Ertuğrul Günay, 1 Ekim 1948 tarihinde Ordu'da dünyaya gelmiş, Türkiye'nin yakın siyasi tarihine damgasını vurmuş deneyimli bir siyasetçi ve hukukçudur. Kuvayı Milliye mensubu dedelerin torunu olan Günay'ın soyu, baba tarafından Gürcistan'a, anne tarafından ise Balkan coğrafyasına uzanır. Lise eğitimini 1965 yılında memleketi Ordu'da tamamladıktan sonra, yükseköğrenim için İstanbul'a giderek 1969 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olmuştur. Üniversite yıllarında Fikir Kulüpleri Federasyonu çatısı altında toplumsal mücadeleye katılan Günay, mezuniyetinin ardından memleketi Ordu'da serbest avukatlık yapmaya başlamıştır. Genç yaşta adım attığı siyasi dünyasında hem sol hem de sağ partilerde üst düzey sorumluluklar üstlenmiştir.
Hukuktan Siyasete İlk Adımlar
Siyasi yaşamına Cumhuriyet Halk Partisi bünyesinde başlayan Ertuğrul Günay, partinin ellinci kuruluş yıldönümü vesilesiyle 1973 yılında düzenlenen makale yarışmasında birincilik kazandı. Hazırladığı "Devlet Partisi'nden Halk Partisi'ne" başlıklı çalışmayla dikkat çeken Günay, 1974-1977 yılları arasında CHP Ordu İl Başkanlığı görevini yürüttü. Bu dönemde Bülent Ecevit liderliğindeki parti yönetimine karşı gelişen muhalif hareketin içinde aktif rol oynamaya başladı. Deniz Baykal ve destekçilerinin Ecevit yönetimine muhalefet ettiği 1976 yılındaki tarihi kurultayda, muhalif grubun kurultay başkan adayı olarak kürsüye çıktı. 1977 genel seçimlerinde en genç milletvekili olarak meclise girdi. Bu süreçte Ordu milletvekilliği görevini yürüttü. CHP'nin sol kanadında yer alan isimlerden biri olan Günay, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından zorlu bir dönemden geçti. Devrimci Yol örgütüyle ilişkisi olduğu suçlamasıyla tutuklanarak yaklaşık bir yıl boyunca cezaevinde kaldı. Yargılama süreci neticesinde üç aylık hapis cezasına çarptırıldı. Tahliyesinin ardından siyasi çalışmalarına Sosyaldemokrat Halkçı Parti bünyesinde devam etti. Askeri vesayet gölgesindeki bu dönemin ardından Sosyaldemokrat Halkçı Parti saflarına katılan siyasetçi, 1986-1987 yıllarında SHP Ankara İl Başkanlığı ve 1990-1991 yılları arasında Genel Sekreter Yardımcılığı görevlerini üstlendi.
CHP Genel Sekreterliği ve Dönüm Noktaları
Eski partisinin 1992 yılında yeniden açılmasıyla birlikte rotasını tekrar Cumhuriyet Halk Partisi'ne çevirdi. Partinin yeniden faaliyete geçtiği 9 Eylül 1992 tarihinden 1994 yılı sonuna kadar CHP Genel Sekreteri olarak siyasi sorumluluk üstlendi. 1994 yerel seçimlerinde CHP'nin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı oldu. Recep Tayyip Erdoğan, Bedrettin Dalan, İlhan Kesici ve Ömer Zülfü Livaneli gibi güçlü figürlerin yarıştığı bu tarihi seçimi kazanamadı. Seçimden Recep Tayyip Erdoğan galip çıkarken, Günay yüzde 1,4 oranında oy alarak yarışı tamamladı. CHP'nin 1999 seçimlerinde parlamento dışında kalması üzerine aktif siyasete geri dönerek genel başkanlığa adaylığını koydu. 2004 yerel seçimlerinde Ordu'da Demokratik Sol Parti adayı Seyit Torun'u desteklemesi gerekçe gösterilerek partiden ihraç edildi. Siyasi yaşamındaki bu yol ayrımının ardından, eski Saadet Partisi milletvekili ve insan hakları savunucusu Mehmet Bekaroğlu ile bir araya gelerek Müslüman-Sol perspektife sahip yeni bir siyasi oluşum hareketi başlattı.
Kültür Bakanlığı Dönemi ve Sonrası
Recep Tayyip Erdoğan'ın davetini kabul eden Günay, 2007 genel seçimleri öncesinde Adalet ve Kalkınma Partisi saflarına katıldı. Yapılan seçimlerde AK Parti İstanbul milletvekili olarak yeniden meclise girdi. Seçimlerin ardından Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'e sunulan kabine listesinin onaylanmasıyla birlikte, 31 Ağustos 2007 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı koltuğuna oturdu. 2011 seçimlerinde İzmir milletvekili seçilerek meclisteki yerini korudu. 2013 yılının Ocak ayında yapılan kabine revizyonu sonucunda bakanlık koltuğunu Ömer Çelik'e devrederek görevden ayrıldı. Aynı yılın sonlarında yaşanan 17 Aralık soruşturması süreçinde partisinin yönetim anlayışını eleştirerek AK Parti'den istifa etti. Aktif siyasetin yanı sıra sivil toplum alanında da aktif sorumluluklar üstlenen Günay; Bosna İçin İnsanlık Girişimi, Doğu Konferansı ve Yeni Siyaset Girişimi gibi toplumsal oluşumların kurulmasına öncülük etti. Kariyeri boyunca kaleme aldığı yazıları "Bosna'dan Büyük Yazıları" ve "Karşı Siyaset" adlarıyla kitaplaştırdı. Kültür ve sanat alanındaki çalışmaları nedeniyle yurt içi ve yurt dışındaki birçok üniversite tarafından ödüllendirildi. Kendisine akademik unvan veren bazı kurumlar şunlardır:
- Akdeniz, Hatay Mustafa Kemal, Adıyaman, Pamukkale ve Rusya Saint Petersburg Devlet Üniversiteleri tarafından verilen Onursal Bilim Doktoru unvanı
- Uludağ Üniversitesi ve Moskova Kültür ve Sanat Üniversitesi tarafından layık görülen Onursal Profesör unvanları
Günay ayrıca uluslararası alanda gerçekleştirdiği kültürel iş birlikleri ve diplomatik çalışmaları dolayısıyla çeşitli Avrupa ülkelerinden devlet nişanları almıştır. Bu kapsamda şu ülkeler tarafından nişanla ödüllendirilmiştir:
- Macaristan Cumhuriyeti
- Avusturya Cumhuriyeti
- Belçika Krallığı
- Hollanda Krallığı