bardakçı'nın tarih ve yazın dünyasına yönelmesi tesadüf değildir. Zira dedesi Cemal Bardakçı; Denizli, Konya ve Çorum şehirlerinde valilik yapmış, başarılı ve iz bırakmış bir devlet adamıdır. Bunun yanı sıra, 2004 senesinde ebediye te göçen babası İlhan Bardakçı da mesleğin usta kalemlerinden biri olarak tanınan duayen bir gazeteciydi. Annesi Nemika Bardakçı ise bu kült dolu hanenin diğer bir önemli sütunudur. Üniversite çağında ekonomi disiplini üzerine eğitim alan yazar, diğer taraftan musikiye karşı hissettiği tutkunun peşinden kararlılıkla gitti. Dr. Selahattin Tanur gibi son derece kıymetli ve saygın bir üstaddan özel müzik dersleri alan genç sanatçı adayı, hem icracı olarak tambur çaldı hem de vokal yeteneğini geliştirdi. Bu müzikal serüven, onun ileride kaleme alacağı tarihi araştırmaların da estetik zeminini sessizce hazırlamıştır.
Musikiden Tarihe Uzanan Çizgi ve Koleksiyon Merakı
Gazetecilik kariyerine adım atmadan önce Bardakçı'nın dikkatini en çok çeken alan, Türk musiki tarihinin saklı kalmış sayfalarıydı. Kendi döneminin önde gelen bestecilerinin hayatlarını araştırırken Refik Fersan ve Abdülkadir Meragi gibi musiki dehalarının yaşam öykülerini arşiv vesikalarına dayanarak titizlikle yazıya döküp kültür hayatımıza kazandırdı. Aynı zamanda Doğu ve İslam melodilerinin izini sürerek çok kıymetli bir kişisel arşiv oluşturmaya başladı. Arşivi adeta canlı bir müzedir. Zaman içinde bu çabalar; nadide kitaplar, fotoğraflar, eski plaklar, filmler ve ses kayıtlarından müteşekkil devasa bir koleksiyona dönüştü. Bu eşsiz birikim, onun ilerleyen yıllarda imza atacağı tarihi kitapların da ana referans kaynağı haline geldi. Onun musikiye duyduğu bu özel ilgi, yazınsal serüveninin omurgasını oluşturmuştur diyebiliriz.
Hürriyet Yılları ve Osmanlı'nın Yıkılış Dönemi
Hürriyet gazetesinde profesyonel gazeteciliğe başlayan Bardakçı, yazı hayatının rotasını radikal bir kararla Osmanlı ile İslam tarihine çevirdi. Özellikle 19. ve 20. yüzyıllardaki çöküş dönemini mercek altına alan araştırmacı, imparatorluğun son demlerine dair çarpıcı gerçekleri gün yüzüne çıkardı. Yazdığı Şahbaba isimli ses getiren yapıtında, hanedanın son hükümdarı Sultan Vahdettin'in bilinmeyen yönlerini ve sürgün günlerini tüm çıplaklığıyla anlattı. Diğer taraftan, 1915 yılındaki Ermeni tehcirini vesikalarla irdeleyen Talât Paşa'nın Evrak-ı Metrukesi adlı kitabı ise akademik çevrelerde büyük tartışmalar doğurdu. Her eseri ayrı tartışmalar başlattı. Ayrıca, Osmanlı hanedanının hazin sürgün öykülerini konu edinen Son Osmanlılar belgesel serisinin senaryosuna da kendi imzasıyla can verdi.
Ekranlardaki Tarih ve Kalıcı Eserleri
Murat Bardakçı, geniş kitlelerce izlenen Tarihin Arka Odası adlı televizyon programıyla ekranlarda adeta bir tarih okulu kurdu. Bu popüler izlencenin hazırlığını ve sunumunu üstlenen yazar, akademik bilgiyi televizyon formatında sunarak izleyicilere sevdirmeyi başardı. Bununla birlikte, gazete köşelerindeki yazı faaliyetlerini ve kitap çalışmalarını da hız kesmeden, büyük bir disiplinle sürdürmektedir. Bugüne dek edebiyat dünyasına kazandırdığı Sultani Besteler, Osmanlı'da Seks ve Fener Beyleri'ne Türk Şarkıları gibi eserleri, onun ne denli geniş bir yelpazede kalem oynattığının en somut kanıtlarıdır. Yazarın özgün dili, kuru bir anlatıdan uzak durarak geçmişi adeta yaşayan bir organizma gibi okura sunmaktadır. Tarih okumalarını keyifli bir yolculuğa dönüştürür.
Yazarın kaleme aldığı başlıca eserler şunlardır:
- Şahbaba; Osmanoğulları'nın Son Hükümdarı 6. Mehmed Vahideddin'in Hayatı, Hatıraları ve Özel Mektupları
- Talât Paşa'nın Evrak-ı Metrukesi
- Maragalı Abdülkadir
- Son Osmanlılar & Osmanlı Hanedanı'nın Sürgün ve Miras Öyküsü
- Sultani Besteler
- Osmanlı'da Seks
- Refik Bey
- Fener Beyleri'ne Türk Şarkıları