Yakın tarihimizin en fırtınalı dönemlerine işık tutan araştırmacı yazar Sami Önal, 27 Haziran 1938 tarihinde Erzurum'un Oltu ilçesinde dünyaya geldi. Kendisi, özellikle Birinci Dünya Savaşı ile Milli Mücadele yıllarına dair kaleme aldığı tarihi incelemeler ve anı kitaplarıyla geniş kitlelerce tanınan bir isimdir. Askerlik geçmişiyle harmanladığı Türk dili uzmanlığını, Osmanlı dönemine ait önemli hatıratları günümüz Türkçesine kazandırarak taçlandırmıştır. Yazar bu sayede geçmişi aydınlatmıştır.
Askeri Eğitim ve Öğretmenlik Yılları
Sami Önal, yükseköğrenimini Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde askeri öğrenci olarak tamamladı. Mezuniyetinin ardından Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde edebiyat öğretmeni olarak görev yapmaya başladı. Bu doğrultuda yazar, milli eğitime katkı sunmak amacıyla çeşitli eğitim kurumlarında genç dimağlara edebiyat sevgisi aşıladı. Edebiyat öğretmenliği yaptığı bu okullar şunlardır:
- Erzincan Askerî Lisesi
- Çankırı Astsubay Okulu
- Kuleli Askeri Lisesi
Yıllarca orduya ve öğrencilerine hizmet veren Önal, 1983 senesinde binbaşı rütbesindeyken kendi isteğiyle emekliye ayrıldı.
Kadıköy'ün İlk Sahafı ve Kültür Hayatı
Askerlik mesleğine veda eden yazar, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde kültür hayatına yön verecek yeni bir adım attı. Bölgenin ilk sahaf dükkanı olan "Sahaf Dil-Tarih" isimli işletmeyi kurarak kitapseverlerin buluşma noktası haline getirdi. Yazar burada çalışmalarına devam etti. Önal, sahaf kimliğinin yanı sıra Osmanlıca belgeleri günümüz diline kazandırma gayretini de üstlenmiş, aynı zamanda tarihe önemli katkılar sağlamıştır. Titiz çalışmaları neticesinde, eski harflerle yazılmış 12 adet anı ve araştırma kitabını modern Türkçeye aktardı. Osmanlıcadan günümüz Türkçesine kazandırdığı bu kıymetli eserler, özellikle I. Dünya Savaşı ve Milli Mücadele döneminin askeri, sosyal ve tarihi arka planını anlamak isteyen okurlar için vazgeçilmez kaynaklar oldu.
Vefatı ve Mirası
Evli ve iki çocuk babası olan Sami Önal, ömrünün son yıllarında da üretkenliğini kaybetmedi. Değerli yazar, 26 Şubat 2008 tarihinde İsviçre'de bulunduğu sırada geçirdiği kalp krizi nedeniyle hayata gözlerini yumdu. Onun ani kaybı kültür dünyasını sarstı. Tarih meraklıları ve araştırmacılar, onun günümüz Türkçesine kazandırdığı hatıratlar sayesinde yakın tarihin karanlık noktalarını aydınlatmaya devam etmektedir. Osmanlıcadan çevirdiği anı kitaplarıyla geçmişin askeri ve sosyal panoramasını günümüze taşıyan yazar, hem askeri kimliği hem de sivil entelektüel çabalarıyla Türk kültür hayatında kalıcı bir iz bırakmayı başarmıştır.