Sami Küçük, Türk askerî ve siyasi tarihinin en çalkantılı dönemlerine tanıklık etmiş, 27 Mayıs 1960 askerî müdahalesinde etkin rol oynamış Batı Trakya göçmeni bir kurmay albay ve senatördür. Kendi beyanına göre 6 Ocak 1916'da Drama'da doğan Küçük, ailesiyle Türkiye'ye göç ederek Silivri'ye yerleşmiştir. Eğitim hayatındaki üstün başarılarının ardından subay olan ve Millî Birlik Komitesi'nde yer alan tarihî figür, ihtilal sonrası aldığı kritik kararlarla tanınmaktadır.
Drama'dan Askerî Zirveye Uzanan Başarı Dolu Yıllar
Sami Küçük, köklü bir geçmişe sahip göçmen ailesinin evladıdır. Babası Mustafa Bey, Yarbay Fuat Balkan'ın gönüllü birliğinde savaşmş, ardından Birinci Dünya Savaşı sırasında Filistin cephesine gitmiş kahraman bir askerdir. Babasının izinden giden Sami Küçük, çocukluk yıllarında yerleştikleri Silivri'de ilkokulu 1929 yılında birincilik derecesiyle bitirmiştir. Bu başarısı ona askerî okulun kapılarını aralamıştır. 1930 yılında askerî ortaokula giren Küçük, 1933 yılında askerî liseye geçiş yapmıştır. Derslerindeki üstün başarı sayesinde liseden 1936 yılının nisan ayında okul birincisi olarak mezun olmuştur.
Sami Küçük'ün askerî kariyerinin temel taşlarını oluşturan eğitim aşamaları şunlardır:
- Harp Okulu eğitimiyle ordu saflarına katılması,
- 1945 yılında Harp Akademisi sınavını kazanarak kurmaylık yoluna adım atması,
- 1949 yılında meslekî bilgi ve görgüsünü artırmak üzere İngiliz Harp Akademisi'ne gönderilmesi.
Uluslararası Görevler ve Diplomatik Faaliyetleri
Askerî kariyerinde hızla yükselen Küçük, sadece ülke sınırları içinde değil, uluslararası arenada da önemli sorumluluklar üstlenmiştir. Kore Savaşı sürerken cephedeki Türk Tugayı'na kritik lojistik destek sağlamak amacıyla 1951 yılında Tokyo Askerî İrtibat Bürosu bünyesinde görevlendirilmiştir. Bu stratejik görevinin ardından Türkiye'ye dönen başarılı subay, 14 Ekim 1953 tarihinde Yıldız Hanım ile hayatını birleştirmiştir. Evliliğinden kısa bir süre sonra diplomatik misyonu devam etmiş ve 1957 yılında İspanya'nın başkenti Madrid'de askerî ataşelik görevine tayin edilmiştir.
27 Mayıs Darbesi ve Siyasi İlkeleri
Sami Küçük, 1960 yılına gelindiğinde kurmay albay rütbesiyle ordu içinde saygın bir konumdaydı. 27 Mayıs 1960 darbe kadrosunun içinde yer alarak Köşk Harekâtı'nı bizzat yönetti. İhtilalin başarıya ulaşmasından sonra kurulan Millî Birlik Komitesi bünyesinde aktif görev aldı. Komite üyesiyken ülkenin eğitim ve adalet alanındaki tarihi kararlarına yön veren adımlar attı.
Komite içerisinde sergilediği ilkeli duruş ve aldığı kararlar şunlardır:
- Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin kapatılması yönündeki çabalara, okulun Adnan Menderes'in eseri olduğunu belirterek sert bir şekilde karşı çıkmış ve eğitim hayatına devam etmesini sağlamıştır,
- Yüksek Adalet Divanı tarafından verilen idam cezalarının infaz edilmesine yönelik oylamada aleyhte oy kullanmıştır,
- 1961 seçimlerinin arifesinde diğer cuntacı subaylar emeklilik öncesi rütbe yükseltmeye çalışırken, bu haksız rütbe artışlarına karşı çıkarak kurmay albay rütbesinden emekliye ayrılmştır.
Askerî rejimin son bulması ve 25 Ekim 1961'de meclisin açılmasıyla Cumhuriyet Senatosu Tabii Senatörü olan Küçük, bu saygın görevini 12 Eylül 1980 askerî darbesine kadar kesintisiz sürdürmüştür. Yaşamının son döneminde geçmişe ışık tutmak isteyen tecrübeli siyasetçi, 2008 yılında kaleme aldığı Rumeli'den 27 Mayıs'a isimli hatırat kitabıyla anılarını kamuoyuyla paylaşmştır. Türk siyasi tarihinin en kritik dönemecinde sergilediği ilkeli duruşuyla bilinen Sami Küçük, 8 Eylül 2011 tarihinde vefat etmiştir. Cumhuriyet tarihinin bu saygın ismi geride önemli izler bırakmıştır.