Ertuğrul Günay, Türkiye'nin son elli yıllık siyasi yelpazesinde önemli izler bırakan, Kültür ve Turizm Bakanlığı yapmış öncü bir siyasetçi ve hukukçudur. Nazım ve Mürüvvet çiftinin evladı olarak 1 Ekim 1948 tarihinde Ordu'da hayata gözlerini açmıştır. İlk ve orta öğreniminin ardından 1965 yılında Ordu Lisesi'ni bitirmiştir. Yükseköğrenimini ise 1969 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde tamamlayarak memleketinde serbest avukatlığa adım atmıştır. Fikir dünyası ve yazın hayatındaki yeteneği, ona 1973 yılında önemli bir başarı getirdi. Cumhuriyet Halk Partisi'nin 50. kuruluş yılı vesilesiyle düzenlenen yarışmada “Devlet Partisi’nden Halk Partisi’ne” başlıklı makalesiyle birincilik ödülünün sahibi oldu.
Genç Yaşta Parlamentoya Giriş ve Zorlu Dönemler
Genç hukukçunun siyasi kariyeri 1974 yılında başladı. O yıl CHP Ordu İl Başkanlığı görevini üstlendi. Üç yıl süren bu görevin ardından partisinde muhalif kanatta öne çıktı. Bülent Ecevit liderliğine karşı gelişen parti içi muhalefette Deniz Baykal ile hareket etti. Hatta 1976 yılındaki büyük kurultayda Baykal taraftarlarının kurultay başkan adayı gösterildi. 1977 genel seçimlerinde ise Ordu Milletvekili seçildi. Henüz 29 yaşındaydı. Parlamentonun en genç üyesi unvanını aldı. Solun en uç kanadındaki milletvekillerinden biri olarak ün saldı.
12 Eylül 1980 askeri darbesi tüm ülke gibi onun da hayatını değiştirdi. Devrimci Yol örgütüyle bağlantısı olduğu iddiasıyla tutuklandı. Yaklaşık bir yıl boyunca cezaevinde kaldı. Tahliye sonrasında mücadelesine Sosyaldemokrat Halkçı Parti bünyesinde devam etti. Bu dönemde SHP Ankara İl Başkanlığı ve Genel Sekreter Yardımcılığı koltuklarında oturdu. CHP yeniden kurulunca eski yuvasına döndü. 9 Eylül 1992 tarihinden 1994 yılının sonuna kadar CHP Genel Sekreteri olarak görev yaptı.
1994 yerel seçimlerinde büyük bir yarışa girdi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkan adayı oldu. Karşısında Recep Tayyip Erdoğan, Bedrettin Dalan, Ömer Zülfü Livaneli ve İlhan Kesici gibi güçlü rakipler vardı. Bu tarihi yarşı Erdoğan kazanırken Günay seçimi yüzde 1,4 oy oranıyla tamamladı. CHP 1999 seçimlerinde baraj altı kalınca genel başkanlığa adaylığını koyarak siyasete yeni bir soluk getirmek istedi.
Siyasi Arayışlar, İhraç ve AK Parti Süreci
Ertuğrul Günay, 2004 yılındaki yerel seçimlerde Ordu'da DSP adayını destekledi. Bu gelişme üzerine partiden ihraç edildi. Bu olay onu yıldırmadı. Mehmet Bekaroğlu ile bir araya gelerek Müslüman-Sol eksenli yeni bir hareket oluşturmak için kolları sıvadı. Ancak yolları 2007 seçimlerinde farklı bir noktaya evrildi. Dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'dan aldığı davetle Adalet ve Kalkınma Partisi'ne geçti. Bu katılım kamuoyunda çok büyük bir sürpriz olarak karşılandı. Sandıktan İstanbul Milletvekili olarak çıktı.
Başarılı siyasetçi, 29 Ağustos 2007 günü açıklanan 60. Hükümet kabinesinde Kültür ve Turizm Bakanı olarak görevlendirildi. Bu görevini 61. Hükümet döneminde de kararlılıkla sürdürdü. Yaklaşık altı yıl süren bakanlığı boyunca önemli projelere imza attı. 24 Ocak 2013 günü gerçekleşen kabine revizyonuyla görevi Ömer Çelik'e devretti. Sonrasında TBMM'de 24. dönem İzmir AKP milletvekili olarak yer aldı.
Aralık 2013 döneminde yaşanan yolsuzluk ve rüşvet soruşturmaları sonrasında partisiyle yolları ayrıldı. Kesin ihraç talebiyle Disiplin Kurulu'na sevk edildiği gün olan 27 Aralık 2013'te AK Parti'den istifa etti. İstifa açıklamasında adalet vurgusu yaptı. Hukuk ihlallerinin geleceşte yargı önüne çıkacağını ve toplumun bu durumun bedelini ağır biçimde ödeteceğini ifade etti.
Toplumsal Girişimler, Bilimsel Miras ve Ödüller
Siyaset dışındaki entelektüel kimliğiyle de bilinen Ertuğrul Günay, sivil toplum çalışmalarına büyük önem vermiştir. Başlıca öncülük ettiği platformlar şunlardır:
- Bosna İçin İnsanlık Girişimi
- Doğu Konferansı
- Yeni Siyaset Girişimi
Kaleme aldığı “Bosna Yazıları” ve “Karşı Siyaset” adlı iki eseri bulunmaktadır. Ayrıca gazete ve dergilerde hukuk ve siyaset üzerine yazılmış birçok makalesi vardır. Barışa ve düşünce özgürlüğüne katkılarından dolayı 2009'da Adıyaman Üniversitesi; kültürel mirası koruma ile arkeoloji alanındaki gayretleri sebebiyle 2011'de Akdeniz Üniversitesi, Pamukkale Üniversitesi ve Mustafa Kemal Üniversitesi tarafından kendisine “Onursal Bilim Doktoru” unvanı layık görülmüştür. Uluslararası alanda ise Macaristan Cumhuriyeti'nin Yıldızlı Liyakat Nişanı ve Avusturya Cumhuriyeti'nin Büyük Altın şerit şeref Madalyası ile taltif edilmiştir. İyi derecede İngilizce bilmektedir. Gülten Günay ile evlidir. İnanç Erden adında bir oğlu ve Pınar adında bir kızı bulunmaktadır.