Türk siyasetinin ve kültür dünyasının saygın isimlerinden biri olan Sami Gökmen, 24 Mart 1935 tarihinde Muğla'nın Fethiye ilçesine bağlı Arpacık Köyü'nde dünyaya gözlerini açtı. Hayatı boyunca hem eğitimci hem radyo programcısı hem de milletvekili olarak ülkesine hizmet eden Gökmen, zor koşullarda başladığı hayat mücadelesini parlamentoya kadar taşıdı. Köy enstitüleri geleneğinden süzülerek gelen ve bu birikimi akademik başarılarla taçlandıran tecrübeli isim, Cumhuriyet ideallerine bağlılığıyla tanındı. Yazdığı eserler ve Fethiye turizmine kazandırdığı vizyoner bakış açısıyla da toplumsal kalkınmanın öncülerinden biri haline geldi.
Zorlu Yollardan Akademik Zirveye Uzanan Eğitim Yılları
Sami Gökmen'in çocukluk yılları, doğduğu Arpacık Köyü'nün mütevazı sınırları içinde başladı. İlkokul eğitimini kendi köyünde tamamlayan Gökmen için sonraki yıllar büyük imkansızlıklar ve çetin mücadelelerle geçecekti. Okuma azmiyle dolu olan genç Sami, sınav başarısıyla Antalya Aksu Köy Enstitüsü kapılarından içeri adım attı. Bu eşsiz eğitim yuvası, onun fikri altyapısını kuran en önemli dönüm noktası oldu. Nitekim kendisi de kişiliğini ve dünya görüşünü şekillendiren temel değerleri bu özgün kurumda edindiğini her fırsatta dile getirmiştir.
Enstitü sonrasında öğretmenlik mesleğine başlayan Gökmen, Mardin'in Nusaybin ilçesine bağlı Dala Köyü'nde beş ay boyunca hem okul müdürlüğü hem de öğretmenlik yaptı. Ancak onun hedefi daha yüksek eğitim basamaklarına tırmanmaktı. Bu amaçla öğretmenlik görevinden ayrılarak bugünkü Marmara Üniversitesi'nin temelini oluşturan İstanbul Eğitim Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi. Bu yıllarda öğrenci hareketlerinde de aktif rol üstlenerek, Türkiye Milli Talebe Federasyonu'nun fakülte öğrenci birliği başkanlığını yürüttü.
Eğitim yolculuğu bununla da sınırlı kalmadı. Hacettepe Üniversitesi Sosyal ve İdari Bilimler Fakültesi'nden mezun olan Gökmen, aynı üniversitede yüksek lisans derecesini simgeleyen bilim uzmanlığı diplomasını aldı. Ardından Ankara Üniversitesi'nde yürüttüğü akademik çalşmalar neticesinde bilim doktoru unvanına kavuştu.
TRT Programcılığından Meclis Kürsüsüne
Akademik başarılarının yanı sıra mesleki kariyerinde de çok yönlü bir portre çizen Sami Gökmen, 1960-1964 yılları arasında lise edebiyat öğretmenliği ve idarecilik yaptı. Niğde'de görev yaptığı bu verimli senelerde, resim öğretmeni Yüksel Taylak ile hayatını birleştirdi. Askerlik görevini ise Tuzla Piyade Okulu'nda teğmen rütbesi alarak tamamladıktan sonra Amasya 6. Tugay bünyesinde inzibat olarak yerine getirdi. 1967 yılına gelindiğinde, radyo yayıncılığı tarihine geçecek adımlarından birini attı. Tam on yıl boyunca, TRT'nin efsaneleşen "Ocakbaşı" ve "Tarla Dönüşü" program serilerinde yazar ve yönetici olarak görev yaptı. Bu programlar aracılığıyla Anadolu insanının sesini radyoya taşıyarak geniş kitlelere ulaştı.
Radyo dalgalarından siyaset meydanlarına geçişi ise 1977 yılında gerçekleşti. Cumhuriyet Halk Partisi bünyesinde 16. dönem Muğla Milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girdi. CHP içinde "sol kanat" olarak adlandırılan ve ülke sorunlarına getirdiği cesur çözümlerle bilinen dinamik grubun en faal isimleri arasında yer aldı. Dönemin etkili siyasetçileri Kemal Anadol, Süleyman Genç ve Ertuğrul Günay ile omuz omuza çalışarak mühim yasa tasarılarının meclisten geçmesinde pay sahibi oldu. Özellikle CHP'nin 23 ay süren iktidarı döneminde, kendi seçim bölgesi olan Muğla'ya yoğun devlet yatırımlarının yapılmasını sağladı. Ancak bu parlak ve üretken parlamento dönemi, 12 Eylül 1980 askeri müdahalesiyle sekteye uğradı. Darbe yönetimi tarafından gözaltına alınıp hapsedilen 34 CHP milletvekilinden biri olarak siyasi bedel ödedi.
Turizm Öncülüğü ve Edebi Mirası
Demokrasinin askıya alındığı zorlu sürecin ardından aktif siyasetten uzaklaşan Sami Gökmen, ticaret hayatına atılarak yeni bir başarı öyküsü yazdı. Fethiye bölgesinin turizm potansiyelini erken dönemde keşfeden Gökmen, bölgede planlı, örgütlü ve sürdürülebilir bir turizm modelinin gelişmesine öncülük etti. Bu sektörde uzun yıllar yönetici ve işletmeci olarak faaliyet gösterdi. Fethiye'nin ulusal ve uluslararası alanda modern bir turizm destinasyonuna dönüşmesinde büyük katkıları bulundu.
Hayat arkadaşı Yüksel Hanım ile mutlu evliliğini sürdüren Gökmen'in bu evlilikten Bilgehan ve Pelin adlarında iki evladı dünyaya geldi. Oğlu Bilgehan, Amerikalı yazar Jennifer Eaton ile hayatını birleştirmiştir. Hayatının sonraki döneminde de üretkenliğini kaybetmeyen Gökmen, gazete ve dergi sayfalarında yayımlanan yazılarının yanı sıra çok sayıda bilimsel teze de imza attı. Sami Gökmen'in fikir dünyasını ve birikimini yansıtan temel çalşmaları şunlardır:
- Çeşitli gazete ve dergilerde yayımlanmış makaleleri
- Akademik düzeyde kabul görmüş bilimsel tezleri
- Yakın dönem siyasi olayları ele alan Cumhuriyet adlı eseri
- Kendi hayatından ve gözlemlerinden izler taşıyan Keskin Döneçler kitabı