İstanbul'da 1896 yılında dünyaya gözlerini açan Sami Yanardağ, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün yaveri olarak görev yapmış önemli bir Türk askeridir. Kendisi ömrünü tamamen vatan hizmetine adamış olup Çanakkale Cephesi'nden Azerbaycan'a kadar uzanan çok geniş bir coğrafyada askeri kariyeri boyunca kritik sorumluluklar almıştır. Başarılı asker, 1 Mart 1982 tarihinde yine doğduğu yer olan İstanbul'da hayata gözlerini yummuştur. Onun yaşam öyküsü, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinden Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarına kadar uzanan askeri tarihimizin en önemli tanıklıklarını içermektedir. Sadık askerin hatırası, askeri tarihimizde özel bir yere sahiptir.
Çanakkale ve Cephe Yılları
Sami Yanardağ, askeri eğitimine adım atarak 1913 senesinde Subay talimgâhına katılım sağladı. Buradaki zorlu eğitimini başarıyla tamamlamasının ardından, 1914 yılında subay adayı rütbesiyle İzmir sınırları içinde yer alan 2. Süvari Alayı bünyesinde görevlendirildi. Yolları, vatan savunmasının en çetin günlerinde Mustafa Kemal ile kesişti. Çanakkale'de konuşlu olan ve Mustafa Kemal'in komuta ettiği 19. Tümen bünyesine atanan Yanardağ, burada geleceşin cumhurbaşkanı ile ilk kez bir araya gelerek askeri kariyerinin en unutulmaz tecrübesini edinmiştir. Bu tarihi tanışlığın ardından kendisi, belirli bir dönem boyunca emir subaylığı vazifesini başarıyla yerine getirdi.
Çanakkale'deki kritik sürecin tamamlanmasıyla birlikte Galiçya Cephesi bünyesinde yeni bir göreve tayin edilen Yanardağ, buradaki sorumluluklarının ardından 1917 yılında yurda dönüş yaptı. Ülkeye adım atar atmaz Azerbaycan'da konuşlanan 2. Kafkas Süvari Tümeni emrine atandı. Kafkasya topraklarında kesintisiz bir yıl boyunca vazife yaptıktan sonra, Ceyhan bölgesindeki 14. Süvari Tümeni kadrosuna dahil edildi. Bu cephe görevleri onun askeri birikimini artırmıştır.
Sami Yanardağ'ın askeri kariyerinde görev aldığı başlıca cepheler ve bölgeler şu şekilde sıralanabilir:
- Çanakkale Cephesi (19. Tümen bünyesinde emir subaylığı)
- Galiçya Cephesi (Avrupa sınırlarında aktif görev)
- Azerbaycan Cephesi (2. Kafkas Süvari Tümeni emrinde bir yıl)
- Ceyhan Bölgesi (14. Süvari Tümeni bünyesinde hizmet)
Cumhurbaşkanlığı Yaverliği ve Eğitim Süreci
Savaş döneminin getirdiği kesintiler nedeniyle yarım kalan askeri eğitimini tamamlamak isteyen Yanardağ, Cumhuriyet'in ilan edildiği 1923 yılında yeniden öğrenim hayatına döndü. Yaklaşık iki buçuk sene süren yoğun bir eğitim döneminin ardından, Urfa'da bulunan 54. Süvari Alayı bünyesine iaşe subayı olarak tayin edildi. Urfa'daki görev sürecinde ordunun lojistik ve iaşe ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli tecrübeler edindi. Buradaki başarılı hizmetlerinin ardından askeri kariyerinin en prestijli görevlerinden birine seçilen tecrübeli subay, 2 Temmuz 1927 tarihinde Cumhurbaşkanlığı yaverliği makamına getirildi. Bu onurlu görevi 17 Haziran 1929 tarihine kadar kesintisiz şekilde sürdürdü. Cumhurbaşkanlığı yaverliği yaptığı süre boyunca Atatürk'ün yakın çalışma ortamında bulundu ve devlet protokollerinde kritik sorumluluklar üstlendi.
Eğitmenlik, Müdürlük ve Emeklilik Yılları
Yaverlik vazifesini nihayete erdirdikten sonra Yanardağ, İstanbul Veteriner Okulu bünyesinde binicilik öğretmeni olarak görevlendirildi. Binicilik öğretmenliği kadrosunda toplam sekiz ay boyunca görev yaptı. Ardından İstanbul Astsubay Okulu Müdürlüğü görevine getirilerek askeri personelin yetiştirilmesinde önemli sorumluluklar üstlendi. Müdürlük vazifesinin tamamlanmasını müteakip, ordunun bünyesindeki çeşitli kıtalarda farklı görevlerde yer alarak tecrübe kazandı. Deneyimli subay, 1936 yılında ilk kez emekli oldu.
Ancak vatan savunmasındaki hizmeti bu emeklilikle son bulmadı. İkinci Dünya Savaşı'nın yarattığı küresel gerilim ortamında, 1941 yılında tekrar askeri üniformasını giyerek aktif göreve çağrıldı. Bir yıl boyunca ülkesine hizmet eden Yanardağ, 1942 senesinde ikinci kez emekli olarak aktif askeri yaşamını sonlandırdı. Ömrünün geri kalanını sakin bir şekilde geçiren Sami Yanardağ, geride şerefli bir askeri geçmiş bıraktı.